精东影视

FocusOSA #117: Relacje Niemcy-Chiny

Zacie艣nia si臋 wsp贸艂praca gospodarcza Niemiec i Chin w ramach budowy Nowego Jedwabnego Szlaku. Od po艂owy listopada br. nowym w臋z艂em transportowym z i do Chin sta艂 si臋 port Sassnitz-Mukran na wyspie Rugia w p贸艂nocno-wschodniej cz臋艣ci Niemiec. W ten spos贸b ChRL rozbudowuje wi臋zi ekonomicznej wsp贸艂pracy z RFN i dalej z Europ膮 Zachodni膮 pod parasolem BRI. Dla w艂adz niemieckich nie bez znaczenia pozostaje rozw贸j jednego z najbiedniejszych land贸w 鈥� Meklemburgii-Pomorza Przedniego, dla kt贸rego jest to olbrzymia szansa by nadrobi膰 straty wzgl臋dem pozosta艂ych region贸w.

Opublikowano: 20 listopada 2019
Czerwony napis "archiwum" w bia艂ej ramce na 艣rodku czerwonego t艂a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Joanna Ciesielska-Klikowska

Po艂膮czenie zosta艂o wybudowane z inicjatywy Pekinu i umo偶liwia transport d贸br poci膮gami towarowymi z miasta Xi鈥檃n a偶 do p贸艂nocnych Niemiec (艂膮cznie ponad 10.000 km). Jednocze艣nie ostatni etap podr贸偶y prowadzi promem kolejowym z Ba艂tyska w Federacji Rosyjskiej do wspomnianego portu Sassnitz-Mukran. Stamt膮d towary maj膮 nast臋pnie trafia膰 do innych europejskich centr贸w logistycznych, przede wszystkim do Hamburga, gdzie znajduje si臋 najwi臋kszy niemiecki port prze艂adunkowy.

Ten nowy hub mo偶e okaza膰 si臋 strategicznie kluczowy poniewa偶 Mukran to jedyny niemiecki port posiadaj膮cy po艂膮czenie z sieci膮 kolei szerokotorowej, powszechnej w Rosji, Finlandii, a tak偶e krajach ba艂tyckich. Sam port zbudowano jeszcze w czasach NRD w 1986 roku, gdy z powod贸w politycznych chciano omin膮膰 terytorium Polski w celu transportu towar贸w do K艂ajpedy, gdzie znajdowa艂 si臋 du偶y w臋ze艂 kolejowy. Po zjednoczeniu Niemiec port zosta艂 zapomniany, ale jego znaczenie wzros艂o wraz z budow膮 gazoci膮gu Nord Stream, w szczeg贸lno艣ci za艣 po 2016 roku, gdy zacz臋to prace przygotowawcze do budowy drugiej nitki. Obecnie port ten jest trzecim co do wielko艣ci niemieckim portem na Morzu Ba艂tyckim, a rocznie prze艂adowuje si臋 tam ok. 5 milion贸w ton towar贸w.

Szef mi臋dzynarodowej sp贸艂ki kolejowej UTLC ERA, kt贸ra obs艂uguje to nowe po艂膮czenie, Alexey Grom, wskazuje na jego niew膮tpliwe zalety 鈥� korytarz jest dobr膮 alternatyw膮 dla bia艂orusko-polskich tras tranzytowych przez w膮skie gard艂o w Brze艣ciu, gdzie rosyjska kolej szerokotorowa zmienia si臋 na standardow膮 europejsk膮. Poza tym poci膮gi obs艂ugiwane s膮 jednolitym transkontynentalnym listem przewozowym, co oszcz臋dza czas i zmniejsza biurokracj臋. Ponadto do Mukranu mo偶na 艂atwo dosta膰 si臋 drog膮 morsk膮 bliskiego zasi臋gu, a sam port ma obecnie zmodernizowane urz膮dzenia prze艂adunkowe oraz po艂膮czenie kolejowe du偶ej przepustowo艣ci. Sama sp贸艂ka UTLC ERA ma tak偶e znaczne do艣wiadczenie, bowiem od lat przewozi przesz艂o 戮 towar贸w tranzytowych pomi臋dzy Europ膮 a Chinami (przez Bia艂oru艣, Rosj臋, Kazachstan). Wskazuje si臋 wi臋c, 偶e potencja艂 tej inwestycji w obu kierunkach jest bardzo du偶y. W pierwszym transporcie do Niemiec przywieziono g艂贸wnie sprz臋t elektroniczny i urz膮dzenia biurowe, natomiast do Pa艅stwa 艢rodka wys艂ano urz膮dzenia przemys艂owe, cz臋艣ci zamienne i samochody.

Nawi膮zanie wsp贸艂pracy portu z hubem transportowym w Xi鈥檃n to de facto realizacja zabieg贸w w艂adz lokalnych rz膮du Meklemburgii-Pomorza Przedniego, kt贸ry to land wprawdzie nie ma 偶adnej partnerskiej prowincji w Chinach (prowincja Shaanxi, kt贸rej stolic膮 jest Xi鈥檃n jest regionem partnerskim dla Turyngii), ale w ostatnich latach d膮偶y do zwi臋kszenia znaczenia gospodarczego, przede wszystkim w kontaktach z Rosj膮 i Chinami. Intensywne rozmowy w tej kwestii prowadzono od 2016 roku, kiedy zorganizowano du偶e forum mi臋dzynarodowe, gdzie omawiano szanse i mo偶liwo艣ci udzia艂u tego kraju zwi膮zkowego w rozbudowie koncepcji Pasa i Szlaku. Z inicjatywy niemieckiej powo艂ano w贸wczas sie膰 biznesow膮 business.international.org, kt贸rej ambicj膮 jest promowanie wsp贸艂pracy mi臋dzy europejskimi i azjatyckimi partnerami handlowymi. Projekt wspiera Izba Przemys艂owo-Handlowa w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, agencje rozwoju biznesu, stowarzyszenia gospodarki morskiej oraz chi艅skie, rosyjskie i kazachskie ko艂a biznesowe.

Dlatego otwarcie nowego po艂膮czenia kolejowego z ChRL 艣wi臋towano w mi臋dzynarodowym gronie. Minister energii, infrastruktury i cyfryzacji tego landu, socjaldemokrata Christian Pegel, wita艂 pierwszy poci膮g razem z przedstawicielami zar贸wno Chin, jak i Federacji Rosyjskiej. Podczas uroczysto艣ci politycy podkre艣lali, 偶e wsp贸艂praca transportowa to 鈥瀙ierwszy widoczny efekt wielu lat wysi艂ku鈥�, ale 鈥瀔onieczne jest poszerzanie oferty i stworzenie regularnej us艂ug transportowej dla ca艂ego wybrze偶a ba艂tyckiego鈥�. 

Faktycznie rz膮d landowy w Schwerinie poszukuje nowych mo偶liwo艣ci kooperacji mi臋dzynarodowej, a wykorzystanie nadmorskiego po艂o偶enia tego kraju zwi膮zkowego okazuje si臋 ciekawym rozwi膮zaniem. Meklemburgia-Pomorze Przednie to demograficznie niewielki land (1,6 mln mieszka艅c贸w), kt贸rego gospodarka opiera si臋 g艂贸wnie na funkcjonowaniu ma艂ych i 艣rednich przedsi臋biorstw. Wa偶ne bran偶e to przemys艂 morski, in偶ynieria mechaniczna, motoryzacja, energetyka oraz przemys艂 konsumencki i spo偶ywczy. Land ma jednak du偶y potencja艂, bowiem to na jego terenie istnieje wiele dobrych szk贸艂 艣rednich i uniwersytet贸w (uczelnie w Greifswaldzie i Rostocku nale偶膮 do najstarszych na 艣wiecie), kt贸re w ostatnim czasie wsp贸lnie z sektorem przemys艂owym inwestuj膮 w obszary najnowocze艣niejszych technologii tj. biotechnologi臋, technologi臋 medyczn膮, lotnictwo i technologi臋 informacyjn膮. Ponadto region jest pod silnym oddzia艂ywaniem takich metropolii jak Hamburg i Berlin, a wsp贸lnie z cz臋艣ci膮 landu Brandenburgia oraz polskim wojew贸dztwem zachodniopomorskim (cz膮stkowo tak偶e pomorskim oraz wielkopolskim) tworzy Euroregion Pomerania.

Mimo atrakcyjnego po艂o偶enia geograficznego ten p贸艂nocno-wschodni kraj zwi膮zkowy przez lata uchodzi艂 za najbiedniejsz膮 cz臋艣膰 zjednoczonej RFN (1,3% udzia艂u w PKB Niemiec w 2018 roku), z niewielkim potencja艂em innowacyjno艣ci i ma艂o rozwini臋tym sektorem B+R 鈥� zmianie tego stanu rzeczy ma s艂u偶y膰 nast臋puj膮ce o偶ywienie kontakt贸w gospodarczych na arenie mi臋dzynarodowej i poszukiwanie partner贸w zagranic膮. Rozbudowa portu Mukran i umo偶liwienie jednoczesnego po艂膮czenia kolejowego Chin i Rosji postrzegane jest wi臋c jako szansa dla lokalnej gospodarki i mo偶liwo艣膰 zwi臋kszenia jej udzia艂u w wymianie handlowej z ChRL (obecnie wynosi ona 3,24%; dla por贸wnania udzia艂 Saksonii w tej wymianie wynosi natomiast 14,5%). Dla Chin ta wsp贸艂praca jest tak偶e korzystna, a przeszkody w nawi膮zaniu relacji niewielkie.

Jednocze艣nie ten mi臋dzynarodowy projekt wzbudza kontrowersje. Padaj膮 zarzuty, 偶e land mo偶e w kr贸tkim czasie zyska膰, ale w dalekiej perspektywie jego kondycja finansowa zale偶e膰 b臋dzie w du偶ej cz臋艣ci od stopnia zaanga偶owania partner贸w z FR i ChRL. Mimo sporej sympatii Niemc贸w do Rosjan i szerokiego wsparcia politycznego dla inicjatywy rozbudowy Gazoci膮gu P贸艂nocnego, wskazuje si臋 偶e zbyt bliskie relacje z FR mog膮 okaza膰 si臋 szkodliwe. Tak偶e rosn膮ce wp艂ywy Chin poprzez rozbudow臋 inicjatywy Pasa i Szlaku wywo艂uj膮 spory i dyskusje w艣r贸d opinii publicznej. Wskazuje si臋, 偶e land zostanie uzale偶niony od wsp贸艂pracy z partnerami na Wschodzie i utrzyma 艂atk臋 鈥瀋hi艅sko-rosyjskiego przedpola w Europie Zachodniej鈥�. Dla w艂adz w Schwerinie jest to jednak ogromna szansa na prze艂amanie z艂ej gospodarczej passy, odrobienie strat wzgl臋dem pozosta艂ych land贸w i przekszta艂cenie Meklemburgii w wa偶nego gracza w tej cz臋艣ci Starego Kontynentu.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U艁 wsp贸艂finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR