¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #110: Działania Chin na Bałkanach

Gospodarcza i polityczna obecność Chińskiej Republiki Ludowej na Półwyspie Bałkańskim nieustannie koncentruje uwagę Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych. W obliczu wojny handlowej pomiędzy dwoma największymi gospodarkami świata, wizyta amerykańskiego sekretarza stanu Mike’a Pompeo na Bałkanach wydaje się być wyraźnym sygnałem, iż ten region nadal pozostaje w żywotnym interesie kreowanej przez USA polityki zagranicznej w Europie.

Opublikowano: 16 października 2019
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemysław Ciborek

Przed wizytÄ… w Macedonii Północnej, Mike Pompeo zÅ‚ożyÅ‚ oficjalnÄ… wizytÄ™ w Czarnogórze. Jednym z kluczowych punktów niniejszej wizyty byÅ‚o  w sprawie zakupu lekkich wielofunkcyjnych pojazdów taktycznych (JLTV – Joint Light Tactical Vehicle) o wartoÅ›ci 36 mln USD. Ponadto Pompeo w superlatywach wypowiadaÅ‚ siÄ™ na temat współpracy komórek wywiadowczych obu paÅ„stw przeciwko rosyjskiemu zÅ‚oÅ›liwemu oprogramowaniu komputerowemu, które „uchroniÅ‚o miliony urzÄ…dzeÅ„ na caÅ‚ym Å›wiecieâ€�.

W kontekście największej w historii inwestycji ChRL w Czarnogórze, tj. budowy autostrady Bar-Boljare (), która ostatecznie ma połączyć wybrzeże Morza Adriatyckiego z Belgradem, uwagę zwraca wypowiedź czarnogórskiego premiera Dusko Markovicia. Stwierdził on bowiem, iż Czarnogóra ma strategiczne znaczenie dla obecności USA i UE na Bałkanach i nie ma tam miejsca dla (wpływów) krajów, które nie wyznają tych samych wartości. Stanowi to dyplomatyczny przytyk w stronę aktywności ChRL i Rosji w państwie i stawia pod znakiem zapytania status chińskiej inwestycji, która od samego początku budziła zastrzeżenia UE i postawiła bałkańskie państwo w obliczu bankructwa.

Wizyta Pompeo w Macedonii Północnej w 25. rocznicÄ™ nawiÄ…zania stosunków dyplomatycznych pomiÄ™dzy paÅ„stwami byÅ‚a  przez Å›wiatowe media. SzczególnÄ… uwagÄ™ zwróciÅ‚a wypowiedź sekretarza stanu USA, który ostrzegaÅ‚ macedoÅ„ski rzÄ…d przed „wrogimâ€� wpÅ‚ywem rosyjskich trolli internetowych na tamtejsze media oraz chiÅ„skimi inwestycjami w kraju. OdnoszÄ…c siÄ™ do chiÅ„skich inwestycji, Pompeo  przed dostÄ™pem do wrażliwej technologii ergo odrzucenia potencjalnych staraÅ„ Huawei o rozbudowÄ™ infrastruktury telekomunikacyjnej a także wspomniaÅ‚ o â€�Å‚apówkarskiej strategiiâ€� ChRL w celu zabezpieczenia proponowanych przez Pekin inwestycji infrastrukturalnych. Sekretarz stanu USA podkreÅ›liÅ‚, w interesie USA – a także NATO – jest silna Macedonia Północna, nie obarczona problemem korupcji oraz dÅ‚ugu publicznego. Pompeo wyraziÅ‚ również nadziejÄ™, iż Senat USA wkrótce ratyfikuje macedoÅ„ski protokół akcesyjny do NATO, stajÄ…c siÄ™ 30. czÅ‚onkiem niniejszego sojuszu. Nie jest tajemnicÄ…, iż posiadajÄ…ca wpÅ‚ywy w regionie Rosja jest przeciwna poszerzaniu dowodzonego przez USA sojuszu wojskowego o paÅ„stwa Półwyspu BaÅ‚kaÅ„skiego. Ponadto, miejscem konferencji prasowej sekretarza stanu USA zamiast miasta stoÅ‚ecznego Skopje byÅ‚ hotel nad Jeziorem Ochrydzkim, które wyznacza naturalnÄ… granicÄ™ z AlbaniÄ…, od 2009 r. bÄ™dÄ…cÄ… czÅ‚onkiem NATO. Symboliczny wymiar wyboru miejsca wizyty Mike’a Pompeo można odczytywać zatem jako silnÄ… chęć włączenia Macedonii Północnej w struktury sojuszu przez USA, wskazujÄ…c na kolektywny charakter NATO.

ZwieÅ„czeniem baÅ‚kaÅ„skiego tournée Mike’a Pompeo byÅ‚a podróż do Aten, gdzie 7 października odbyÅ‚ siÄ™ AmerykaÅ„sko-Grecki Dialog Strategiczny. Po spotkaniach z premierem Kiriakosem Mitsotakisem, ministrem spraw zagranicznych Nikosem Dendiasem oraz ministrem obrony Athanassiosem Panagiotopoulosem, doszÅ‚o do podpisania porozumienia wojskowego rozszerzajÄ…cego zakres dotychczasowej współpracy w dziedzinie obrony. Wizyta przybraÅ‚a charakter strategiczny, bowiem inkluzja Grecji w mechanizm współpracy Chiny-EÅšW 17+1 wzmożyÅ‚a –  i tak rosnÄ…ce obawy – aktywnoÅ›ci ChRL na PoÅ‚udniu Europy. Na pierwszy plan oczywiÅ›cie wysuwa siÄ™ kwestia dalszej rozbudowy portu w Pireusie, który staÅ‚ siÄ™ jednym z najważniejszych punktów strategicznych obecnoÅ›ci gospodarczej Chin w Europie, wobec którego planowane sÄ… kolejne inwestycje infrastrukturalne w ramach inicjatywy Pasa i Szlaku.

Nie ma zatem wÄ…tpliwoÅ›ci, iż wizyta sekretarza stanu USA na Półwyspie BaÅ‚kaÅ„skim stanowi konsekwentnie realizowanÄ… demonstracjÄ™ siÅ‚y politycznej USA w regionie opartÄ… na współpracy w dziedzinie obronnoÅ›ci w ramach NATO. Czas pokaże, czy forsowanie takiej polityki w regionie Półwyspu BaÅ‚kaÅ„skiego ma szanse w starciu z konkretnymi argumentami ekonomicznymi, które oferowane sÄ… za pomocÄ… chiÅ„skich inwestycji infrastrukturalnych. Ilość i wartość tych ostatnich jest czÄ™sto przeszacowywana, niemniej chiÅ„skim inwestycjom coraz częściej towarzyszÄ… konkretne koncesje polityczne, które w .

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR