Zgodnie z zapowiedziami, pi臋ciodniowe manewry przeprowadzono na pocz膮tku wrze艣nia w Zatoce Tajlandzkiej. 膯wiczenia (ASEAN-U.S. Maritime Exercise, AUMX), w kt贸rych wzi臋艂o udzia艂 8 okr臋t贸w wojennych, 4 lotniskowce i ponad 1000 偶o艂nierzy, rozpocz臋艂y si臋 w tajskiej bazie marynarki wojennej w Sattahip, a zako艅czy艂y si臋 u wybrze偶y Singapuru. Ich znaczenie jest tym bardziej istotne, i偶 pa艅stwa cz艂onkowskie ASEAN po raz pierwszy w historii wzi臋艂y udzia艂 we wsp贸lnych manewrach na morzu z pa艅stwem spoza stowarzyszenia pod koniec pa藕dziernika ubieg艂ego roku z Chinami. Zosta艂y one zainaugurowane w porcie po艂o偶onym w mie艣cie Zhanjiang, a wzi臋艂o w nich udzia艂 osiem okr臋t贸w, trzy helikoptery i 1200 偶o艂nierzy. Wida膰 zatem, 偶e ASEAN stara si臋 balansowa膰 pomi臋dzy chi艅skimi i ameryka艅skimi wp艂ywami, o czym 艣wiadczy r贸wnie偶 podobna skala zaanga偶owanych okr臋t贸w i 偶o艂nierzy. Nie mniej jednak jest to znacz膮cy sukces Waszyngtonu, kt贸ry w ten spos贸b umacnia swoj膮 pozycj臋 jako gwaranta bezpiecze艅stwa w regionie, co wpisuje si臋 w Strategi臋 Wolnego i Otwartego Indo-Pacyfiku (Free and Open Indo-Pacific strategy). Znaczenie tej strategii zosta艂o wyra藕nie podkre艣lone przez ameryka艅skiego ministra obrony Patricka Shanahana podczas 18. edycji Azjatyckiego Szczytu Bezpiecze艅stwa, znanego jako Dialog Shangri La, kt贸ry odby艂 si臋 na prze艂omie maja i czerwca bie偶膮cego roku w Singapurze.
Na uwag臋 zas艂uguje fakt, 偶e dopiero od niedawna mamy do czynienia z rosn膮cym znaczeniem bezpiecze艅stwa morskiego dla pa艅stw ASEAN. Pierwsze wsp贸lne 膰wiczenia marynarek wojennych w ramach stowarzyszenia przeprowadzono dopiero w 2017 roku. Budowa zdolno艣ci wsp贸艂pracy i koordynowania dzia艂a艅 pomi臋dzy dziesi臋cioma pa艅stwami Azji Po艂udniowo-Wschodniej trwa dopiero od trzech lat, ale to Stany Zjednoczone i Chiny b臋d膮 pe艂ni艂y rol臋 filar贸w, na kt贸rych b臋dzie si臋 opiera艂o zdobywanie umiej臋tno艣ci marynarek wojennych tych pa艅stw. Podnoszenie swoich zdolno艣ci operacyjnych na morzu jest szczeg贸lnie istotne dla pa艅stw zaanga偶owanych w sp贸r terytorialny na Morzu Po艂udniowochi艅skim z Chinami. Coraz cz臋艣ciej wydarzenia na du偶膮 skal臋, takie jak AUMX, mog膮 pe艂ni膰 funkcj臋 katalizatora dla mniejszych inicjatyw. Takim przyk艂adem s膮 dzia艂ania Filip, Brunei oraz Wietnamu na wodach przy wyspie Hon Khoai. Pog艂臋bianie wsp贸艂pracy mi臋dzy pa艅stwami b臋d膮cymi stronami w sporze terytorialnym mo偶e utrudni膰 Chinom wywieranie na nie wp艂ywu, zw艂aszcza w przypadku skoordynowanych dzia艂a艅 ich marynarek wojennych. Niekoniecznie musz膮 to by膰 manewry okr臋t贸w wojennych, ale i r贸偶nego rodzaju interakcje personalne. W pierwszej po艂owie wrze艣nia odby艂a si臋 ju偶 pi膮ta tego rodzaju inicjatywa . Kapitan Nguyen Viet Thuan, pe艂ni膮cy funkcj臋 zast臋pcy dow贸dcy Regionu 4 Wietnamskiej Ludowej Marynarki Wojennej, przywita艂 filipi艅sk膮 delegacj臋, na czele kt贸rej stan膮艂 kapitan Tagamolila, pe艂ni膮cy funkcj臋 dow贸dcy 41 Grupy Zadaniowej filipi艅skiej marynarki wojennej. Po sukcesie czwartej edycji z listopada 2018 roku, kt贸ra mia艂a miejsce na wyspie Song Tu Dong na Filipinach, wydarzenie mia艂o na celu dalszy rozw贸j przyja藕ni, wsp贸艂pracy oraz wzajemnego zaufania i zrozumienia mi臋dzy si艂ami zbrojnymi obu stron, przyczyniaj膮c si臋 do skutecznego wdro偶enia protok贸艂 ustale艅 podpisanego w marcu 2012 roku mi臋dzy dwiema marynarkami wojennymi w sprawie dwustronnej wsp贸艂pracy i wymiany informacji. W ramach spotkania przedstawiciele obu stron wymienili si臋 informacjami dotycz膮cymi sytuacji na wodach wok贸艂 wysp Song Tu Tay i Song Tu Dong. Ponadto przeprowadzono dialog po艣wi臋cony kluczowym kwestiom maj膮cym wp艂yw na bezpiecze艅stwo, do kt贸rych mo偶na przede wszystkim zaliczy膰 piractwo, przemyt, nielegaln膮 imigracj臋 czy wypadki w ruchu morskim albo katastrofy naturalne.
Udzia艂 Filipin w tego rodzaju inicjatywach jest tym bardziej istotny dla pozosta艂ych stron sporu terytorialnego, 偶e od czasu przej臋cia w艂adzy przed Rodrigo Duterte pa艅stwo to wyra藕nie dryfuje w stron臋 strefy wp艂yw贸w Pekinu. Co prawda prezydent Filipin podczas swojej ostatniej wizyty w Chinach pod koniec sierpnia poruszy艂 temat korzystnego wyroku Sta艂ego Trybuna艂u Arbitra偶owego w Hadze z 2016 roku dotycz膮cego chi艅skich roszcze艅 na Morzu Po艂udniowochi艅skim, to jednak wszystko wskazuje na to, 偶e by艂 to zabieg stricte uwarunkowany sytuacj膮 wewn臋trzn膮 w kraju, aby odebra膰 argumenty opozycji, kt贸ra konsekwentnie krytykowa艂a Duterte, 偶e ten nie wykorzysta艂 wyroku do zabezpieczenie interes贸w pa艅stwa. Nie by艂o zatem niespodziank膮, 偶e Xi Jinping kategorycznie odrzuci艂 przyj臋cie orzeczenia trybuna艂u. W ten spos贸b filipi艅ski prezydent nie tylko wytr膮ci艂 argumenty z r膮k swoich krytyk贸w, ale sk艂oni艂 . Uprzednio Xi Jinping obieca艂, i偶 w zamian za zignorowanie wyroku Sta艂ego Trybuna艂u Arbitra偶owego w Hadze, Chiny zgodz膮 si臋 zosta膰 partnerem we wsp贸lnym przedsi臋wzi臋ciu wydobycia gazu ze z艂贸偶 w Reed Bank, znajduj膮cym si臋 w wy艂膮cznej strefie ekonomicznej Filipin w stosunku 60% do 40% na korzy艣膰 Manili. Jest to bardzo lukratywna propozycja dla Filipin, poniewa偶 szacuje si臋, 偶e z艂o偶a gazu na polach Malampaya zostan膮 wyczerpane do 2024 roku. Z drugiej jednak strony b臋dzie to stanowi艂o gro藕ny precedens dla pozosta艂ych stron sporu.