¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #92: Działania Chin na Bałkanach

Jedną z kluczowych informacji w kontekście stosunków Chin z państwami Półwyspu Bałkańskiego było zawarcie wstępnej umowy z 8 maja br., pomiędzy rumuńskim Nuclearelectrica a China General Nuclear (CGN). Nuclearelectrica w 80% należy do rumuńskiego rządu, natomiast większość z pozostałych 20% pakietu jest w rękach funduszu inwestycyjnego Fondul Proprietatea. Umowa dotyczy rozbudowy bloków nr 3 i 4 elektrowni jądrowej w mieście Cernavoda. Dokument został podpisany w obecności rumuńskiego wicepremiera Viorela Stefana, ministra energii Antona Anton, ambasador ChRL w Rumunii Jiang Yu oraz doradcę ekonomicznego ChRL w Rumunii Guan Ganga. Elektrownia o tej samej nazwie znajduje się w Dobrudży, w okręgu Konstanca niedaleko portu rzecznego na Dunaju. Lokalizacja potencjalnej chińskiej inwestycji jest o tyle istotna, bowiem Rumunia w obliczu obecności okrętów NATO w porcie w Konstancy, forsuje rozwój współpracy logistycznej z Chinami w oparciu o transport rzeczny na Dunaju. Z powyższego powodu potencjalna rozbudowa portu w Konstancy przez chińskich inwestorów została wstrzymana. Zwiększona obecność NATO w basenie Morza Czarnego związana jest z aneksją Krymu przez Federację Rosyjską.

Opublikowano: 08 czerwca 2019
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemysław Ciborek

W celu uÅ‚atwienia przeprowadzenia inwestycji oraz unikniÄ™cia wiÄ™kszych kontrowersji zawarte porozumienie wzywa do  joint venture. W ramach niniejszej spółki, CGN przypadnie 51% udziałów, natomiast Nuclearelectrica zajmie pozostaÅ‚e 49%.  DziaÅ‚anie to podyktowane jest wymaganiami proceduralnymi sankcjonowanymi przez UniÄ™ EuropejskÄ…. Podczas wczeÅ›niejszych prób podjÄ™cia prac nad projektem, jego wartość okreÅ›lano na sześć mld EUR. Obecnie planuje siÄ™ utworzenie spółki w ciÄ…gu 60 dni roboczych od momentu wprowadzenia porozumienia w życie. Minister Energii Anton zapewniÅ‚, iż w trakcie dwóch pierwszych lat zdefiniowany zostanie konkretny model współpracy wraz z przygotowaniem projektu rozbudowy elektrowni jÄ…drowej. Dyrektor generalny CGN Bian Shuming podkreÅ›liÅ‚, iż strona chiÅ„ska jest w peÅ‚ni zaangażowana w Å›cisłą współpracÄ™ z rumuÅ„skim partnerem wraz z poszanowaniem standardów i ustalonych faz projektu. PoÅ›piech w dziaÅ‚aniach strony chiÅ„skiej i rumuÅ„skiej jest spowodowany nadchodzÄ…cymi zmianami w przepisach dot. Å›rodowiska naturalnego. W zwiÄ…zku z powyższym, kilka z elektrowni bazujÄ…cych na spalaniu wÄ™gla niespeÅ‚niajÄ…cych unijnych wymogów zostanie zamkniÄ™tych. Elektrownia jÄ…drowa Cernavoda ma peÅ‚nić zatem rolÄ™ zabezpieczenia energetycznego paÅ„stwa w obliczu wprowadzenia niniejszych przepisów w życie. Przedstawiciele opozycyjnej Partii Narodowo-Liberalnej zgÅ‚aszajÄ…  co do kontraktu z chiÅ„skim przedsiÄ™biorstwem. Przede wszystkim chodzi o wybór partnera – CGN, które miaÅ‚o zostać oskarżone o szpiegostwo w USA. Ponadto, nadal nie wiadomo, czy zaproponowane partnerstwo oznacza wyłączność dla strony chiÅ„skiej w eksploatacjÄ™ i zarzÄ…dzanie projektem a także na jakich warunkach strona rumuÅ„ska mogÅ‚aby wypowiedzieć umowÄ™.

Dodatkowe kontrowersje w najnowszych porozumieniach energetycznych wprowadza fakt  przez RumuÅ„ski SÄ…d Najwyższy. Dragnea nazywany jest najbardziej wpÅ‚ywowym politykiem w Rumunii, dotychczas bÄ™dÄ…c de facto liderem rzÄ…dzÄ…cej Partii Socjaldemokratycznej. Doprowadzenie wpÅ‚ywowego polityka do wiÄ™zienia może mieć znaczÄ…cy wpÅ‚yw na postÄ™p w pracach nad wdrożeniem projektu Cernavoda 3 i 4. Ponadto, w kuluarach mówi siÄ™ również o  elektrociepÅ‚owni wÄ™glowej Rovinari przez China Huadian Engineering, które zostaÅ‚o wybrane do przeprowadzenia inwestycji po przetargu przeprowadzonym w marcu 2012 roku.

Jak wykazano w , stabilność polityczna a także toczÄ…ce siÄ™ sprawy antykorupcyjne wobec najwyżej postawionych polityków w kraju negatywnie wpÅ‚ywajÄ… na stosunki bilateralne pomiÄ™dzy Chinami a RumuniÄ…. Czy odbycie trzy i pół letniego wyroku przez Liviu Dragnea zablokuje inwestycje energetyczne ChRL w Rumunii? Na potencjalnym fiasku inwestycji w Cernavoda może skorzystać BuÅ‚garia, gdzie chiÅ„skie przedsiÄ™biorstwa  projektem energetycznym w Belene.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR