¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #56: Polityka w ASEAN

Najważniejszym wydarzeniem ostatnich tygodni było 4. spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw współpracujących w ramach regionu Lancang-Mekong, które odbyło się w Laosie. Stronę chińską reprezentował Minister Spraw Zagranicznych i Radca Stanu – Wang Yi, który zaapelował do pozostałcych pięciu państw tj. Birmy, Laosu, Tajlandii, Wietnamu i Kambodży do przyspieszenia prac nad budową Szlaku Ekonomicznego Lancang-Mekong. Chiński minister przedstawił pięciopunktowy plan, który zakłada rozbudowę subregionalnych łańcuchów przemysłowych, nowe projekty infrastrukturalne w głównych miastach przemysłowych, wzmocnienie infrastruktury cyfrowej i zdolności innowacyjnych, zwiększenie wysiłków na rzecz ochrony środowiska poprzez właściwe wykorzystanie zasobów wodnych, a także ułatwienie procedur dotyczących przepływu towarów, usług i zasobów ludzkich.

Opublikowano: 19 grudnia 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Mateusz Chatys

Na szczególnÄ… uwagÄ™ zasÅ‚uguje spotkanie Wang Yi z wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych Wietnamu – Pham Binh Minh, do którego doszÅ‚o w ramach szczytu w Laosie. Ministrowie obu paÅ„stw poruszyli miÄ™dzy innymi temat zwiÄ…zany z wÅ‚aÅ›ciwym zarzÄ…dzaniem kwestiami morskimi. Zarówno Chiny jak i Wietnam sÄ… stronami w sporze o terytoria na Morzu PoÅ‚udniowochiÅ„skim, dlatego jest to niezwykle ważna kwestia, majÄ…ca wpÅ‚yw na stabilność w regionie. W poÅ‚owie listopada prezydent ChRL – Xi Jinping podczas swojej wizyty na Filipinach podpisaÅ‚ z Rodrigo Duterte kilkanaÅ›cie umów, wÅ›ród których znalazÅ‚o siÄ™ porozumienie o wspólnym wydobyciu surowców naturalnych z wyłącznej strefy ekonomicznej Filipin. Zgodnie z najnowszymi doniesieniami, najprawdopodobniej zostanie powoÅ‚any komitet sterujÄ…cy skÅ‚adajÄ…cy siÄ™ z przedstawicieli obu paÅ„stw, który bÄ™dzie odpowiedzialny za nadzór wydobycia surowców naturalnych. W projekcie po stronie chiÅ„skiej ma wziąć udziaÅ‚ paÅ„stwowa spółka China National Oil Offshore Corp. FilipiÅ„ski minister ds. energii – Alfonso Cusi, poinformowaÅ‚ również, że oprócz porozumienia w sprawie wspólnego wydobycia gazu i ropy naftowej podpisano też protokół, na mocy którego strony zwiÄ™kszÄ… współpracÄ™ energetycznÄ…. Mimo tego, że szczegóły umowy nie sÄ… dokÅ‚adnie znane, a filipiÅ„ska konstytucja w obecnej formie zabrania wydobycia surowców przez obce paÅ„stwo, to jest to ważny sygnaÅ‚ dla pozostaÅ‚ych stron zaangażowanych w spór na Morzu PoÅ‚udniowochiÅ„skim.

Kilka dni przed wizytÄ… Xi Jinpinga na Filipinach odbyÅ‚ siÄ™ 21. Szczyt ASEAN+1 (Chiny) w Singapurze, na którym premier ChRL – Li Keqiang ogÅ‚osiÅ‚, iż Kodeks PostÄ™powania w sprawie Morza PoÅ‚udniowochiÅ„skiego zostanie ukoÅ„czony w ciÄ…gu trzech najbliższych lat. Jest to kolejna kluczowa informacja, zwÅ‚aszcza dla takich paÅ„stw jak Filipiny, Wietnam czy Malezja, które oprócz Chin posiadajÄ… najwiÄ™ksze roszczenia na tym akwenie. Pierwsza wersja kodeksu zostaÅ‚a opracowana w 1992 roku, ale zostaÅ‚a zignorowana przez Pekin. DekadÄ™ później przyjÄ™to DeklaracjÄ™ PostÄ™powania, bÄ™dÄ…cÄ… jedynie niewiążącym dokumentem. Przez kilkanaÅ›cie lat nie byÅ‚o żadnych znaczÄ…cych postÄ™pów jeżeli chodzi o ostatecznÄ… wersjÄ™ Kodeksu PostÄ™powania, jednak w ciÄ…gu ostatnich dwóch lat można zauważyć znaczne przyspieszenie prac na forum ASEAN+1. Może to mieć zwiÄ…zek z wyraźnÄ… zmianÄ… stosunków na linii Manila-Pekin od 2016 roku kiedy urzÄ…d prezydenta objÄ…Å‚ Rodrigo Duterte, który caÅ‚kowicie zmieniÅ‚ politykÄ™ zagranicznÄ… Filipin. SkupiÅ‚ siÄ™ on bowiem na wzmocnieniu relacji z ChRL kosztem stosunków ze Stanami Zjednoczonymi, które byÅ‚y do tej pory głównym partnerem Filipin. Termin trzech lat na ostateczne opracowanie Kodeksu PostÄ™powania, który wyznaczyÅ‚ premier ChRL na ostatnim szczycie w Singapurze może być Å›ciÅ›le zwiÄ…zany z prezydenturÄ… Rodrigo Duterte, która zgodnie z konstytucjÄ… zakoÅ„czy siÄ™ w czerwcu 2022 roku. DziÄ™ki takiemu terminowi, jak siÄ™ wydaje rzÄ…d w Pekinie bÄ™dzie mógÅ‚ liczyć na poparcie Filipin podczas ostatecznych negocjacji nad Kodeksem PostÄ™powania, dziÄ™ki czemu zostanie przyjÄ™ty w formie najbardziej odpowiadajÄ…cej interesom ChRL. Ponadto, w ciÄ…gu tych trzech lat Chiny mogÄ… wykorzystać porozumienie podpisane z Filipinami o wspólnym wydobyciu surowców naturalnych z dna Morza PoÅ‚udniowochiÅ„skiego do tego, aby nakÅ‚onić pozostaÅ‚e strony konfliktu do zawarcia podobnych umów, co bÄ™dzie przykÅ‚adem chiÅ„skiej strategii przedstawionej przez Sun Tzu w Sztuce Wojny – „OsiÄ…gnąć sto zwyciÄ™stw w stu bitwach nie jest szczytem umiejÄ™tnoÅ›ci. Szczytem umiejÄ™tnoÅ›ci jest pokonanie przeciwnika bez walkiâ€�.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR