¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #52: Działania Chin na Bałkanach

Podczas dorocznego posiedzenia Interpolu, które odbyło się 18 listopada 2018 r. w Dubaju, po raz trzeci w historii odrzucono wniosek Kosowa o włączenie kraju do swoich struktur. Taka decyzja w Belgradzie po raz kolejny została przyjęta z zadowoleniem, bowiem tamtejszy rząd blokuje wszystkie próby dołączenia Kosowa w struktury organizacji międzynarodowych.

Opublikowano: 26 listopada 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemysław Ciborek

Swój udział w podjętej decyzji miała również chińska dyplomacja. Podziękowania dla „narodu chińskiego� na ręce ambasadora Li Manchanga złożył prezydent Aleksandar Vu�ić, który „docenia wsparcie udzielane dla serbskiej integralności terytorialnej�. Serbski prezydent podkreślił, iż pochwala i docenia zachowanie strony chińskiej w procesie negocjacyjnym potencjalnego dołączenia Kosowa do organizacji, pomimo presji ze strony wielu krajów zachodnich, które chciały w ten sposób zniszczyć integralność Serbii. Po spotkaniu z chińskim ambasadorem w Serbii, Vu�ić wyraził również wdzięczność w stronę przewodniczącego Xi Jinpinga w kwestii popierania przez ChRL serbskiej integralności terytorialnej, podkreślając, iż cała Serbia docenia rolę prezydenta Xi w poprawie stosunków dwustronnych.

Warto przypomnieć, iż we wrześniu 2017 r., premier Kosowa Ramush Haradinaj zrezygnował ze zgłoszenie kandydatury Kosowa do włączenia państwa w struktury Interpolu. Z oficjalnego oświadczenia wicepremiera i ministra spraw zagranicznych Kosowa, Behgjeta Pacolliego wynika, iż rząd państwa organizującego (posiedzenie Interpol w 2017 r. odbyło się w Chinach – przyp. red.) nie przyznał nawet wiz dla przedstawicieli Kosowa mających udać się na spotkanie.

KomentujÄ…c kwestiÄ™ wsparcia udzielonego przez ChRL rzÄ…dowi w Belgradzie, należy wspomnieć o konsekwencjach braku udzielenia Kosowu możliwoÅ›ci czÅ‚onkostwa w miÄ™dzynarodowej organizacji. Przede wszystkim jest to cios dla wÅ‚adz w Prisztinie, którego wysiÅ‚ki dotyczÄ… przede wszystkim zwiÄ™kszenia uznania jego paÅ„stwowoÅ›ci na arenie miÄ™dzynarodowej. Po ogÅ‚oszeniu wyników gÅ‚osowania, rzÄ…d Kosowa wyraziÅ‚ rozczarowanie podjÄ™tÄ… decyzjÄ…, bowiem każdy gÅ‚os przeciwko akcesji Kosowa sÅ‚użyÅ‚ przestÄ™pcom i żadne paÅ„stwo nie powinno siÄ™ cieszyć z takiego stanu rzeczy. Ambasada USA w Kosowie w oficjalnym oÅ›wiadczeniu w podobnym tonie stwierdziÅ‚a, iż wsparcie dla czÅ‚onkostwa Kosowa w INTERPOLu nigdy nie wiÄ…zaÅ‚o siÄ™ z globalnym uznaniem niepodlegÅ‚oÅ›ci Kosowa, lecz z umocnieniem globalnej współpracy w zakresie egzekwowania prawa i likwidacjÄ… krytycznej luki bezpieczeÅ„stwa na BaÅ‚kanach, nadmieniajÄ…c iż wszyscy jesteÅ›my przegranymi takiej decyzji. W odniesieniu do powyższych oÅ›wiadczeÅ„, główny negocjator Serbii w Kosowie – Marko Djurić powiedziaÅ‚, iż czÅ‚onkostwo Kosowa w Interpolu sÅ‚użyÅ‚oby dalszemu przeÅ›ladowaniu Serbów w Kosowie, doprowadzajÄ…c do aresztowaÅ„ i zastraszania, czyli wszystkiego, co nie jest zwiÄ…zane z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… policji a ma wiele wspólnego z politykÄ…. Nie można odmówić sÅ‚usznoÅ›ci żadnemu z wyżej wymienionych postulatów, bowiem nie jest tajemnicÄ…, iż po akcesji Kosowa w struktury Interpolu, tamtejsze sÅ‚użby policyjne zażądaÅ‚yby publikacji czerwonych not, które skutkowaÅ‚yby zatrzymaniami serbskich urzÄ™dników paÅ„stwowych, których wÅ‚adze w Kosowie uważajÄ… za zbrodniarzy wojennych, co wstrzÄ…snęłoby tamtejszÄ… scenÄ… politycznÄ…, jednakże instytucjonalny brak współpracy organów Å›cigania w europejskim paÅ„stwie może prowadzić do wzrostu przestÄ™pczoÅ›ci zorganizowanej w samym Kosowie jak i regionie Europy Åšrodkowej i Wschodniej.

Po drugie, decyzja o braku włączenia Kosowa w struktury Interpolu ma również wymiar gospodarczy, bowiem 21 listopada 2018 r., Kosowo w ramach odwetu ogłosiło 100% opłaty celnej na import z Serbii oraz Bośni i Hercegowiny. Cła zostały wprowadzone po raz pierwszy jeszcze przed posiedzeniem Interpolu, bowiem 6 listopada br., kiedy to Kosowo nałożyło dodatkową 10% taryfę na import z Serbii i BiH w reakcji na prowadzenie „agresywnej kampanii� przez niniejsze państwa. Biorąc pod uwagę wartość kosowskiego importu z Serbii, czyli ok. 450 mln USD rocznie, jest to znaczna przeszkoda, która będzie dotkliwa dla obu stron. W sprawę zaangażowała się szefowa dyplomacji UE – Federica Mogherini, która wezwała rząd w Kosowie do natychmiastowego odwołania swojej decyzji, bowiem Kosowo dopuściło się wyraźnego naruszenia umowy handlowej CETFA, która obejmuje również państwa Półwyspu Bałkańskiego.

Sprawa nałożenia dodatkowych ceł przez rząd w Kosowie najprawdopodobniej zostanie rozwiązana na forum Unii Europejskiej, bowiem w żywotnym interesie UE jest normalizacja stosunków z państwami Półwyspu Bałkańskiego. Ponadto Unia Europejska, w obliczu zwiększającej się obecności polityczno-gospodarczej Chin w regionie, staje przed dylematami dostosowania własnej polityki do nowych okoliczności.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR