Stosunki Filipin ze Stanami Zjednoczonymi od lat by艂y bardzo dobre, a podstaw膮 sojuszu jest traktat obronny z 1951 roku. Co prawda w 1991 roku filipi艅ski senat podj膮艂 decyzj臋 o wypowiedzeniu umowy dotycz膮cej istnienia ameryka艅skich baz wojskowych na terenie pa艅stwa, to mimo wszystko dzi臋ki porozumieniu z 1999 roku 偶o艂nierze nadal mogli przebywa膰 na terenie Filipin i bra膰 udzia艂 we wsp贸lnych 膰wiczeniach, takich jak manewry 鈥濨alikatan鈥�. Ponadto, Stany Zjednoczone by艂y g艂贸wnym 藕r贸d艂em sprz臋tu wojskowego, a wci膮gu dziesi臋cioletniego programu pomocowego, maj膮cego na celu zwalczanie terroryzmu przekaza艂y filipi艅skiej armii uzbrojenie o 艂膮cznej warto艣ci ponad 150 mln USD. Nowy sprz臋t wykorzystano mi臋dzy innymi do walki z Narodowym Frontem Wyzwolenia Moro oraz wywodz膮cy si臋 z niego Islamskim Frontem Wyzwolenia Moro w rejonie po艂udniowo-wschodniej cz臋艣ci wyspy Mindanao. Stosunki dwustronne zacz臋艂y ulega膰 pogorszeniu, kiedy urz膮d prezydenta obj膮艂 Rodrigo Duterte w lipcu 2016 roku. Rozpocz膮艂 brutaln膮 kampani臋 wymierzon膮 w zorganizowan膮 przest臋pczo艣膰 narkotykow膮, w trakcie kt贸rej zgin臋艂o kilka tysi臋cy os贸b. Wed艂ug organizacji zajmuj膮cych si臋 prawami cz艂owieka opr贸cz przest臋pc贸w 艣mier膰 ponios艂o tak偶e wielu zwyk艂ych obywateli, dlatego wezwali do pot臋pienia dzia艂a艅 nowego prezydenta. W odpowiedzi na te doniesienia ameryka艅ski kongres wstrzyma艂 nowe dostawy broni na Filipiny co zmusi艂o Duterte do bli偶szej wsp贸艂pracy militarnej z Chinami i Rosj膮. Bior膮c pod uwag臋 fakt, 偶e pracownicy Ministerstwa Obrony Filipin spotkali si臋 z przedstawicielami chi艅skiej, pa艅stwowej sp贸艂ki zbrojeniowej China鈥檚 Poly Group Corporation i Poly Technologies, widniej膮cej na 鈥瀋zarnej li艣cie鈥� Waszyngtonu ze wzgl臋du na pogwa艂cenie przez ni膮 zakazu sprzeda偶y broni do Iranu, relacje ze Stanami Zjednoczonymi uleg艂y dalszemu pogorszeniu.
Bez w膮tpienia wygrane wybory prezydenckie przez Donalda Trumpa nie przyczyni艂y si臋 do wzmocnienia relacji z Filipinami. Zacznijmy od tego, 偶e jego program America First zak艂ada mniejsze zaanga偶owanie w obron臋 pa艅stw trzecich bez ich odpowiedniego wk艂adu finansowego w pokrycie niezb臋dnych koszt贸w. Co prawda podczas swojej wizyty w Azji w listopadzie 2017 roku prezydent Trump przyby艂 do Manili na szczyt pa艅stw ASEAN, to jednak podr贸偶 ta mia艂a g艂贸wnie na celu zminimalizowanie szk贸d zwi膮zanych z wyj艣ciem Stan贸w Zjednoczonych z Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Z perspektywy wszystkich trzech pa艅stw du偶e znaczenie mia艂a decyzja og艂oszona miesi膮c p贸藕niej przez nowego prezydenta USA o przeniesieniu ameryka艅skiej ambasady do Jerozolimy, co z kolei doprowadzi艂o do g艂osowania na forum ONZ w sprawie uznania tego miasta za stolic臋 Izraela. Zdecydowana wi臋kszo艣膰 (128 pa艅stw) opowiedzia艂o si臋 przeciw, natomiast Filipiny wstrzyma艂y si臋 od g艂osu jako jedyne pa艅stwo Azji Po艂udniowo-Wschodniej. Co wi臋cej, Minister Spraw Zagranicznych Filipin 鈥� Alan Peter Cayetano, og艂osi艂, 偶e izraelska ambasada pozostanie w Tel Avivie. Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem rz膮d podj膮艂 tak膮 decyzj臋, maj膮c na uwadze bezpiecze艅stwo swoich obywateli pracuj膮cych na Bliskim Wschodnie, jak r贸wnie偶 ch臋膰 uczestnictwa w procesie pokojowym mi臋dzy Izraelem i Palestyn膮. Mo偶na jednak przypuszcza膰, i偶 by艂 to kolejny etap polityki prezydenta Duterte wymierzony w ameryka艅skie interesy. Z drugiej strony wstrzymanie si臋 od g艂osowania da艂o jasny przekaz Izraelowi, 偶e Filipinom zale偶y na dobrych relacjach dwustronnych.
Polityka prowadzona przez Rodrigo Duterte, w kt贸rej centrum znajduje si臋 walka z kartelami narkotykowymi oraz organizacjami terrorystycznymi wymaga modernizacji armii i policji, a tak偶e du偶ych ilo艣ci broni oraz amunicji. Nie powinien zatem dziwi膰 fakt, 偶e podczas swojej ostatniej wizyty na Bliskim Wschodzie, na pocz膮tku wrze艣nia, opr贸cz Jordanii odwiedzi艂 r贸wnie偶 Izrael, kt贸ry jest jednym z najwi臋kszych eksporter贸w uzbrojenia i technologii militarnych. Odpowiada za 2,9% globalnego handlu broni膮, co zapewnia 贸sm膮 pozycj臋 w艣r贸d najwi臋kszych eksporter贸w na 艣wiecie (za takimi pa艅stwami jak USA, Rosja, Francja, Niemcy, Chiny, Wielka Brytania, Hiszpania). Nale偶y podkre艣li膰, 偶e by艂a to pierwsza wizyta prezydenta Filipin w Izraelu od czasu nawi膮zania stosunk贸w dyplomatycznych w 1958 roku. Historia relacji mi臋dzy pa艅stwami jest bardzo bogata, poniewa偶 Filipiny nie tylko udzieli艂y schronienia ponad 1300 呕ydom podczas II Wojny 艢wiatowej, ale w 1947 roku 贸wczesny prezydent Manuel Roxas popar艂 ide臋 utworzenia pa艅stwa Izrael na posiedzeniu ONZ. Rodrigo Duterte obejmuj膮c najwy偶szy urz膮d w pa艅stwie zas艂yn膮艂 kontrowersyjn膮 wypowiedzi膮 podczas rozmowy z dziennikarzami, kiedy por贸wna艂 si臋 do Hitlera, a swoje metody walki z przest臋pczo艣ci膮 narkotykow膮 do holokaustu. Wywo艂a艂o to du偶e oburzenie i sprzeciw po stronie Izraela za co Duterte musia艂 p贸藕niej przeprosi膰. Nie mniej jednak Izrael jako jeden ze 艣wiatowych lider贸w w艣r贸d dostawc贸w broni i sprz臋tu wojskowego jest bardzo cennym partnerem dla Filipin. Wida膰 to na podstawie umowy z ubieg艂ego roku, w kt贸rej Filipiny zakupi艂y od Izraela radary i bro艅 przeciwpancern膮 o warto艣ci 21 mln USD. Z kolei ostatnia wizyta prezydenta Duterte zaowocowa艂a podpisaniem trzech porozumie艅, jedenastu protoko艂贸w ustale艅 i sze艣ciu list贸w intencyjnych dotycz膮cych pog艂臋bienia wsp贸艂pracy w takich sektorach jak nieruchomo艣ci, rolnictwo i zbrojenie o 艂膮cznej warto艣ci 82,9 mln USD. Na szczeg贸ln膮 uwag臋 zas艂uguje r贸wnie偶 wypowied藕 prezydenta Filipin podczas spotkania z prezydentem Izraela 鈥� Reuven Rivlin, w Jerozolimie, gdzie przyzna艂 si臋, 偶e wyda艂 rozkaz dow贸dcom armii, 偶eby sprz臋t wojskowy by艂 kupowany tylko i wy艂膮cznie od izraelskich producent贸w.
Mo偶na zatem przypuszcza膰, 偶e Izrael stanie si臋 g艂贸wnym dostawc膮 uzbrojenia i nowoczesnych technologii na Filipiny, nawet kosztem Chin i Rosji,. Rosyjskie firmy s膮 obj臋te sankcjami, a ich 艂amanie mo偶e doprowadzi膰 do powa偶nych reperkusji na arenie mi臋dzynarodowej. Z kolei brak konkretnych rozwi膮za艅 w kwestii sporu terytorialnego na Morzu Po艂udniowochi艅skim oraz coraz wi臋ksze uzale偶nienie gospodarcze od Chin mo偶e przyczyni膰 si臋 do wzrostu niepokoj贸w wewn臋trznych w kraju. Je偶eli we藕miemy pod uwag膮 s艂abn膮ce poparcie spo艂eczne dla Duterte i rosn膮c膮 inflacj臋, to bez w膮tpienia bli偶sza wsp贸艂praca z Izraelem jest obecnie najlepszym rozwi膮zaniem dla filipi艅skiego rz膮du. Nie jest te偶 wykluczone, 偶e to pierwszy sygna艂 do ocieplenia z Waszyngtonem a dalsze dzia艂ania s膮 tylko kwesti膮 czasu.