¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #30: Relacje Niemcy-Chiny

Nowy rząd Angeli Merkel wprowadza zmiany w kluczowych dla Niemiec placówkach dyplomatycznych. Zmiany dotyczyć będą ambasad w Waszyngtonie i w Brukseli. Do Waszyngtonu uda się była sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Emily Haber, natomiast nowym ambasadorem RFN w Brukseli będzie Michael Clauss.

Opublikowano: 21 maja 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Joanna Ciesielska-Klikowska

To ważna zmiana, ponieważ Clauss przez poprzednie pięć lat byÅ‚ ambasadorem w Pekinie. Ma duże doÅ›wiadczenie w sprawach europejskich – od poÅ‚owy lat 90-tych pracowaÅ‚ dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych RFN, byÅ‚ doradcÄ… StaÅ‚ego Przedstawicielstwa RFN przy Unii Europejskiej w Brukseli, a w 2002 roku objÄ…Å‚ stanowisko szefa Sekretariatu RzÄ…du Federalnego ds. Konwentu Europejskiego. NastÄ™pnie peÅ‚niÅ‚ funkcjÄ™ zastÄ™pcy szefa Europejskiego Departamentu Spraw Zagranicznych, a także byÅ‚ komisarzem ds. niemieckiej prezydencji w Radzie UE w 2007 roku. Zanim zostaÅ‚ ambasadorem w Chinach pracowaÅ‚ jako szef Departamentu Europejskiego w niemieckim MSZ. Jego dotychczasowa praca w Pekinie jest bardzo wysoko oceniana, a sam Clauss wielokrotnie udzielaÅ‚ wywiadów chiÅ„skiej i niemieckiej prasie wskazujÄ…c zarówno na szanse, jak i na wyzwania w dwustronnych stosunkach. Nie unikaÅ‚ tematów trudnych  â€“ ubolewaÅ‚ m.in. nad brakiem dialogu z chiÅ„skiej strony i trudnoÅ›ciami w handlu. W ostrych sÅ‚owach wypowiadaÅ‚ siÄ™ na temat ograniczonej otwartoÅ›ci chiÅ„skiego rynku na obce firmy ostrzegajÄ…c, że „Chiny dążą do egocentrycznego systemu gospodarczego, który pozostawia niewiele miejsca firmom zagranicznymâ€�, co może, jak argumentowaÅ‚, „zaszkodzić nie tylko interesom zagranicznych firm, ale ostatecznie samym Chinomâ€�. WskazywaÅ‚ również, że mechanizm konsultacji w sprawach zwiÄ…zanych z cyberbezpieczeÅ„stwem, uzgodniony przez oba rzÄ…dy w czerwcu 2016 roku, nie jest faktycznie realizowany, a byÅ‚by on doskonaÅ‚ym forum do przedyskutowania zarzutów Federalnego UrzÄ™du ds. Ochrony Konstytucji, wedÅ‚ug którego chiÅ„skie sÅ‚użby wywiadowcze zintensyfikowaÅ‚y w ostatnich miesiÄ…cach cyberataki na Niemcy. Ambasador Clauss podkreÅ›laÅ‚ jednak zawsze, że miÄ™dzy Niemcami a Chinami nie ma „geopolitycznej rywalizacjiâ€�, a obie strony Å›ciÅ›le ze sobÄ… współpracujÄ… tworzÄ…c relacje „tak bliskie i intensywne, jak nigdy przedtem w historiiâ€�.

±Ê´Ç·É°ùó³Ù Claussa z Pekinu i przejÄ™cie stanowiska w Brukseli to jasny sygnaÅ‚, które kierunki swej polityki Berlin uważa za kluczowe. WysÅ‚anie dyplomaty doÅ›wiadczonego zarówno w sprawach europejskich, jak i chiÅ„skich do stolicy UE jest dowodem, że zdaniem niemieckiego rzÄ…du w najbliższych latach to wÅ‚aÅ›nie w trójkÄ…cie Berlin-Bruksela-Pekin rozgrywać siÄ™ bÄ™dÄ… najważniejsze wydarzenia Å›wiatowej polityki i gospodarki. Ta współpraca z pewnoÅ›ciÄ… nabierze tempa za dwa lata, bowiem w drugiej poÅ‚owie 2020 roku to RFN bÄ™dzie przewodzić posiedzeniom Rady Unii Europejskiej.

Tymczasem Minister Spraw Zagranicznych RFN, Heiko Mass, jak dotąd milczący w sprawach Chin, wygłosił na początku maja br. przemówienie dotyczące spraw wolności wypowiedzi, w którym podkreślał, że na całym świecie są ludzie, którzy „każdego dnia ryzykują swoją wolność, zdrowie i życie dla zawodu; niewygodni dziennikarze są więzieni, maltretowani, mordowani a krytyczne media są cenzurowane i prześladowane�. Mowa szefa niemieckiej dyplomacji, wygłoszona w dniu wolności prasy, była bezpośrednim nawiązaniem do sytuacji, w której znalazł się Gui Minhai, księgarz z Hongkongu publikujący krytyczne wobec władz ChRL książki. Jego historia znajduje się w ostatnich tygodniach w polu zainteresowania niemieckich mediów i polityków, w szczególności ministra Maasa, który jako szef resortu sprawiedliwości w poprzednim rządzie wskazywał wielokrotnie na problem nieprzestrzegania praw człowieka w Chinach.

Prawdopodobnie sprawa Gui Minhai stanie się jednym z wątków, które poruszone zostaną przez kanclerz Merkel podczas jej pierwszej od zaprzysiężenia nowego rządu wizyty w Pekinie, zaplanowanej na 24 i 25 maja. Na razie wiadomo, że podczas jej rozmów z Xi Jinpingiem i Li Keqiangiem nacisk położony zostanie przede wszystkim na problematykę międzynarodową, w tym wycofanie się USA z irańskiego porozumienia nuklearnego i kwestie relacji pomiędzy Koreą Północną i Południową. W kontekście napięć handlowych między Chinami i USA niemiecka szefowa rządu z pewnością poruszy także takie problemy jak spodziewane ograniczenia w dostępie do amerykańskiego rynku, które w wielkim stopniu wpłyną na kondycję przedsiębiorstw niemieckich. Oczekuje się, że będzie podróżować z delegacją biznesową, a handel pomiędzy Chinami i Niemcami (niespełna 190 mld euro w 2017 roku) znajdzie sie na samym szczycie agendy spotkań. Drugiego dnia podróży Merkel ma odwiedzić centrum technologiczne w Shenzhen. To także dość wymowne, gdyż właśnie Shenzhen to chińska „dolina krzemowa�.

Podróż Merkel do Pekinu i Shenzhen należy do dyplomatycznego rytuału, jednak wskazuje, że oba państwa mają dużą ilość tematów do przedyskutowania. Porządek obrad podkreśla także, że Merkel konsekwentnie realizuje swoją strategię polityki względem ChRL, która opiera się na dwóch głównych filarach – strategii zacieśniania relacji gospodarczych oraz wypracowywania wspólnego niemiecko-chińskiego stanowiska w kwestiach globalnych.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR