¾«¶«Ó°ÊÓ

FocusOSA #23: Działania Chin na Bałkanach

W stosunkach Chin z państwami Półwyspu Bałkańskiego należy zwrócić szczególną uwagę na kwestie: 1. agresywnej polityki inwestycyjnej Chin w miastach portowych państw Europy Południowej; 2. wzmożonej aktywności dyplomatycznej władz UE w kwestie rozwiązania konfliktów między państwami Bałkanów; 3. zwiększenia ilości inwestycji infrastrukturalnych w Bośni i Hercegowinie podejmowanych przez instytucje europejskie.

Opublikowano: 12 marca 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemysław Ciborek

Co raz wiÄ™kszÄ… uwagÄ™ zwraca aktywność ChRL w kontekÅ›cie rozbudowy i przejęć europejskich terminali kontenerowych. W ubiegÅ‚ym  miesiÄ…cu COSCO sfinalizowaÅ‚o również przejÄ™cie portu w belgijskim Zeebruge, drugim co do wielkoÅ›ci porcie w kraju. Inwestycje w infrastrukturÄ™ portowÄ… ze strony Chin sÄ… jednym z namacalnych przejawów ambicji Pekinu w celu fizycznego połączenia Chin i Europy drogÄ… morskÄ…, drogowÄ… oraz kolejowÄ…. Akumulacja chiÅ„skiego kapitaÅ‚u na europejskim wybrzeżu wpisuje siÄ™ również w narracjÄ™ inicjatywy Pasa i Szlaku, ku aprobacie rzÄ…dzÄ…cych. Jasnym jest, iż geopolityczne podÅ‚oże takiego stanu rzeczy ma na celu zmniejszenie zależnoÅ›ci Chin od zewnÄ™trznych czynników oraz zwiÄ™kszenia chiÅ„skich wpÅ‚ywów na Å›wiecie – zarówno tych gospodarczych jak i politycznych. Nie trzeba również przypominać, iż jest to symboliczna „wygranaâ€� Chin na arenie miÄ™dzynarodowej, stanowiÄ…c element zacierajÄ…cy pamięć po XVIII-wiecznym stuleciu upokorzeÅ„ zadanych Chinom przez zachodnie mocarstwa. RosnÄ…ca liczba paÅ„stw Półwyspu BaÅ‚kaÅ„skiego objÄ™tych chiÅ„skimi inwestycjami infrastrukturalnymi rodzi poważne obawy w kontekÅ›cie wcielenia tychże w struktury Unii Europejskiej. Pytaniem otwartym pozostaje kwestia, kiedy rzÄ…d w Pekinie zacznie wykorzystywać swÄ… ekonomicznÄ… pozycjÄ™ w Europie PoÅ‚udniowej do zdecydowanych nacisków politycznych. Wystarczy przypomnieć stanowisko Grecji na forum Unii Europejskiej wobec kwestii praw czÅ‚owieka w Chinach oraz konfliktu na Morzu PoÅ‚udniowochiÅ„skim po gigantycznej inwestycji w port w Pireusie w 2010 roku.

Problematyka zachodniej część Półwyspu Bałkańskiego wciąż pozostaje jednym z kluczowych zagadnień na forum Unii Europejskiej. Pozytywnym efektem ubocznym wyraźnej ofensywy inwestycyjnej ze strony UE, Chin, USA i Rosji są postępujące inwestycje infrastrukturalne w regionie. Przykładem ostatniej aktywności UE na tym polu jest inwestycja Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju w Bośni i Hercegowinie oraz Republice Serbskiej. Ponad 700 mln EUR zostanie przekazanych na budowę infrastruktury drogowej, która ma być kluczowym wymogiem dla integracji BiH z regionem oraz wzmocnienia więzi gospodarczych z Europą Zachodnią. Oprócz inicjatyw gospodarczych, UE przyjęła również ofensywę polityczną, próbując rozwiązać zagadnienia opóźniające potencjalną akcesję Państw Bałkańskich do UE. Przykładem takich działań są macedońskie starania normalizacji stosunków z Grecją poprzez zmianę nazwy kontrowersyjnego w oczach Greków lotniska im. Aleksandra Wielkiego. Spór o spuściznę historyczną zmusił macedoński rząd do zmiany nazwy portu lotniczego na Międzynarodowe Lotnisko Skopje oraz usunięcia pomnika Aleksandra Wielkiego z głównego placu miasta stołecznego Macedonii. Starania te mają doprowadzić do złagodzenia greckiego stanowiska w sprawie dołączenia Macedonii w struktury UE oraz NATO. Ponadto, ofensywa polityczna dotyczy również rozwiązania kwestii Kosowa. 17 lutego br. Kosowo świętowało dziesięciolecie uzyskania niepodległości od Serbii. Unijny komisarz ds. Europejskiej Polityki Sąsiedztwa i negocjacji akcesyjnych, Johannes Hahn powiedział, iż Serbia będzie musiała osiągnąć i wdrożyć prawnie wiążące porozumienie w sprawie stosunków ze swoją byłą prowincją i poddać się szeregowi reform, jeśli serbski rząd chce przystąpić do wspólnoty europejskiej do 2025 roku. Kosowo obecnie uznawane jest przez 115 krajów, w tym 23 z 28 członków UE, natomiast poważnym problemem Kosowa jest weto sojuszników Serbii – Rosji i Chin w sprawie jego członkostwa w ONZ. Serbski prezydent Aleksandar Vucic w rozmowie z Hahnem stwierdził, iż kompromis można osiągnąć tylko w momencie, gdy obie strony „będą w stanie poświęcić pewne kwestie� na rzecz normalizacji stosunków. Poza tym, wciąż aktualny pozostaje problem otwartych granic z Chorwacją i Bośnią po rozpadzie Jugosławii – kwestia ta również musi zostać uregulowana przed ewentualną akcesją.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR