精东影视

FocusOSA #21: Dzia?ania Chin na Ba?kanach

W ostatnim okresie relacje Chin z państwami Pó?wyspu Ba?kańskiego wci?? pozostaj? zdominowane przez kwestie: 1. starcia si? interesów ChRL, USA oraz poszczególnych państw UE w regionie Ba?kanów Zachodnich; 2. kontrowersji zwi?zanych z podwykonawstwem chińskich przedsi?biorstw w budow? obiektów infrastrukturalnych oraz korytarzy tranzytowych w Europie Po?udniowej.

Opublikowano: 21 lutego 2018
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemys?aw Ciborek

W wy?ej wskazanym kontek?cie na uwag? zas?uguje zatwierdzona inwestycja chińskiej firmy Mei Ta w bran?y motoryzacyjnej w okolicach Belgradu. Warto przypomnie?, i? planowana europejska ekspansja przedsi?biorstwa mia?a opiera? si? na budowie fabryki w Polsce. W mniemaniu zarz?du chińskiego podmiotu, serbskie warunki bardziej odpowiada?y dalszej rozbudowie istniej?cej ju? fabryki ww. firmy w Belgradzie. Burmistrz miasta sto?ecznego Serbii, Miroslav Cuckovic w oznajmi?, i? jego kraj swoj? ofert? zwyci??y? Uni? Europejsk? i Polsk?. Tym samym posiada lepsze warunki do inwestycji ni? rozwini?ty Zachód. Takie dzia?ania w?adz serbskich tworz? z kraju najwa?niejszy ba?kański o?rodek dla inicjatywy Pasa i Szlaku. Sztandarowym projektem jest  inwestycja elektrociep?owni Kostolac, która szacowana jest na kwot? ok. 1,2 mld USD. Chińskie przedsi?biorstwa aktywnie zaanga?owane s? równie? w modernizacj? serbskiej sieci drogowej, zainicjowanej poprzez odbudow? mostu Pupinova nad Dunajem w Belgradzie. Aktualne chińskie inwestycje drogowe skupione s? na rozbudowie paneuropejskiego korytarza transportowego nr X (Salzburg – Lublana – Zagrzeb – Belgrad – Nisz – Skopje – We?es – Saloniki), dzi?ki inwestycji China Road and Bridge Corporation. Serbia w chińskiej uk?adance stanowi bardzo wa?ny element ze wzgl?du na swoje po?o?enie geograficzne, bowiem Chiny aktualnie skupiaj? si? nad budow? korytarzy transportowych wokó? portu w Pireusie. Dodatkowo, Serbia nie jest cz?onkiem NATO oraz UE, co stanowi element wi?kszego zaufania dla serbskich w?adz w Pekinie. Warto przy tym wspomnie?, i? serbski rz?d nie wykazuje si? wysok? aktywno?ci? dyplomatyczn? w celu przyci?gni?cia chińskich inwestycji. Obecnie, bardziej przypomina to reagowanie na chińskie sugestie i pomys?y i idzie to w parze z realizacj? za?o?eń serbskiego rz?du, gdy? przy s?abo rozwini?tej krajowej infrastrukturze, chińskie inwestycje pobudzaj? wzrost gospodarczy. Dzi?ki chińskiej aktywno?ci, zwi?ksza si? równie? atrakcyjno?? tego kraju dla nowych inwestycji zagranicznych. Schemat ten ma zastosowanie w odniesieniu do wzrostu zainteresowania UE regionem Ba?kanów Zachodnich, a wzrost chińskiej aktywno?ci gospodarczej wysy?a do Brukseli wyra?ny sygna?, i? obszar ten nie mo?e by? d?u?ej zaniedbywany przez realizowan? przez Uni? polityk? regionaln?. Nale?y przy tym otwarcie przyzna?, i? debata publiczna w Serbii nad post?puj?cymi chińskimi inwestycjami sprowadzana jest do poziomu ?wyj?tkowej okazji” wspomagaj?cej rozwój gospodarczy oraz ewentualnego wsparcia rz?du w kwestii Kosowa. W tym kontek?cie widoczny jest brak jest konstruktywnej refleksji nad dalszymi reperkusjami zwi?kszonej obecno?ci ekonomiczno-politycznej Chin w kraju.

Wobec powy?szego, 2018 rok mo?e by? kluczowy dla przysz?o?ci Pó?wyspu Ba?kańskiego, zw?aszcza je?li chodzi o jego zachodni? cz???. Rosja i Chiny s? ?wiadome, i? region ten stanowi ?s?aby punkt” polityki europejskiej i wydaj? si? uderza? w niego z pe?n? si??. Najbardziej uwidacznia si? to w przypadku Serbii, która przymierzana jest do w??czenia jej w struktury Unii Europejskiej, z drugiej strony staje si? odbiorc? coraz wi?kszej ilo?ci chińskich inwestycji. Dodatkowo, Stany Zjednoczone d??? do w??czenia państw ba?kańskich w struktury NATO. B?dzie to jednak ?mudny proces, poniewa? wci?? pozostaje wiele kwestii, które musz? zosta? wyja?nione przed ewentualn? akcesj? państw Pó?wyspu Ba?kańskiego w struktury ww. organizacji. Na pierwszy plan wysuwa si? okre?lenie statusu Kosowa wobec Serbii oraz problem Macedonii w relacjach z Grecj?. Na poziomie deklaratywnym, serbski i macedoński rz?d wci?? d??y do pe?nego cz?onkostwa w UE, natomiast w jednym z wywiadów, prezydent Macedonii Gjorge Ivanov powiedzia?, i? obecnie dochodzi do paradoksalnej sytuacji w której u?ywa si? chińskich pieni?dzy i kredytów, by zbudowa? solidne po??czenia tranzytowe ??cz?ce Macedoni? z reszt? Europy. W istocie dochodzi do niebezpiecznej sytuacji, poniewa? chińskie inwestycje infrastrukturalne na Ba?kanach obci??aj? rz?dy państw z europejskimi aspiracjami wieloletnimi zobowi?zaniami kredytowymi. W przypadku Serbii, przewodnicz?cy Xi Jinping niejednokrotnie podkre?la? znaczenie tego kraju dla inicjatywy Pasa i Szlaku. Nie mo?na mie? równie? z?udzeń do tego, i? chińskie inwestycje w tym regionie wci?? b?d? spotyka?y si? z zainteresowaniem państw Ba?kańskich w oparciu o ich pragmatyczne wzgl?dy, czyli przyci?gni?cie kapita?u inwestycyjnego. Faktem jest, i? Unia Europejska jest gwarantem politycznej stabilno?ci regionu, jednak rosn?ca liczba chińskich inwestycji podwa?a jej pozycj?. Rz?d w Pekinie musi mie? zatem ?wiadomo??, i? podwa?enie pozycji UE na Ba?kanach Zachodnich wi??e si? ze wzrostem ryzyka w kwestii d?ugoterminowej rentowno?ci chińskich po?yczek i inwestycji.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR