精东影视

FocusOSA #16: Dzia?ania Chin na Ba?kanach

Relacje Chin z państwami Pó?wyspu Ba?kańskiego w ostatnim okresie zdominowane by?y przez kwestie: 1. ponownego wszcz?cia realizacji projektu utworzenia kolei wysokich pr?dko?ci na trasie Belgrad-Budapeszt; 2. rywalizacji o wp?ywy polityczno-gospodarcze w Serbii i Czarnogórze pomi?dzy Chinami a UE; 3. problemu migracji zarobkowej obywateli ChRL w Rumunii.

Opublikowano: 25 stycznia 2018
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Przemys?aw Ciborek

W 2018 roku nale?y spodziewa? si? zintensyfikowanej wspó?pracy konsularnej pomi?dzy Chinami a Rumuni? skutkuj?c? dalszymi u?atwieniami wizowymi – przynajmniej w kontek?cie obywateli ChRL zainteresowanych pobytem w Rumunii. Rumuńskie problemy w przemy?le samochodowym uwidoczni?y trend, w którym chińska migracja zarobkowa ma sta? si? remedium na niedobór wykwalifikowanej si?y roboczej w kraju. Rumuni specjalizuj?cy si? w naprawach pojazdów odrzucaj? oferty pracy opiewaj?ce na sum? 1000-1400 euro miesi?cznie. Chińczycy natomiast podobne prace zdolni s? wykonywa? przy wynagrodzeniu na poziomie 500-800 euro/mc.  Obecnie w Rumunii zamieszkuje i pracuje 5700 obywateli spoza Unii Europejskiej. Najwi?kszy odsetek stanowi? Chińczycy, których liczba  1200. Pod koniec pa?dziernika ubieg?ego roku, rumuński rz?d w wystosowanym oficjalnie komunikacie powiadomi?, i? kraj boryka si? z ostrym kryzysem si?y roboczej i jego decyzj? w 2018 roku do Rumunii mo?e przyby? 7000 nowych pracowników spoza UE. Wed?ug rumuńskiego generalnego inspektoratu ds. imigracji, w 2016 roku wydano ponad 2900 pozwoleń na prac? dla obywateli niekorzystaj?cych z przywilejów strefy Schengen.

Wracaj?c do kwestii utworzenia kolei wysokich pr?dko?ci pomi?dzy stolicami Serbii i W?gier, po??czenie to ma stanowi? bram? dla chińskich towarów importowanych przez grecki port w Pireusie. Prezydent Orban w do?? ostrych s?owach skomentowa? zamieszanie wokó? kwestii finansowania w?gierskiego odcinka po??czenia, twierdz?c i? ani W?gry ani Unia Europejska (sic!) nie s? w stanie sfinansowa? tego projektu, dlatego projekt nale?y realizowa? z chińsk? pomoc?. Samo po??czenie w znaczny sposób ma usprawni? komunikacj? mi?dzy oboma państwami, redukuj?c czas podró?y kolej? z dziewi?ciu do dwóch godzin. Serbska minister transportu Zorana Mihajlovic przy okazji ceremonii otwarcia inwestycji podkre?li?a równie?, ?e jest to dowód na to, i? Serbia jest nieod??czn? cz??ci? inicjatywy Pasa i Szlaku. 27 listopada W?grzy zapowiedzieli rozpisanie publicznych przetargów na realizacj? tamtejszego odcinka po??czenia ze wzgl?du na zastrze?enia przed?o?one przez Komisj? Europejsk?. Rozpocz?cie w?gierskiej cz??ci inwestycji planowany jest na 2020 rok. Przypomnijmy, i? pocz?tkowo ca?o?? projektu szacowanego na 3,8 mld USD mia?a by? finansowana ze ?rodków chińskiego EXIM Banku.

Pozostaj?c w temacie chińskich inwestycji w Serbii, 5 grudnia ?wiat obieg?a , i? tamtejszy rz?d spodziewa si? ??cznie 5 ofert na przebudow? Lotniska Nikoli Tesli w Belgradzie. Konsorcjum Hainan Air Travel Service, HNA oraz China National Aero Technology znajdowa?o si? na li?cie uprawnionych podmiotów do sk?adania ofert, natomiast takowej . By? mo?e warunki przedstawione przez serbsk? premier An? Brnabic okaza?y si? nie do spe?nienia przez chińskie podmioty, poniewa? po wy?onieniu zwyci?zcy ten zobowi?zany jest do przelania pierwszej transzy (od 350 do 450 mln euro) w ci?gu kilku dni od ostatecznego rozstrzygni?cia kwestii wykonawcy. By? mo?e jest to równie? cena polityczna, któr? przyjdzie zap?aci? serbskiemu rz?dowi za wsparcie stanowiska Grecji, Bu?garii oraz Rumunii w kwestii rozszerzenia struktur UE, które zosta?o opisane w dalszej cz??ci komentarza.

Nale?y zwróci? szczególn? uwag? na przysz?e chińskie inwestycje w Serbii i Czarnogórze. Oba państwa s? bowiem przedmiotem  Unii Europejskiej w kontek?cie ich akcesji do wspólnoty. Wartym przypomnienia jest fakt, i? Przewodnicz?cy KE Jean-Claude Juncker po obj?ciu urz?du w 2014 r. zapowiedzia?, i? w pi?cioletniej perspektywie UE nie b?dzie zainteresowania przyjmowaniem nowych cz?onków w swe struktury. Po ponad 3 latach, w obliczu rosn?cych wp?ywów Chin i Rosji na Pó?wyspie Ba?kańskim, akcesja Serbów i Czarnogórców sta?a si? ponownie przedmiotem debaty w ramach UE. Komisja Europejska uzna?a oba kraje za g?ównych pretendentów do w??czenia w europejskie struktury do 2025 r. Bruksela nie przewiduje natomiast, by pozosta?e państwa Ba?kanów Zachodnich tj. Albania, BiH i Macedonia przyst?pi?y do UE w tym samym czasie. Takie stwierdzenie wywo?a?o niezadowolenie w?ród państw, które nie zosta?y uwzgl?dnione we ?wiod?cej grupie”. Jasnym zatem jest fakt, i? obecnie państwa nieb?d?ce w strukturach UE w regionie Pó?wyspu Ba?kańskiego s? przedmiotem ?cierania si? interesów na linii UE-Chiny. Sprawy nie ?agodzi równie? stanowisko W?gier, które jako państwo cz?onkowskie UE konsekwentnie forsuje intensyfikacj? wspó?pracy z ChRL, wytyczaj?c niejako kierunek rozwoju, który staje si? coraz bardziej atrakcyjny dla państw Pó?wyspu Ba?kańskiego. Chińskim mediom nie umkn?? równie? fakt  serbskiego prezydenta Aleksandra Vucicia oraz premierów Bu?garii, Grecji i Rumunii – Bojko Borisova, Alexisa Tsiprasa oraz Mihaila Tudose w Belgradzie. Podczas wspólnej konferencji prasowej, liderzy ww. państw jednog?o?nie okre?lili, ?e wszystkie państwa Pó?wyspu Ba?kańskiego powinny by? cz?onkami Unii Europejskiej. Paradoksalnie, ustalenie wspólnego stanowiska w kwestii poszerzenia europejskich struktur mo?e prowadzi? do pog??bienia podzia?ów w regionie, gdy? prawdopodobnym odwetem ze strony ChRL b?dzie przedstawienie licznych propozycji wspólnych projektów infrastrukturalnych opartych na liniach kredytowych p?yn?cych z Pekinu.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR