精东影视

FocusOSA #8: Polityka w ASEAN

Listopad by? miesi?cem zdominowanym przez cztery g?ówne kwestie, mianowicie: zwi?kszona aktywno?? państw ASEAN i Chin bior?c pod uwag? ró?nego rodzaju wspólne operacje na Morzu Po?udniowochińskim, liczne spotkania multilateralne, w których wzi?? udzia? mi?dzy innymi prezydent USA Donald Trump, b?d?cy w trakcie swojej pierwszej podró?y do Azji, a tak?e walka premiera Hun Sena o umocnienie swojej pozycji w systemie politycznym Kambod?y, oraz rozmowy mi?dzy Birm? i Bangladeszem w sprawie uchod?ców Rohingya.

Opublikowano: 13 grudnia 2017
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Mateusz Chatys

Na prze?omie pa?dziernika i listopada Chiny z państwami ASEAN przeprowadzi?y wspóln? operacj?, koordynuj?c? wspó?prac? w sytuacjach kryzysowych zwi?zanych z katastrofami w ruchu morskim. W tym aspekcie na szczególn? uwag? zas?uguje bilateralne spotkanie s?u?b odpowiedzialnych za ochron? przybrze?y Chin i Filipin, podczas którego uzgodniono ramy wspó?pracy w celu zwi?kszenia bezpieczeństwa i przeciwdzia?ania ró?nego rodzaju zagro?eniom zarówno ze strony zorganizowanych grup przest?pczych jak i organizacji terrorystycznych. Tego rodzaju dzia?ania ?wiadcz? o tym, jak du?? rol? odgrywa zapewnienie bezpieczeństwa na morzu w stosunkach mi?dzy państwami regionu. Nadal jednak dochodzi do pewnych incydentów zwi?zanych z nierozwi?zanym sporem na Morzu Po?udniowochińskim. Widocznym tego przyk?adem jest upomnienie Filipin przez Pekin w odniesieniu do budowy schronień dla rybaków na mieli?nie w obr?bie wyspy Thitu, nale??cej do archipelagu wysp Spratly. Mediacje mi?dzy stronami zapobieg?y dalszej eskalacji konfliktu, ale tego rodzaju sytuacja jest dowodem, i? konieczne b?dzie wspólne wypracowanie Kodeksu Post?powania i ostateczne unormowanie kwestii prawnych zwi?zanych z przynale?no?ci? terenów spornych.

Ponadto nale?y zwróci? uwag? na szczyt APEC oraz rozmowy przedstawicieli Chin na forum ASEAN.  W tym czasie prezydent Stanów Zjednoczonych odby? 12-dniow? podró? do Azji Wschodniej spotykaj?c si? z przywódcami państw na spotkaniach dwustronnych jak i w ró?nych formatach wielostronnych na przyk?ad 25 Szczyt APEC w Wietnamie. Tego rodzaju ma istotne znaczenie pod wzgl?dem wizerunkowym, zw?aszcza w obliczu decyzji o wycofaniu si? USA z Partnertstwa Transpacyficznego (TPP). Dosz?o równie? do licznych spotkań prezydenta Chin, Xi Jinpinga, po niedawnym XIX Zje?dzie Komunistycznej Partii Chin, na którym jeszcze bardziej umocni? swoj? pozycj? i zosta?y opracowane plany rozwoju państwa na kolejne lata. Oprócz Szczytu APEC, uczestniczy? te? w 20 Szczycie Chiny-ASEAN, 12 East Asia Meeting, a tak?e 20 Szczycie ASEAN+3, które odby?y si? na Filipinach. G?ównym tematem rozmów by? rozwój gospodarczy. Jednak prowadzono równie? rozmowy dotycz?ce ochrony ?rodowiska, nowych umów o wolnym handlu, czy rozwoju innowacyjno?ci. Szczególn? uwag? po?wi?cono te? problemowi ubóstwa i sposobom jego ograniczenia, poniewa? zdaniem wszystkich stron jest to jeden z g?ównych powodów rozwijania si? ekstremizmu i zwi?kszania wp?ywów organizacji terrorystycznych w regionie.

Niew?tpliwie sytuacja w Kambod?y nabiera tempa, za spraw? premiera Hun Sena, który wci?? kontynuuje swoj? polityk? maj?c? na celu ca?kowite wyeliminowanie opozycji. Ma to zapewni? wygran? w nadchodz?cych wyborach. Po tym jak aresztowano lidera Partii Narodowego Ocalenia Kambod?y pod zarzutem ?zdrady państwa”, S?d Najwy?szy wyda? wyrok, w którym nie tylko rozwi?za? najwi?ksz? parti? opozycyjn?, ale równie? zakaza? jej cz?onkom jakiejkolwiek dzia?alno?ci politycznej w państwie na okres 5 lat. W mi?dzyczasie by?y lider partii, Sam Rainsy, opublikowa? o?wiadczenie, zapowiadaj?ce jego powrót do polityki. Tego rodzaju deklaracja nie b?dzie mia?a jednak wi?kszego znaczenia, poniewa? uciek? on z Kambod?y w 2014 roku, gdy? grozi?o mu aresztowanie. Oficjalne zarzuty by?y zwi?zane z znies?awieniem i pod?eganiem do obalenia rz?du. Nale?y pami?ta?, ?e oskar?enia te by?y konsekwencj? jego pogl?dów politycznych i roli jak? odgrywa? w opozycji. Jego powrót do Kambod?y zapewne zakończy?by si? aresztowaniem, dlatego kolejna wygrana premiera Hun Sena i Kambod?ańskiej Partii Ludowej jest ju? pewna.

Napi?ta sytuacja pomi?dzy Birm? i Bangladeszem dotycz?ca prze?ladowań i w konsekwencji setek tysi?cy imigrantów mniejszo?ci muzu?mańskiej Rohingya od kilku miesi?cy jest tematem stale obecnym w dyskursie mi?dzynarodowym. Interweniowa?y w tej sprawie takie mocarstwa jak Stany Zjednoczone czy Chiny, które nalega?y na jak najszybsze rozwi?zanie tej sytuacji, najlepiej na drodze mediacji. O tym jak bardzo Chinom zale?y na za?egnaniu tego sporu mo?e ?wiadczy? fakt, ?e chiński minister spraw zagranicznych, Wang Yi, odby? podró? zarówno do Birmy jak i Bangladeszu aby spotka? si? osobi?cie z liderami tych państw. Wida? na tym przyk?adzie, ?e Pekin nie tylko coraz cz??ciej zabiera g?os w kwestiach mi?dzynarodowych, ale równie? bierze czynny udzia? jako mediator. Oczywi?cie oprócz rozmów zwi?zanych z mniejszo?ci? muzu?mańsk? Wang Yi poruszy? kwesti? budowy korytarza gospodarczego Chiny-Birma, co mo?e ?wiadczy? o poszerzaniu strefy wp?ywów Chin w tym regionie, ale tym samym konieczne b?dzie wi?ksze zaanga?owanie Chin i nie jest wykluczone zaanga?owanie wojskowe. Nale?y zauwa?y?, ?e dzia?ania państw trzecich odnios?y skutek, bowiem 19 listopada dosz?o do spotkania przedstawicieli obu zainteresowanych stron w stolicy Bangladeszu, dzi?ki czemu uda?o si? wypracowa? porozumienie, na mocy którego w ci?gu dwóch nast?pnych miesi?cy imigranci maj? powróci? do Birmy, a ca?a sytuacja ma zosta? unormowana.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR