Bartosz Kowalski​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹
W czeskiej prasie, jako potencjalnych poszkodowanych woltÄ… prezydenta wymienia siÄ™ przede wszystkim producenta samochodów Å koda (Grupa Volkswagen) oraz Å›wiadczÄ…cy usÅ‚ugi finansowe konglomerat Home Credit/PPF. Pierwsza z firm jest wÅ‚asnoÅ›ciÄ… niemieckiego koncernu ergo jej dziaÅ‚alność w Chinach bÄ™dzie zależna przede wszystkim od relacji miÄ™dzy Berlinem i Pekinem, a nie stanu relacji czesko-chiÅ„skich. Natomiast sukces Home Credit/PFF w Chinach nie przekÅ‚ada siÄ™ bezpoÅ›rednio na korzyÅ›ci dla czeskiego budżetu – firma najbogatszego Czecha Petra Kellnera zarejestrowana jest w Niderlandach, a ewentualne negatywne konsekwencje odczuć może jedynie wÄ…ska grupa czeskich biznesmenów i menedżerów zwiÄ…zanych z konglomeratem CITCI (CEFC), w tym TvrdÃk. Innymi sÅ‚owy, czeskie firmy byÅ‚y w wiÄ™kszoÅ›ci zbyt maÅ‚e aby konkurować na chiÅ„skim rynku, a do dziaÅ‚aÅ„ na wiÄ™kszÄ… skalÄ™ przygotowane byÅ‚y jedynie grupy finansowe. Dlatego gest prezydenta Zemana wpisuje siÄ™ w spóźniony proces przewartoÅ›ciowywania czeskiej polityki zagranicznej wobec Chin, która opieraÅ‚a siÄ™ na nierealnych oczekiwaniach zwiÄ…zanych z potencjaÅ‚em chiÅ„skiego rynku dla czeskich eksporterów oraz nadziei na dÅ‚ugofalowe dziaÅ‚ania gospodarcze i tworzenie nowych miejsc pracy przez chiÅ„skie przedsiÄ™biorstwa w Czechach. Podobnie nawiÄ…zana w marcu 2016 roku – jak siÄ™ miaÅ‚o okazać efemeryczna – współpraca lokalna na szczeblu miast stoÅ‚ecznych obu paÅ„stw, nie przeÅ‚ożyÅ‚a siÄ™ na konkretne korzyÅ›ci ekonomiczne dla stolicy Czech: trzy lata oficjalnych relacji partnerskich nie zaowocowaÅ‚a nawet zapowiadanym przyjazdem pand do praskiego ZOO.
W październiku 2019 roku, po ostatecznym zerwania umowy miÄ™dzy PragÄ… i Pekinem (wokół kontrowersyjnego zapisu o „polityce jednych Chinâ€�), prezydent Zeman napisaÅ‚ list do Xi Jinpinga, w którym bagatelizowaÅ‚ kontrowersje w relacjach lokalnych, podtrzymaÅ‚ zainteresowanie czeskich wÅ‚adz współpracÄ… gospodarczÄ… i kulturalnÄ… z Chinami oraz wezwaÅ‚ CITIC do dalszego rozwijania aktywnoÅ›ci gospodarczej w Czechach. Z drugiej strony prezydent miaÅ‚ również zakomunikować, że w skutek dziaÅ‚aÅ„ burmistrza Zdenka HÅ™iba, Czechy spotkajÄ… retorsje ekonomiczne: przekierowanie lotów miÄ™dzy Chinami i Czechami do Chorwacji (sic!) i wycofanie siÄ™ CITIC z finansowania klubu piÅ‚karskiego Slavia Praga (którego prezesem jest notabene Jaroslav TvrdÃk). Istotnie, po nawiÄ…zaniu oficjalnego porozumienia o partnerstwie miast miÄ™dzy stolicami Czech i Tajwanu w styczniu, linie lotnicze Hainan Airlines ogÅ‚osiÅ‚y, że od marca wstrzymajÄ… obsÅ‚ugiwane od 2015 połączenie Pekin-Praga.
W perspektywie ostrzeżeń prezydenta Zemana, decyzja ta pokazała przede wszystkim jak niewiele argumentów ekonomicznych w relacjach z Czechami mają Chiny, i jak ograniczone grono czeskiego biznesu korzysta na ociepleniu relacji politycznych. Natomiast nazajutrz po zawarciu oficjalnego porozumienia między Pragą i Tajpej, wiadomość o zerwaniu relacji partnerskich ze stolicą Czech ogłosił Szanghaj. Według oficjalnego komunikatu rządu ludowego Szanghaju, władze Pragi angażując się w działania z Tajwanem, naruszyły podstawowe interesy (hexin liyi) strony chińskiej, gwałtownie wtrąciły się w wewnętrzną politykę Chin i publicznie podważyły zasadę jednych Chin, a biorąc pod uwagę, że polityczne przesłanki i podstawy do relacji obu miast przestały istnieć, Szanghaj bezzwłocznie zawiesza (zanting) relacje siostrzane z Pragą i wszelkie kontakty oficjalne. Do decyzji strony chińskiej odniósł się burmistrz Hřib, który stwierdził, że Praga nie opiera się współpracy z Szanghajem, ale jedynym wymiernym efektem dotychczasowej współpracy jest przeprowadzenie szkolenia szanghajskich ratowników w Pradze, sfinansowane przez Home Credit (głównego beneficjenta ocieplenia relacji czesko-chińskich w mijającej dekadzie).
Zarówno decyzja o zawieszeniu partnerstwa z Pragą, jak i uzasadnienie przedstawione przez władze Szanghaju – odwołujące się wprost do domeny polityki władz centralnych – świadczą, że stan relacji zagranicznych na szczeblu lokalnym może negatywnie wpływać na stosunki międzypaństwowe. Natomiast podejmowane przez stronę chińską próby szantażu ekonomicznego i politycznego, zarówno na poziomie lokalnym, jak i centralnym, odzwierciedlają przede wszytkim marginalny efekt ekonomizacji czeskiej polityki zagranicznej wobec Chin w ostatnich latach, w której miejsce przeszacowanych oczekiwań, niedotrzymanych obietnic i niezrealizowanych działań zastępują głównie niewymyślne gesty.