Przemys?aw Ciborek???????
Rozmowy o wspó?pracy w ramach implementacji technologii 5G w Serbii to jeden z najbardziej kontrowersyjnych tematów podj?tych przez obie strony podczas spotkania w Szanghaju. W kontek?cie nasilaj?cych si? tar? pomi?dzy USA a Chinami, toczy si? zaci?ta rywalizacja o kontrol? globalnych standardów technologicznych i systemów obronnych. Huawei poczyni?o ju? w?asnych technologii w Serbii, przyczyniaj?c si? do instalacji o?miuset kamer w Belgradzie z technologi? rozpoznawania twarzy. Wydaje si? zatem, i? wprowadzenie sieci 5G opartej na technologii Huawei w Serbii to jedynie kwestia czasu oraz pozyskania odpowiedniego finansowania inwestycji. Wed?ug Nemanji Starovicia, rozwój wspó?pracy z Chinami w Belgradzie postrzegany jest jako szansa na kreowanie lepszej pozycji Belgradu w rozmowach z reszt? Europy. Ponadto retoryka debaty publicznej w Serbii wskazuje na postrzeganie Chin jako partnera strategicznego, który nie uzale?nia inwestycji od ??dań politycznych – w przeciwieństwie do Unii Europejskiej. To przy obecnych trendach politycznych w Belgradzie jest uznwane za korzystne. Ponadto w serbskich analizach i opracowaniach stosunki w ramach formatu 17+1 s? nadal postrzegane jako format 16+1+1 podkre?laj?c centraln? rol? Serbii w stosunkach z Chinami w tym mechanizmie wspó?pracy. Serbia nieb?d?ca cz?onkiem UE nie jest zobowi?zana do przestrzegania wspólnotowych wytycznych gospodarczych, daj?c Belgradowi pole manewru zarówno w kontaktach z Chinami jak i Rosj?. Kraj ten jest natomiast kandydatem do w??czenia jej w struktury UE, co daje m.in. przywilej dost?pu do rynku wspólnoty i fakt ten stanowi jedn? z najwa?niejszych zach?t inwestycyjnych dla przedsi?biorstw Państwa ?rodka.
Stosunki gospodarcze pomi?dzy Chinami i Serbi? to nie tylko planowana wspó?praca technologiczna i , ale przede wszystkim sektor energetyczny i infrastrukturalny. Dwie najwi?ksze chińskie inwestycje huta Smederevo oraz huta i kopalnia w Bor zatrudniaj? ponad 5000 pracowników. Chińskie firmy de-facto zdominowa?y serbski eksport a plan o warto?ci 332 mln USD na przedmie?ciach Belgradu w 2020 r. a tak?e po??czenie jeszcze bardziej umocni gospodarcze wi?zi pomi?dzy państwami. Nie nale?y równie? zapomina?, i? Serbia by?a pierwszym europejskim krajem, która w 2017 r. znios?a wymogi wizowe dla turystów z Chin. Stanowi do pot??ny zastrzyk finansowy dla sektora turystycznego w Serbii, bowiem w pierwszych o?miu miesi?cach 2019 r., do Serbii przyby?o ponad 92 tys. chińskich turystów.
Nie ulega zatem w?tpliwo?ci, i? prowadzenie preferencyjnej wzgl?dem ChRL polityki wizowej i politycznej a tak?e podejmowanie si? wspó?pracy z chińskimi podmiotami gospodarczymi ze strony Serbii zosta?o docenione przez stron? chińsk?, bowiem serbska delegacja z premier Brnabic na czele by?a jednym z honorowych go?ci tego wydarzenia. ?wiadczy równie? o tym chocia?by obecno?? by?ego prezydenta Serbii, Tomislava Nikolicia, który podczas pe?nienia swojego urz?du by? or?downikiem bli?szej wspó?pracy z Chinami. Obecnie stoi on na czele cia?a koordynuj?cego wspó?prac? z Chinami i Rosj? (National Council for Coordination with Russia and China). Wydaje si? równie?, i? na?o?enie amerykańskich sankcji na Huawei w maju 2019 r. mia?o pe?ni? m.in. rol? papierka lakmusowego dla państw, które dotychczas niejednoznacznie opowiada?y si? po jednej ze stron konfliktu. Ponadto oprócz przeci?gaj?cej si? wojny handlowej, w tle co raz wyra?niej jawi si? widmo konfliktu technologicznego zakrojonego na szerok? skal?. Najlepszym tego przyk?adem jest – pocz?tkowo zaplanowana na pocz?tek 2020 roku – implementacja sieci 5G na rynek konsumencki w Chinach. Przy?pieszenie prac nad technologi? stanowi wyra?ny sygna? Pekinu nie tylko w stron? Waszyngtonu, ale równie? innych państw w kontek?cie ?wyboru strategicznego partnera”.