Na Słowacji szefa chińskiej dyplomacji przyjęła prezydent Zuzana Čaputová, która oprócz omówienia perspektyw rozwoju relacji dwustronnych i wspólnych wysiłków obu państw na rzecz walki z ociepleniem klimatu zwróciła uwagę na zagadnienie pomijane w agendzie relacji z Chinami zarówno przez polskie, jaki i węgierskie władze. Čaputová nawiązując do trzydziestej rocznicy aksamitnej rewolucji i upadku muru berlińskiego podjęła wyraźnie kwestię w Chinach – aresztowań obrońców praw człowieka i represji przeciwko mniejszościom etnicznym i religijnym. Kontynuując linię ideową swojego poprzednika Andreja Kiski, prezydent wyraziła przekonanie, że przestrzeganie praw człowieka stanowi podstawę wolności i oczekuje, że dialog w tej sprawie pomiędzy Unią Europejką i Chinami będzie się rozwijał. Takie rozłożenie akcentów świadczy, że polityka słowackiego pałacu prezydenckiego wobec Chin ma po pierwsze charakter ciągły, a po drugie – będzie zgodna z nakreślonymi w kwietniu br. ramami w polityce unijnej, w których Chiny zostały zdefiniowane jako „systemowy rywal� przy jednoczesnym wskazaniu jako partnera w określonych dziedzinach współpracy.
Z tonem rozmowy w BratysÅ‚awie, kontrastowaÅ‚y komplementy pod adresem Chin wypowiadane przez premiera Viktora Orbana i szefa MSZ Péter ³§³ú¾±ÂáÂáá°ù³Ùó w Budapeszcie – ostatnim przystanku Å›rodkowoeuropejskiego tournée Wang Yi. W duchu Realpolitik nawiÄ…zaÅ‚ do 70. rocznicy ustanowienia stosunków dyplomatycznych dowodzÄ…c, że nigdy nie wiadomo kiedy przyjaźń okaże siÄ™ przydatna, a powodem doskonaÅ‚ego stanu obecnych relacji jest „niesamowity rozwój gospodarczy Chin w ostatnich dekadachâ€�. Z kolei w czasie drugiej wÄ™giersko-chiÅ„skiej sesji grupy ds. Pasa i Szlaku wyliczaÅ‚ osiÄ…gniÄ™cia i kreÅ›liÅ‚ dalsze plany we współpracy wzajemnej. Do zrealizowanych celów zaliczyÅ‚ rozwój infrastruktury, handlu, inwestycji oraz współpracy finansowej i miÄ™dzyludzkiej. W szczegółowym ujÄ™ciu szefa wÄ™gierskiej dyplomacji przeÅ‚ożyÅ‚o siÄ™ to na dwa połączenia lotnicze z Chinami, wzrost obrotów handlowych („Chiny sÄ… najważniejszym pozaunijnym partnerem handlowymâ€�), 4,5 mld USD chiÅ„skich inwestycji, czterokrotny wzrost liczby chiÅ„skich turystów odwiedzajÄ…cych WÄ™gry a także uruchomienie wspólnego programu chiÅ„sko-wÄ™gierskich studiów. Na czym zatem koncentrować siÄ™ bÄ™dzie współpraca w najbliższych latach? ³§³ú¾±ÂáÂáá°ù³Ùó wskazaÅ‚ na cztery kwestie: rozwój kolejnych połączeÅ„ transportowych, intensyfikacja współpracy finansowej, (,, ze wzglÄ™du na kraj pochodzeniaâ€� ergo współpraca z Huawei bÄ™dzie rozwijać) i wzmocnienie współpracy miÄ™dzyludzkiej. Do najważniejszych elementów nakreÅ›lonego planu zaliczyÅ‚ uruchomienie do koÅ„ca br. chiÅ„skiej pożyczki na budowÄ™ linii kolejowej do Belgradu, inauguracjÄ™ kolejnych lotniczych połączeÅ„ pasażerskich a także nowy wspólny program uniwersytecki i chiÅ„skÄ… akredytacjÄ™ dla egzaminów licealnych na WÄ™grzech. Dalszej poprawie relacji handlowych i gospodarczych ma z kolei sÅ‚użyć – zapowiedziane przez ³§³ú¾±ÂáÂáá°ù³Ùó – otwarcie przedstawicielstw dwóch nowych chiÅ„skich banków na WÄ™grzech.
Wizyta Wang Yi pokazała przede wszystkim jak różny stosunek do Chin prezentują państwa Grupy Wyszehradzkiej. Rosnący w ostatnich kilkunastu miesiącach sceptycyzm i proamerykański zwrot polskich władz wobec Chin przełożył się m.in. na zamrożenie od 2017 roku spotkań w ramach Forum Regionalnego Polska-Chiny, odwołanie trzech przetargów infrastrukturalnych wygranych przez chińskie firmy nad Wisłą w 2018 roku oraz niedojście do skutku wizyty Wang Yi w lutym br. Teraz kanały dialogu wydają się wracać na szersze tory: szef chińskiej dyplomacji odwiedził w końcu Warszawę (wyrażając nadzieję, że „), Forum Regionalnego w Chinach na 2020 rok, a wygrane przez postępowanie przetargowe na budowę odcinka obwodnicy �odzi się na podpisanie stosownej umowy. Gesty te należy jednak odczytywać ostrożnie – raczej w kategorii dobrej woli i czasowej odwilży w relacjach amerykańsko chińskich po szczycie G20 w Osace a nie przełomu w stosunkach dwustronnych. Te ostatnie w obecnym rozdaniu politycznym w Polsce będą przede wszystkim stanowić funkcję stanu relacji na linii Waszyngton-Pekin. Warto również odnotować, że prawa człowieka w Chinach nadal nie znalazły się w agendzie dyplomacji Polski i Węgier, które z kolei zasygnalizowała w rozmowie z Wang Yi wyraźnie Zuzana Čaputová. Biorąc pod uwagę, że podobne do słowackiej prezydent stanowisko prezentuje czeski MSZ (upominający się o represjonowanych Ujgurów w Xinjiangu), można wnioskować, że oś podziału w polityce V4 wobec Chin będą – oprócz (nie)zadowolenia ze współpracy gospodarczej i bezpieczeństwa – wyznaczać kwestie ideowe. Tym samym stworzenie wspólnego frontu V4 w relacjach z Pekinem należy uznać za trudne do osiągnięcia.