¾«¶«Ó°ÊÓ

Problemy japońskiego sektora bankowego

Pomimo tego, że japońska gospodarka przechodzi obecnie okres ożywienia, jedną z pozostałości długotrwałego okresu stagnacji gospodarczej i zaniedbań jest zacofanie sektora bankowego. Po ponad dwóch dekadach walki z niskimi stopami procentowymi, niskim wzrostem gospodarczym oraz niechęcią do konsumpcji i inwestowania wśród obywateli, japońskie banki muszą zmagać się z kolejnymi wyzwaniami takimi jak starzejące się społeczeństwo, brak doświadczenia w usługach internetowych i mobilnych oraz coraz silniejsza konkurencja zagraniczna. Od dłuższego czasu największe japońskie banki wykazują coraz niższe zyski, co zmusza je do wprowadzania poważnych zmian organizacyjnych i redukcji zatrudnienia.

Opublikowano: 18 marca 2019
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Marcin Socha

Pomimo tego, że liczba osób odwiedzajÄ…cych placówki caÅ‚y czas spada a zainteresowanie usÅ‚ugami internetowymi gwaÅ‚townie roÅ›nie, sposób obsÅ‚ugi wiÄ™kszoÅ›ci klientów bankowych na przestrzeni ostatnich 10 lat nie ulegÅ‚ poważnym zmianom. Tradycyjny model funkcjonowania japoÅ„skich banków byÅ‚ oparty na utrzymywaniu licznych, stosunkowo dużych oddziałów (ok. 13 500 w caÅ‚ej Japonii) zatrudniajÄ…cych Å›rednio 30 pracowników. Nieefektywność tego typu rozwiÄ…zania popycha banki do zamykania oddziałów, poszukiwania miejsc oferujÄ…cych niższe koszty wynajmu oraz konsolidacji dziaÅ‚aÅ„ ksiÄ™gowo-finansowych w zewnÄ™trznych centrach obsÅ‚ugi. DziaÅ‚ania restrukturyzacyjne poważnie odbijajÄ… siÄ™ na kondycji instytucji finansowych. W poÅ‚owie roku 2018 najwiÄ™kszy japoÅ„ski bank  zamkniÄ™cia 20% oddziałów, które majÄ… zostać zastÄ…pione przez zautomatyzowane stanowiska obsÅ‚ugi klienta. Drugi najwiÄ™kszy bank Sumitomo Mitsui Financial Group nie ma zamiaru zmniejszyć iloÅ›ci oddziałów, lecz wprowadziÅ‚ strategiÄ™ ich transformacji, której celem również ma być obniżenie kosztów ich utrzymania. , trzeci najwiÄ™kszy bank w Japonii, musiaÅ‚ obniżyć prognozy zysków o 86%. Koszty restrukturyzacji banku majÄ… wynieść sześć miliardów USD. Bank Mizuho podjÄ…Å‚ decyzjÄ™ o zamkniÄ™ciu 100 z 500 oddziałów w kraju oraz zwiÄ™kszeniu inwestycji w sektorze usÅ‚ug internetowych. Podobnie jak pozostaÅ‚e japoÅ„skie banki Mizuho bÄ™dzie również ograniczać zatrudnienie. Do roku 2025 pracÄ™ ma stracić ok. 19 000 osób.

W celu lepszego zobrazowania japoÅ„skiego kryzysu bankowego, warto pokazać . Jednym z problemów japoÅ„skich banków sÄ… niskie stopy zwrotów udziałów bankowych w porównaniu bankami zagranicznymi. W roku 2016 Å›rednia stopa zwrotu w japoÅ„skich bankach wynosiÅ‚a zaledwie 0,3%. Dla porównania w Australii wyniosÅ‚a ona 0,7%, Wielkiej Brytanii 0,8% a Stanach Zjednoczonych 1%. W grupie paÅ„stw rozwiniÄ™tych tylko niemieckie banki zanotowaÅ‚y niższÄ… stopÄ™ zwrotu w wysokoÅ›ci 0,2%. Warto również zwrócić uwagÄ™ na spadek znaczenia japoÅ„skich banków w rankingach pokazujÄ…cych ilość klientów i wartość zgromadzonych Å›rodków. Już jakiÅ› czas temu japoÅ„ska czołówka zostaÅ‚a zdeklasowana przez coraz silniejsze banki chiÅ„skie. W październiku 2018 roku MiÄ™dzynarodowy Fundusz Monetarny przedstawiÅ‚ listÄ™ 9 globalnych banków, które mogÄ… zmagać siÄ™ z problemem opÅ‚acalnoÅ›ci. Wszystkie trzy najwiÄ™ksze banki japoÅ„skie znalazÅ‚y siÄ™ na liÅ›cie.

Piętą achillesową japońskiego sektora bankowego jest również niski poziom rozwoju bankowości internetowej i usług mobilnych. Sytuację tę próbuje wykorzystać konkurencja w kraju i za granicą. Na japońskim rynku pojawia się coraz większa liczbą firm oferujących usługi mobilnych płatności i usług finansowych. Holding Aalibaba wprowdził na japoński rynek system Alipay, który pozwala klientom na dokonywanie płatności przy użyciu telefonów komórkowych. W porównaniu z rokiem 2013, kiedy płatności mobilne były nowością na rynkach azjatyckich zainteresowanie tego typu usługami w Japonii rośnie w bardzo szybkim tempie. Obecnie chińskie firmy z sektora mobilnych usług finansowych takie jak Ant Financial są zainteresowane wprowadzeniem nowych możliwości takich jak, dostęp do inwestycji, pożyczek, ubezpieczeń oraz wymiany walut przy pomocy telefonów komórkowych. Kolejną firmą zainteresowaną japońskim rynkiem mobilnych usług finansowych jest południowokoreańska firma Naver, właściciel najpopularniejszego w Japonii komunikatora internetowego Line, używanego przez 73 milionów użytkowników. Usługa Line Pay pozwala użytkownikom na dokonywanie transferów finansowych oraz płacenie za zakupy online. Wkrótce usługa będzie również oferować dodatkowe możliwości takie jak dostęp do kredytów i inwestycji.

Ostatnie doniesienia pokazują jednak, że japoński rynek usług finansowych nie śpi. Pozytywnym sygnałem jest pojawienie się przedsiębiorstw opierających się wyłącznie na bankowości internetowej takich jak firma SBI Sumishin. Firma, której usługi cieszą się coraz większa popularnością, oferuje japońskim klientom najniższe na rynku oprocentowanie kredytów, darmowe ubezpieczenia nieruchomości oraz usługi konsolidacji kredytów dzięki niższym kosztom utrzymania placówek i personelu w porównaniu z tradycyjnymi bankami. Jeżeli japoński sektor bankowy w szybkim tempie nie dostosuje się do zmian na rynku usług finansowych, nie będzie mógł konkurować z zagranicznymi podmiotami. Zmniejszenie zatrudnienia oraz większa automatyzacja usług bankowych jest tylko pierwszym krokiem. Kolejnym etapem w procesie transformacji ma być zwiększenie liczby specjalistów w sektorze bankowości internetowej i mobilnej. Nie wiadomo jednak, czy tempo zmian w japońskim sektorze bankowym będzie na tyle szybkie by sprostać aktywności konkurencji.

 

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR