¾«¶«Ó°ÊÓ

Chińskie inwestycje w EŚW nadal marginalne

Najnowszy raport MERICS i Rhodium Group potwierdza, że chińskie inwestycje w Unii Europejskiej wyraźnie maleją – ich wartość w ub.r. wyniosła 17,3 mld EUR, notując 40% spadek w stosunku do 2017 roku i o ponad połowę wobec rekordowego poziomu 37 mld euro w 2016 roku. Tendencja ta wpisuje się w globalny spadek chińskich BIZ. Wśród przyczyn wyraźnego spadku aktywności chińskich inwestorów wskazuje się względy ochrony rynków i sektorów wrażliwych w Europie, kontrola odpływu kapitału przez władze w Pekinie i spowolnienie gospodarcze Chin w perspektywie wojny handlowej z USA. Jedna trzecia zaangażowania inwestycyjnego Chin w UE w ub.r. skupiła się w Niemczech (10,7 mld USD, spadek o 22%). Największa chińska inwestycja w RFN (kupno udziałów w Daimlerze przez chińskiego producenta samochodów Geely za 8,7 mld USD) była jednocześnie największą w Europie. A jak przedstawiają się chińskie inwestycje w Europie Środkowo-Wschodniej? Na wschodzie bez zmian.

Opublikowano: 08 marca 2019
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

W EÅšW chiÅ„skie inwestycje również spadÅ‚y i nadal wynoszÄ… niewiele ponad 1% caÅ‚ego zaangażowania Chin w UE. Co wiÄ™cej, pojawiÅ‚y siÄ™ sygnaÅ‚y o odpÅ‚ywie chiÅ„skiego kapitaÅ‚u z paÅ„stwa, które na zbliżeniu politycznym z Chinami miaÅ‚o gospodarczo skorzystać szczególnie. Jak zapowiedziaÅ‚ magnat medialny i aspirujÄ…cy polityk Jaromír Sokoup chiÅ„skie CEFC ma pozbyć siÄ™ nabytych w 2015 roku części udziałów w jego grupie medialnej Empresa Media. Jednak oÅ›wiadczenie należy przyjmować sceptycznie z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, podobne zapewnienia ze strony Sokoupa padaÅ‚y już przed poprzednimi wyborami parlamentarnymi w Czechach. Po drugie, wchodzÄ…ca w skÅ‚ad Empresa Media stacja telewizyjna TV Barrandov przedstawia informacje dotyczÄ…ce Chin – jak pokazuje analiza  â€“ wyłącznie w pozytywnym Å›wietle. To wÅ‚aÅ›nie w TV Barrandov nadawane sÄ… cotygodniowe rozmowy polityczne Sokoupa z Milosem Zemanem pt. „TydzieÅ„ z Prezydentemâ€�. W jednym ze styczniowych programów Zeman poddaÅ‚ w wÄ…tpliwość zasadność ostrzeżenia wydanego w grudniu ub.r. przez cybersÅ‚użby NUKIB w sprawie Huawei i bagatelizowaÅ‚ ryzyko zwiÄ…zane z korzystaniem ze sprzÄ™tu chiÅ„skiego koncernu. Dlatego w perspektywie tworzenia pozytywnego wizerunku ChRL w Czechach, pozbycie siÄ™ udziałów w TV Barrandov przez kontrolowane, tj. znacjonalizowane po aresztowaniu Ye Jianminga, przez wÅ‚adze w Pekinie CEFC, byÅ‚oby posuniÄ™ciem zaskakujÄ…cym. Z drugiej strony paÅ„stwowy konglomerat CITIC, który przejÄ…Å‚ czeskie aktywa CEFC zapowiedziaÅ‚ dokapitalizowanie i zmianÄ™ strategii inwestycyjnej firmy. Oznacza to odejÅ›cie od kupowania ryzykownych aktywów (jak klub piÅ‚karski Slavia Praga czy luksusowe nieruchomoÅ›ci), które doprowadziÅ‚o CEFC do bankructwa. Jak zapowiedziaÅ‚ Jaroslav Tvrdik – byÅ‚y minister obrony i czÅ‚onek rady dyrektorów czeskiego CEFC (CITIC) – firma przygotowuje obecnie strategiczne projekty dla sektora finansowego, lotnictwa i turystyki, żywnoÅ›ci i rolnictwa oraz przemysÅ‚u. Warto jednak wziąć pod uwagÄ™, że dokapitalizowanie może być zwiÄ…zane z próbÄ… ocieplenia wizerunku Chin w Czechach, nadszarpniÄ™tego przez oskarżenia wobec Huawei i utarczki miÄ™dzy premierem Babisem i ambasadÄ… ChRL. Polityczny wymiar miaÅ‚y również przeszÅ‚e inwestycje CEFC – sÅ‚użące jako pas transmisyjny zbliżenia czesko-chiÅ„skiego. Dlatego na realne efekty tych powtarzanych od lat obietnic trzeba bÄ™dzie poczekać. Tym bardziej, że chiÅ„skie inwestycje w Europie gwaÅ‚townie spadajÄ…, a kolejne wybory prezydenckie w Czechach raczej nie wyÅ‚oniÄ… równie przychylnego Chinom prezydenta jak Zeman.

Å�Ä…cznie w latach 2000-2018 chiÅ„skie firmy zainwestowaÅ‚y w unijnych paÅ„stwach EÅšW 7,1 mld euro. To mniej niż w tym samym okresie przyjęła niewielka Finlandia (5,5 mln mieszkaÅ„ców) – 7,3 mld euro, dowodzÄ…c, że dla chiÅ„skich inwestorów liczy siÄ™ przede wszystkim technologia, której niewielkie zasoby w EÅšW zostaÅ‚y już dawno wykupione. W zwiÄ…zku z tym należy przypuszczać, że nawet wykuwajÄ…ce siÄ™ w UE mechanizmy kontrolne nie bÄ™dÄ… miaÅ‚y dużego efektu ograniczajÄ…cego chiÅ„skie inwestycje w regionie. WyjÄ…tek w tej kwestii może stanowić sektor telekomunikacyjny i infrastruktura internetowa (blokowanie kontraktów na budowÄ™ sieci 5G). WiÄ™ksza skrupulatność w sprawdzaniu chiÅ„skich kontrahentów może mieć również przeÅ‚ożenie na projekty infrastrukturalne. Postawa Chorwacji – gdzie chiÅ„ska firma realizuje budowÄ™ Mostu PeljeÅ¡ac – oraz Polski, która w 2018 roku anulowaÅ‚a 3 wygrane przez chiÅ„skie firmy przetargi infrastrukturalne, ilustrujÄ… rozbieżne podejÅ›cie paÅ„stw EÅšW w tej sprawie.  

Do niewielu pozytywnych przykÅ‚adów nowych chiÅ„skich inwestycji w regionie należy zaliczyć te w sektorze energii odnawialnej na WÄ™grzech (farmy sÅ‚oneczne Unisun) i zaawansowanych technologicznie firm w Polsce (produkcja systemów do przeÅ›wietlania Å‚adunku Nuctech i fabryka telewizorów TCL pod WarszawÄ… oraz fabryka wkÅ‚adów elektrolitowych do baterii samochodowych Guotai Huarong na Dolnym ÅšlÄ…sku). W przypadku Polski to nadal niewiele w porównaniu z ,,chiÅ„skÄ… rewolucjÄ…â€� inwestycyjnÄ… zapowiadanÄ… jesieniÄ… 2017 roku . Zamiast tego nad Wisłą, jak i w caÅ‚ej Europie Åšrodkowo-Wschodniej, dominuje poczucie zawiedzonych nadziei na zastrzyk chiÅ„skiego kapitaÅ‚u, które byÅ‚y jednÄ… z głównych przesÅ‚anek powstania formatu „16+1â€�. Liderzy w tym wzglÄ™dzie jak Polska, Czechy i WÄ™gry przyjęły w ub.r. 300-400 mln euro chiÅ„skich inwestycji. Choć to niewiele, to należy pamiÄ™tać, że w 2018 roku wiÄ™kszość z paÅ„stw EÅšW nie odnotowaÅ‚a żadnych.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR