¾«¶«Ó°ÊÓ

W sporze USA-ChRL Węgry stawiają na siebie

Styczniowe wypowiedzi ze strony władz w Budapeszcie, że nie godzą się one na amerykańskie naciski w sprawie ograniczania współpracy z Chinami i Rosją wywołały natychmiastową reakcję Białego Domu. Sekretarz Stanu Mike Pompeo najpierw rozmawiał telefonicznie z premierem Viktorem Orbánem, a następnie odwiedził Budapeszt osobiście – jako pierwszy szef amerykańskiej dyplomacji od blisko ośmiu lat. Niepokój Waszyngtonu – jak relacjonował dziennik „Wall Street Journal� – miało przede wszystkim wywołać stwierdzenie premiera Viktora Orbána, że Węgry w sporze wielkich mocarstw chcą być „neutralne jak Austria�. Tym samym ceniąc sobie bezpieczeństwo, które zapewnia Sojusz Północnoatlantycki, jednocześnie sprzeciwiają się wtrącaniu w sprawy wewnętrzne. Argumentację tę co do zasady powtórzył szef węgierskiej dyplomacji Péter Szijjártó na wspólnej konferencji prasowej z Pompeo: „świat nie stanie się lepszym miejscem, jeśli niektóre państwa będą poświęcały swój czas na ingerowanie w politykę wewnętrzną innych państw lub ich pouczanie�. Natomiast Pompeo przestrzegł europejskich sojuszników, że korzystanie ze sprzętu koncernu Huawei utrudni współpracę z USA. Szijjártó odpierał krytykę „wschodniej� polityki Węgier zarzucając jej oponentom niekonsekwencję: „Udział Węgier w handlu pomiędzy UE i Chinami wynosi 1,2%, [i podobnie] jest hipokryzją krytykować Węgry za utrzymywanie bliskich relacji z Rosją, podczas gdy Europa Zachodnia i Rosją robią interesy�.

Opublikowano: 18 lutego 2019
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

UwagÄ™ szefa wÄ™gierskiej dyplomacji pod kÄ…tem Chin może ekstrapolować na caÅ‚y obszar Europy Åšrodkowo-Wschodniej, której Europa Zachodnia zarzuca „sprzedawanie siÄ™ Chinomâ€� i tworzenie podÅ‚oża pod chiÅ„skÄ… ekspansjÄ™ na Starym Kontynencie. Tymczasem wymiana handlowa pomiÄ™dzy wschodniÄ… częściÄ… UE z Chinami stanowi mniej niż jednÄ… dziesiÄ…tÄ… caÅ‚ej unijnej wymiany handlowej z PaÅ„stwem Åšrodka. Natomiast inwestycje chiÅ„skie w EÅšW to niewiele ponad 1% caÅ‚ego zaangażowania inwestycyjnego Chin w UE. W przypadku WÄ™gier, nawet modernizacja linii kolejowej Budapeszt-Belgrad – zapowiadana jako flagowa inwestycja infrastrukturalna Chin w Europie – od lat nie może ruszyć z miejsca. W grudniu ub. r. rozpoczÄ™cie realizacji projektu zostaÅ‚o przeÅ‚ożone ponownie; tym razem na 2020 rok. Z drugiej strony przed wizytÄ… Pompeo, Amerykanie , że sÄ… bardziej zaniepokojeni obecnoÅ›ciÄ… koncernu Huawei we wschodniej, niż w zachodniej części Starego Kontynentu, ponieważ Europa Wschodnia znajduje siÄ™ w strategicznych rozważaniach Pekinu i skÅ‚ada siÄ™ z wielu maÅ‚ych i Å›rednich paÅ„stw, które sÄ… czÄ™sto „bardziej podatne na korupcjÄ™â€�.

Transakcyjność dyplomacji amerykaÅ„skiej (pomijanie kontrowersji zwiÄ…zanych z nieprzestrzeganiem rzÄ…dów prawa) pokryta nimbem zimnowojennej ideologii, przynosiÅ‚a w polityce powstrzymywania Chin niemaÅ‚e rezultaty. Takie podejÅ›cie administracji Trumpa trafiÅ‚o na podatny grunt w Polsce. Krytyczne pod adresem Chin (i Rosji) wypowiedzi premiera Morawieckiego i ministra obrony BÅ‚aszczaka jesieniÄ… 2018 roku, oraz styczniowe aresztowanie pod zarzutem szpiegostwa pracownika koncernu Huawei (w pierwszym paÅ„stwie na Å›wiecie) byÅ‚y najpewniej obliczone na zwiÄ™kszenie zaangażowania wojskowego USA nad Wisłą. O skutecznoÅ›ci nacisków amerykaÅ„skich na PolskÄ™ Å›wiadczy oÅ›wiadczenie opublikowane  w Warszawie, które w zdecydowanych sÅ‚owach obwinia Waszyngton o psucie relacji chiÅ„sko-polskich. Fakt, że podczas wizyty w Budapeszcie Pompeo  siÄ™ od komentarzy w sprawie rzÄ…dów prawa, praw obywatelskich i sytuacji Central European University wskazuje, że Amerykanie traktujÄ… relacje WÄ™gier z Chinami i RosjÄ… z rosnÄ…cym niepokojem i również próbujÄ… licytować. W przeciwieÅ„stwie do Polski, Orban jako czoÅ‚owy akolita Pekinu w Europie graÅ‚ dotychczas „kartÄ… chiÅ„skÄ…â€� w relacjach z UniÄ… EuropejskÄ…, stawiajÄ…c BrukselÄ™ przed alternatywÄ… „jeÅ›li nie sfinansujecie naszych potrzeb infrastrukturalnych, zwrócimy siÄ™ do Chinâ€�. W ten sposób zbudowaÅ‚ podmiotowość maÅ‚ego paÅ„stwa europejskiego w polityce zagranicznej. Teraz w sposób analogiczny, próbuje wykorzystywać rywalizacjÄ™ Waszyngtonu i Pekinu o EuropÄ™ Åšrodkowo-WschodniÄ… i wzrost zainteresowania WÄ™grami wÅ›ród administracji amerykaÅ„skiej.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR