¾«¶«Ó°ÊÓ

Watykan otwiera siÄ™ na Chiny

Zgodnie z pojawiającymi się od dawna spekulacjami, Watykan i Chińska Republika Ludowa zawarły wstępne porozumienie w sprawie nominacji biskupów. 22 września dokument w tej sprawie podpisali w Pekinie podsekretarz w sekretariacie stanu Antoine Camilleri oraz wiceszef MSZ Wang Chao, odpowiedzialny m.in. za współpracę z Europą Środkowo-Wschodnią. Według zawartego układu, papież uzna chińskich biskupów nominowanych uprzednio przez Pekin bez aprobaty Watykanu (poddanych ekskomunice). W zamian Stolica Apostolska ma uzyskać prawo głosu przy wskazywaniu biskupów i możliwość wetowania kandydatur wysuwanych przez Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich ergo władze ChRL. Czołowy krytyk tej politycznej odwilży kardynał Joseph Zen z Hongkongu, określił postępujące zbliżenie mianem ,,niesłychanej zdrady� i „oddawaniem trzody w paszcze wilków�. Natomiast szefa watykańskiej dyplomacji Pietro Parolina nazwał gardzącym bohaterami wiary, wzywając dostojnika do rezygnacji z pełnionej funkcji. Zdaniem Zena, nawiązanie porozumienia będzie miało tragiczne konsekwencje zarówno dla 12 milionów katolików w Chinach (zwłaszcza kościoła podziemnego), jak i wiarygodności całego kościoła katolickiego, prowadzącego politykę ustępstw wobec ateistycznych Chin, sprawujących całkowitą i często opresyjną kontrolę nad życiem religijnym swoich obywateli.

Opublikowano: 28 września 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

Porozumienie otwiera drogÄ™ do przywrócenia relacji miÄ™dzy StolicÄ… ApostolskÄ… i Chinami kontynentalnymi, zerwanych przed wÅ‚adze ChRL przed siedmioma dekadami. Oprócz dylematów natury wizerunkowej i kanonicznej, decyzja przyniesie również poważne konsekwencje miÄ™dzynarodowe – przede wszystkim dla Tajwanu. Republika ChiÅ„ska (Tajwan) ustanowiÅ‚a stosunki dyplomatyczne z Watykanem w 1942 r., a od 1943 r. do dzisiaj posiada placówkÄ™ dyplomatycznÄ… – od 1959 r. w randze ambasady (obecnie jedynej w Europie). Z drugiej strony, po zerwaniu stosunków dyplomatycznych przez ChRL w 1951 r., od 1966 r. Watykan reprezentowany byÅ‚ na Tajwanie przez nuncjuszy apostolskich (ambasadorów), a od zastÄ…pienia Tajpej przez Pekin w Narodach Zjednoczonych w 1971 r. przez chargés d’affaires (funkcjÄ™ tÄ™ peÅ‚niÅ‚ w przeszÅ‚oÅ›ci m.in. polski abp Juliusz Janusz). Ponieważ formalnie Stolica Apostolska nie uznaje istnienia dwóch rzÄ…dów chiÅ„skich, to nuncjatura na Tajwanie odpowiada zarówno za sprawy katolików na wyspie, jak i kontynencie. Co, jak w przypadku nominacji biskupów, jest jednÄ… z dwóch kluczowych kwestii spornych w relacjach z Pekinem. JeÅ›li problem zwierzchnictwa papieża nad mianowaniem biskupów i ustanawianiem diecezji zostanie teraz uregulowany, przez powiÄ…zanie tych prerogatyw z decyzjami wÅ‚adz Chin komunistycznych, to droga do przeniesienia uznania dyplomatycznego z wyspy na kontynent przez StolicÄ™ ApostolskÄ… zostanie otwarta. W 1999 r.  kardynaÅ‚ Angelo Sodano zasygnalizowaÅ‚ takÄ… ewentualność (,,przeniesienia nuncjatury z Tajpej do Pekinu już tej samej nocyâ€�) – jeÅ›li tylko pozwoli na to rzÄ…d w Pekinie. Szef watykaÅ„skiej dyplomacji uzasadniaÅ‚ gotowość do przenosin na gruncie czysto politycznym, tÅ‚umaczÄ…c, że ,,przeprowadzka z powrotem do Pekinu, nie oznaczaÅ‚by zerwania stosunków z Tajwanem ale powrót nuncjatury na swoje pierwotne miejsceâ€�.  Natomiast dla – zamieszkanego przez 300 tys. katolików, cieszÄ…cych siÄ™ peÅ‚nÄ… swobodÄ… religijnÄ… – Tajwanu, uznawanego obecnie przez 17 paÅ„stw, utrzymywanie relacji z Watykanem, ma szczególne znaczenie na gruncie moralnym.  z Ameryki Åšrodkowej uznajÄ…cych wÅ‚adze w Tajpej: Nikaragui, Hondurasu, Gwatemali i Belize, którym posuniÄ™cie Stolicy Apostolskiej mogÅ‚oby uÅ‚atwić podjÄ™cie decyzji o zerwaniu oficjalnych relacji dyplomatycznych z rzÄ…dem w Tajpej.

  uznania dyplomatycznego Stolicy Apostolskiej na swojÄ… stronÄ™, bÄ™dzie w ten sposób ogromnym sukcesem propagandowym Komunistycznej Partii Chin, choć posuniÄ™ciem przydajÄ…cym wÄ…tpliwy prestiż samemu Watykanowi, który w swych kalkulacjach jest najwyraźniej gotowy ponieść cenÄ™ za otwarcie nowego frontu ewangelizacyjnego. Takie porozumienie oznaczaÅ‚oby de facto legitymowanie przez StolicÄ™ ApostolskÄ… obu chiÅ„skich koÅ›ciołów katolickich jako jednej instytucji, a poÅ›rednio caÅ‚oksztaÅ‚tu polityki religijnej Chin Ludowych.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR