Bartosz Kowalski
Powstanie i rozwój SJPC dokonywa?o si? w zimnowojennym krajobrazie geopolitycznym kre?lonym przez rosn?c? rywalizacj? mi?dzy państwami kapitalistycznymi i blokiem socjalistycznym. Obecnie, wraz z instytucjonalizacj? i formalnym w??czeniem w struktury uniwersyteckie oraz siedemdziesi?cioletni? tradycj? w dydaktyce, ?ódzkie Studium oferuje kursy j?zyka polskiego na wszystkich poziomach zaawansowania i ró?nych stopniach intensywno?ci. Wed?ug danych SJPC, przez szko?? przewin??o si? dotychczas ponad 15 tys. studentów, a jej absolwenci stanowi? 80% cudzoziemców studiuj?cych w Polsce. 奥蝉辫ó?辫谤补肠补 z Chinami stanowi?a istotn? cz??? dzia?alno?ci Studium od pocz?tków jego dzia?alno?ci. Jednak?e, pierwszymi Azjatami (i obcokrajowcami w ogóle), którzy podj?li nauk? w SJPC by?a grupa 132 Pó?nocnych Koreańczyków. Ich przybycie w roku akademickim 1952/1953 by?o zwi?zane z wojn? koreańsk? (1950-1953) oraz faktem, ?e Polska jako państwo socjalistyczne, solidaryzowa?a si? z bratni? Koreańsk? Republik? Ludowo-Demokratyczn?. Zgodnie z oficjalnym uzasadnieniem, rz?d Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej pozytywnie odpowiedzia? na apel Narodów Zjednoczonych, natomiast g?ówn? przyczyn? by?a potrzeba wyszkolenia lekarzy i in?ynierów potrzebnych w państwie do?wiadczonym zimnowojenn? rywalizacj?. W kolejnych latach do ?odzi zacz?li równie? przybywa? studenci z komunistycznych Chin i Wietnamu. W ci?gu pó?wiecza pomi?dzy za?o?eniem Studium i pocz?tkiem lat 2000. w szkole uczy?o si? ??cznie ponad 230 studentów z Chin. Obecnie do 20 rocznie.
Od lat 60. U? wysy?a równie? lektorów j?zyka polskiego do Chin; w?ród nich m.in. T. Jeromin, T. Zwierzchowski, B. Zaoska i L. Wawrzyniak. Wymian? wzmocni?a dodatkowo umowa zawarta z Pekińskim Uniwersytetem J?zyków Obcych (PUJO) w 1985 r., g?ównie w zakresie filologii polskiej, z naciskiem na t?umaczenie literatury polskiej na j?zyk chiński. Warto równie? odnotowa?, ?e lektor SJPC dr Marta U?ańska wyk?ada j?zyk polski na wydziale polonistycznym otwartym na Uniwersytecie Syczuańskim w 2017 r. W 1990 r. wspó?praca mi?dzy PUJO i wydawnictwem U? przynios?a publikacj? ,,Ma?ego S?ownika Polsko-Chińskiego” (Bo-Han xiao cidian, 波汉小词典). Autorzy Tadeusz Jeromin i Ding Wei (丁薇) opracowali ponad 5000 hase? pocz?tkowo na potrzeby chińskich studentów ucz?cych si? polskiego. Jednak?e, Wydawnictwo U? uznaj?c brak jakiegokolwiek innego s?ownika polsko-chińskiego w tym czasie, zdecydowa?o si? opublikowa? t? pozycj?, równie? maj?c na wzgl?dzie polskich studentów zainteresowanych nauk? chińskiego.
Tradycyjnie g?ówn? funkcj? SJPC by?o umo?liwienie cudzoziemcom nauki na polskich uczelniach. W warunkach polskiej transformacji gospodarczo-ustrojowej po 1989 r., Studium rozszerzy?o swój profil dzia?alno?ci, zarówno pod wzgl?dem akademickim, jak i dydaktycznym. Jednak w latach 90. liczba studentów z Chin spad?a, m.in. w zwi?zku z rosn?cymi kosztami nauki i ?ycia w Polsce. Zmniejszenie liczby studentów dotyczy?o równie? proradzieckiej cz??ci Afryki oraz państw arabskich, b?d?c jednak przede wszystkim powodowane szerszym kontekstem geopolitycznym i prozachodnimi aspiracjami Polski.
Dlaczego zatem ?ód? zosta?a po II wojnie ?wiatowej okre?lona jako centrum nauki j?zyka polskiego dla cudzoziemców? Bior?c pod uwag?, ?e wi?kszo?? z studentów przybywa?a z państw socjalistycznych lub rozwijaj?cych si?, najbardziej prawdopodobnym motywem jest fakt, ?e ?ód? jako miasto przemys?owe, mog?a by? postrzegana jako ?czerwona”. Dane zdaj? si? uzasadnia? tak? interpretacj?. W roku akademickim 1956/1957 w SJPC studiowa?o a? 42 Chińczyków, stanowi?c do tej pory, najwi?ksz? pojedyncz? grup? chińskich studentów w Studium. By? mo?e równie? z tego powodu, premier ChRL Zhou Enlai przyby? do ?odzi w czasie wizyty w Polsce w 1957 r., b?d?c najwy?szym rang? politykiem ChRL, który jak dot?d odwiedzi? ?miasto w?ókniarzy”. Wizyta odbywa?a si? w warunkach ?miesi?ca miodowego” w relacjach chińsko-polskich, tj. w okresie intensywnych interakcji politycznych, gospodarczych, kulturowo-edukacyjnych, zachodz?cych w rezultacie chińskiego (warunkowego) poparcia dla procesu destalinizacji w trakcie Pa?dziernika 1956 r.
Niemniej, pomimo d?ugiej tradycji wspó?pracy, Polska i inne państwa Europy ?rodkowo-Wschodniej wraz ze swymi uczelniami jest obecnie dla chińskich studentów trzecim wyborem (pierwszy stanowi? Stany Zjednoczone, Australia, Nowa Zelandia oraz Wielka Brytania, drugi – Europa Zachodnia). W tym kontek?cie mo?na wyró?ni? trzy g?ówne motywacje, którymi kieruj? si? Chińczycy przy wyborze SPFS. Po pierwsze, ch?? nauki j?zyka polskiego i poznania polskiej kultury per se, w celu podj?cia pe?nych studiów na polskich uczelniach po polsku. Drug? motywacj? mo?na okre?li? jako biznesow?, powodowan? potrzeb? znajomo?ci j?zyka wykorzystywanego w pracy lub negocjacjach handlowych. Z kolei trzecia, najrzadsza, jest zwi?zana ze stypendiami przyznawanymi przez PUJO (sze?? w 2018 r.). Warto wspomnie?, ?e w?ród chińskich absolwentów Studium znajduj? si? m.in. profesor Zhao Gang, dziekan Wydzia?u J?zyków i Kultur Europejskich PUJO; profesor Li Yinan, pierwsza Chinka, która obroni?a prac? doktorsk? w Polsce (w j?zyku polskim na wydziale polonistyki Uniwersytetu ?l?skiego) a tak?e pracownicy wysokiego szczebla w chińskich firmach w Polsce, m.in. Huawei oraz huty w Stalowej Woli.