¾«¶«Ó°ÊÓ

Dyplomacja kolejowa z chińską charakterystyką

W przeddzień szczytu Szanghajskiej Organizacji Współpracy (8-9 czerwca) Xi Jinping przyjął w Pekinie Władimira Putina. We wspólnym oświadczeniu przywódcy Chin i Rosji zadeklarowali poprawę koordynacji działań wojskowych oraz rozwój współpracy między narodowymi agencjami bezpieczeństwa aby połączyć wysiłki na rzecz stabilizacji sytuacji wewnętrznej obu państw. Przy okazji dwudziestego piątego spotkania Xi-Putin od 2008 r., rosyjski Rosatom podpisał umowy dotyczące budowy czterech elektrowni nuklearnych w Chinach (dwóch w prow. Liaoning oraz dwóch w prow. Jiangsu). Pekin i Moskwa porozumiały się również w sprawie utworzenia funduszu inwestycyjnego w celu wspierania projektów finansowych i przemysłowych na obszarze rosyjskiego Dalekiego Wschodu i Chin północno-wschodnich. Kapitał początkowy nowo powołanego funduszu wynosi 1,5 mld RMB (234 mln USD), a docelowo ma osiągnąć poziom 5 mld RMB (780 mln USD). Natomiast oddala się perspektywa realizacji projektu szybkiej kolei z Chin przez Rosję do Europy, którą Pekin uznał za nieopłacalną.

Opublikowano: 28 czerwca 2018
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Budowa liczÄ…cej blisko 800 km linii Moskwa-KazaÅ„,  na 2018 r., miaÅ‚a stać siÄ™ częściÄ… wiÄ™kszej sieci ,,Eurazjaâ€� (Pekin-Moskwa-Berlin) obejmujÄ…cej Niemcy, PolskÄ™, BiaÅ‚oruÅ›, RosjÄ™, Kazachstan i Chiny. China Railway Eryuan Engineering Group (CREEC) odpowiedzialne za nitkÄ™ Moskwa-KazaÅ„ wskazuje wprost, że ​​dla realizacji eurazjatyckiego projektu ważna jest porozumienie miÄ™dzy paÅ„stwami przez których terytoria trasa bÄ™dzie przebiegać: „Konieczne jest zapewnienie silnego, w tym politycznego wsparcia ze strony rzÄ…du każdego krajuâ€� – stwierdza siÄ™ w dokumencie cytowanym na stronie . Takie postawienie sprawy wskazuje, że nadrzÄ™dnym celem projektu jest zwiÄ…zanie paÅ„stw-partnerów we wspólnÄ… przestrzeÅ„ gospodarcza i logistycznÄ…, a  nie perspektywa zysku. Wobec niskiej rentownoÅ›ci i dÅ‚ugiego okresu zwrotu realizacja podobnych przedsiÄ™wzięć bez woli politycznej paÅ„stw jest raczej niemożliwa.

Podobne okolicznoÅ›ci można zaobserwować za kulisami chiÅ„skiego projektu budowy, a de facto modernizacji, kolei dużych prÄ™dkoÅ›ci Budapeszt-Belgrad, która skróci czas podróży miÄ™dzy obiema stolicami z 9 o 3,5 godziny. W tym przypadku przychylność wÅ‚adz WÄ™gier i Serbii również wzięła górÄ™ nad rachunkiem ekonomicznym. W pierwotnych zaÅ‚ożeniach, do których krytycznie odniosÅ‚a siÄ™ Komisja Europejska (jako Å‚amiÄ…cych otwartość procedury przetargowej i jawność finansowÄ…),  budowÄ™ miaÅ‚a realizować wybrana przez przetargu chiÅ„ska firma w oparciu o niekonkurencyjne oprocentowanie pożyczki, która stanowi 85% wartoÅ›ci projektu. Dodatkowo rzÄ…d Viktora Orbana na 10 lat utajniÅ‚ studium opÅ‚acalnoÅ›ci projektu, którego koszt po stronie wÄ™gierskiej nitki ocenia siÄ™ na nawet 3,6 mld USD wraz z odsetkami. Wszystko po to aby zbudować 152 km, wiodÄ…cych głównie przez równinÄ™ torów, które pozwolÄ… na osiÄ…gniÄ™cie prÄ™dkoÅ›ci 160 km/h do wykorzystania na trasie o niewielkim znaczeniu handlowym i sÅ‚abym obÅ‚ożeniu pasażerskim. Wszak główni handlowi partnerzy Budapesztu znajdujÄ… siÄ™ na zachodzie Europy (Niemcy), w mniejszym stopniu w Rosji–  Serbia jest w tym wzglÄ™dzie wÅ‚aÅ›ciwie podmiotem nieistotnym. Jak  z Uniwersytetu Korwina w Budapeszcie, jeÅ›li w otwartym przetargu nie zwycięży chiÅ„ska firma (co jednak jest maÅ‚o prawdopodobne), oprocentowanie pożyczki zostanie podwyższone a koszt projektu wzroÅ›nie o dodatkowy miliard USD. Natomiast w obecnie przyjÄ™tym mechanizmie finansowania, kredyt spÅ‚acany przez wÄ™gierskiego podatnika przez kolejne dwie dekady, w sprzyjajÄ…cych okolicznoÅ›ciach zwróci siÄ™ za 2500 lat.

OdnoszÄ…c siÄ™ do planów budowy eurazjatyckiego korytarza transportowego CREEG przyznaÅ‚o, że „nadal istniejÄ… kwestie polityczne i techniczne, które wymagajÄ… dogłębnej analizy w najbliższej przyszÅ‚oÅ›ciâ€�. Natomiast jeÅ›li poparcie wÅ‚adz Serbii i WÄ™gier dla chiÅ„skiego projektu kolejowego utrzyma siÄ™, to linia zostanie uruchomiona w ciÄ…gu piÄ™ciu lat. W czasie ostatniej wizyty w Szanghaju minister spraw zagranicznych i handlu  przyznaÅ‚, że Chiny chciaÅ‚yby znacznie zwiÄ™kszyć eksport do Europy, a temu celowi ma sÅ‚użyć rozwój morskiego szlaku z Chin Wschodnich do portu w greckim Pireusie, skÄ…d towary bÄ™dÄ… transportowane kolejÄ… przez WÄ™gry do Europy Zachodniej. W ten sposób za chiÅ„skÄ… pożyczkÄ™, podatnicy w Serbii i na WÄ™grzech, bÄ™dÄ… finansować projekt dziÄ™ki któremu Pekin uzyska infrastrukturÄ™ potrzebnÄ… do wzmacniania wiÄ™zi handlowych z EuropÄ… ZachodniÄ….

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR