Joanna Beczkowska, Dominik Mierzejewski, Karol 呕akowski
Jak 鈥瀘cieplenie鈥� na linii Waszyngton-Pjongjang wp艂ynie na relacje ameryka艅sko-chi艅skie? Czy prezydent Trump 鈥瀞traci艂 cierpliwo艣膰鈥� do wsp贸艂pracy z Pekinem na froncie korea艅skim?
Dominik Mierzejewski: Wygl膮da na to, 偶e prezydent Donald Trump zaczyna dzia艂a膰 unilateralnie. To specyfika tej prezydentury. W kontek艣cie korea艅skim jest to bardzo widoczne. Jeszcze kilka lat temu Chiny postrzegane by艂y jako partner, kt贸ry pomo偶e w rozwi膮zaniu korea艅skiego gambitu. Tak si臋 jednak nie sta艂o. Rozmowy sze艣ciostronne okaza艂y si臋 fiaskiem, a Pekin i inne pa艅stwa zaanga偶owane w proces pokojowy musia艂y zgodzi膰 si臋 na umi臋dzynarodowienie problemu co skutkowa艂o sankcjami na re偶im Korei P贸艂nocnej. W tej sytuacji dzia艂anie ameryka艅skie nie powinno dziwi膰, natomiast nale偶y wnosi膰, 偶e jest spowodowane post臋puj膮c膮 izolacj膮 Stan贸w Zjednoczonych w regionie Azji Wschodniej i Azji Po艂udniowo-Wschodniej. Post臋puj膮ce od pocz膮tku prezydentury D. Trumpa wycofanie si臋 Waszyngtonu da艂o miejsce Chinom. Zatem zbli偶enie Waszyngtonu i Pjongjangu, cho膰 niespodziewane, powinno by膰 rozumiane jako pr贸ba powrotu USA do regionu Azji Wschodniej. W tym kontek艣cie taka decyzja Waszyngtonu to wywieranie presji na Pekin praktycznie w ka偶dym aspekcie relacji bilateralnych. Warto podkre艣li膰, 偶e prezydent Trump przeorientowa艂 u偶ycie narz臋dzi wobec Chin z ekonomicznych na wojskowe uznaj膮c, 偶e w aspekcie gospodarczym Stany Zjednoczone pr臋dzej przegraj膮 rywalizacj臋 z Pa艅stwem 艢rodka ni偶 wygraj膮. To powoduje, 偶e Bia艂y Dom szuka miejsc w kt贸rych mo偶e r贸wnowa偶y膰 wp艂ywy Pekinu, podobnie jak Richard Nixon i Henry Kissinger poszukiwali r贸wnowa偶enia wp艂yw贸w Zwi膮zku Radzieckiego przez otwarcie na Chiny przewodnicz膮cego Mao Zedonga. Tym razem historia mo偶e zatoczy膰 ko艂o tylko z udzia艂em innych aktor贸w.
Jak ewentualne zbli偶enie Stan贸w Zjednoczonych i Korei P贸艂nocnej jest postrzegane przez rz膮d Abe i jakie kroki dyplomacja japo艅ska mo偶e podj膮膰 w tym kontek艣cie?
Karol 呕akowski: Postawa wobec Korei P贸艂nocnej zawsze odgrywa艂a wa偶n膮 rol臋 w polityce zagranicznej obecnego premiera Japonii. Abe Shinz艒 jest zwolennikiem zdecydowanych sankcji ekonomicznych i presji politycznej na re偶im w Pjongjangu. Co wa偶ne, Abe zdoby艂 znaczny kapita艂 polityczny w Japonii dzi臋ki aktywnemu zaanga偶owaniu w wyja艣nianie problemu porwa艅 japo艅skich obywateli przez p贸艂nocnokorea艅skich szpieg贸w na prze艂omie lat 70. i 80. XX wieku. Bior膮c to pod uwag臋, nag艂a decyzja Trumpa o spotkaniu z Kim Jong-unem mo偶e by膰 postrzegana na dwa sposoby. Z jednej strony, w艂adze w Tokio s膮 zaniepokojone perspektyw膮 nadmiernego zbli偶enia ameryka艅sko-p贸艂nocnokorea艅skiego, szczeg贸lnie 偶e prezydent USA nie skonsultowa艂 tego wa偶nego kroku z Japoni膮. Nag艂e przestawienie si臋 przez administracj臋 Trumpa z polityki hard power na dzia艂ania spod znaku soft power mo偶e te偶 oznacza膰, 偶e ameryka艅ski prezydent oddali艂 si臋 od 鈥瀓astrz臋biego鈥� Abe, s艂uchaj膮c bardziej rad 鈥瀏o艂臋biego鈥� prezydenta Republiki Korei Moon Jae-ina. Z drugiej strony, premier Japonii b臋dzie si臋 stara膰 wykorzysta膰 spotkanie na szczycie do wymuszenia post臋pu w sprawie porwa艅. Po powrocie do w艂adzy w 2012 roku Abe kilkukrotnie poszukiwa艂 kontaktu z Kim Jong-unem, jednak bezskutecznie. Premier Japonii zainwestowa艂 te偶 wiele energii w budow臋 bliskiej relacji z Trumpem i z pewno艣ci膮 b臋dzie chcia艂, aby ameryka艅ski prezydent reprezentowa艂 tak偶e japo艅skie interesy na spotkaniu z p贸艂nocnokorea艅skim przyw贸dc膮.
Czy Waszyngton konsultuje swoje posuni臋cia z Seulem? Na ile Korea Po艂udniowa powinna zosta膰 w艂膮czona w rozmowy, a na ile b臋dzie to bilateralny deal mi臋dzy Waszyngtonem a Pjongjangiem?
Joanna Jatczak: Szczyt Kim-Trump, je艣li dojdzie do skutku, b臋dzie niew膮tpliwie sukcesem polityki po艂udniowokorea艅skiego prezydenta, kt贸ry celowo oddaje cz臋艣膰 swoich zas艂ug stronie ameryka艅skiej. Seul zdaje sobie spraw臋, 偶e rozwi膮zanie kryzysu korea艅skiego zale偶y od normalizacji relacji na linii Pjongjang-Waszyngton i w tym procesie widzi dla siebie rol臋 mediatora. Od maja ubieg艂ego roku, kiedy to w Korei Po艂udniowej nast膮pi艂a zmiana w艂adzy, administracja Moon Jae-ina balansowa艂a pomi臋dzy pr贸bami wznowienia dialogu mi臋dzykorea艅skiego, a utrzymaniem sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi. Warto zwr贸ci膰 uwag臋 na to, 偶e za ka偶dy prze艂omowy moment w procesie pojednania mi臋dzy obiema Koreami, prezydent Moon Jae-in wskazywa艂 na zas艂ugi Stan贸w Zjednocznych. Nie stroni艂 te偶 od pochwa艂 wzgl臋dem strony p贸艂nocnokorea艅skiej. W kwestii konsultowania swoich posuni臋膰, to Seul wychodzi z inicjatyw膮, jednocze艣nie zachowuj膮c pozory, 偶e to Waszyngton kieruje procesem deeskalacji konfliktu na P贸艂wyspie Korea艅skim. Prezydent Trump zosta艂 poinformowany o decyzji Moon Jae-ina dotycz膮cej wys艂ania po艂udniowokorea艅skiej delegacji do Pjongjangu na pocz膮tku marca, kt贸ra zaowocowa艂a planami organizacji szczytu mi臋dzykorea艅skiego w kwietniu. Delegacja, kt贸ra spotka艂a si臋 z samym Kim Jong-unem, niezw艂ocznie po powrocie do Seulu zosta艂a wys艂ana do Waszyngtonu, by zapozna膰 najwa偶niejsze osoby w rz膮dzie ameryka艅skim z propozycjami p贸艂nocnokorea艅skiego przyw贸dcy w zakresie denuklearyzacji. Korea Po艂udniowa odegra艂a znacz膮ca rol臋 w zbli偶eniu Pjongjangu i Waszyngtonu. Moon Jae-in najwyra藕niej wyci膮gn膮艂 wnioski z polityki prezydenta Roh Moo-hyuna: nie nale偶y otwarcie dzia艂a膰 wbrew Waszyngtonowi. Zamiast tego Moon Jae-in do艂o偶y艂 wszelkich stara艅, aby schlebia膰 Donaldowi Trumpowi i przekona膰 ameryka艅sk膮 administracj臋, 偶e to w ich interesie le偶y pokojowe pojednanie na P贸艂wyspie Korea艅skim. Szczyt Kim-Moon prawdopodobnie odegra rol臋 preludium do rozm贸w na linii Waszyngton-Pjongjang. Do interes贸w Seulu nale偶y tak naprawd臋 normalizacja stosunk贸w ameryka艅sko-p贸艂nocnokorea艅skich, co otworzy艂oby Korei Po艂udniowej drog臋 do realizacji w艂asnych cel贸w. Dlatego nawet je艣li Seul nie zostanie w艂膮czony w rozmowy, to i tak wiele zyska. Co wa偶ne w momencie kiedy rozmowy nie przynios膮 rezultat贸w prezydent Korei Po艂udniowej b臋dzie m贸g艂 鈥瀠my膰 r臋ce鈥�.