精东影视

Po szczycie ?16+1” w Budapeszcie

27 listopada odby? si? szósty, coroczny szczyt przywódców formatu ?16+1” skupiaj?cego Chiny oraz postkomunistyczne państwa Europy ?rodkowo-Wschodniej. W komunikacie po spotkaniu, którego gospodarzem by? w tym roku Budapeszt, podkre?lano d??enie do wi?kszej synergii mi?dzy projektami unijnymi i chińskimi w E?W, w tym m.in. poprzez przyj?t? w lipcu tego roku EU-China Connectivity Platform i d??enie do jej rozszerzenia na Ba?kany Zachodnie. W kontek?cie gor?cej dyskusji na temat domniemanej funkcji ?16+1” jako formatu dziel?cego spójno?? Europy (intencje te zarzuca w?adzom ChRL przede wszystkim rz?d Niemiec), to du?y post?p. Cho? oceny w tym wzgl?dzie s? szczególnie wyraziste w stolicach państw zachodnioeuropejskich i Waszyngtonie, to faktem jest, ?e dzia?anie formatu przynios?o niespotykan? intensyfikacj? kontaktów na linii Chiny-E?W, zarówno w formule multi- i bilateralnej, jak i wewn?trz samej europejskiej ,,szesnastki”, co potwierdza lista ponad 200 ró?nego rodzaju mechanizmów koordynuj?cych, konferencji i spotkań. Nie powinno zatem budzi? zaskoczenia, ?e ?16+1” budzi coraz wi?ksze zainteresowanie (i obawy) wielkich mocarstw oraz przykuwa uwag? ?wiatowych mediów, które przez d?ugi czas wydawa?y si? ignorowa? lub w najlepszym razie deprecjonowa? znaczenie tej wspó?pracy. W dokumencie opublikowanym po szczycie w Budapeszcie, podobnie jak w ubieg?orocznym komunikacie ryskim, Chiny wyrazi?y wsparcie dla idei Trójmorza i woli przed?u?enia po??czenia kolejowego Budapeszt-Belgrad do portów w Albanii i Czarnogórze. To w?a?nie Ba?kany Zachodnie wydaj? si? by? najwi?kszym beneficjentem oferty Pekinu skierowanej do E?W w 2012 r. w czasie inauguracji formatu ?16+1” w Warszawie. Gros z zadeklarowanej wówczas linii kredytowej o warto?ci 10 mld USD trafi?o na po?udniowy-zachód Europy, zw?aszcza do państw niezwi?zanych architektur? prawn? UE i ograniczeniami rynku zamówień publicznych. Pouczaj?cym przyk?adem w tym wzgl?dzie jest projekt przebudowy linii kolejowej mi?dzy stolicami W?gier i Serbii, który wed?ug ostatnich zapewnień Orbana wejdzie wreszcie w faz? realizacji. Rozpocz?cie tej flagowej inwestycji infrastrukturalnej Chin w Europie by?o wielokrotnie przek?adane od 2015 r., w zwi?zku z zarzutami UE wobec niejasnych zasad finansowania i naruszania zasad o zamówieniach publicznych po w?gierskiej stronie projektu. Poza uwarunkowaniami legislacyjnymi i faktem, ?e przyznawane z regu?y w postaci grantów ?rodki UE s? dla unijnej cz??ci ?16” po prostu tańsze, czynnikiem wp?ywaj?cym na absorbcj? chińskich po?yczek i kredytów przez Ba?kany Zachodnie by? fakt, ?e takie państwa jak Serbia mia?y dobrze okre?lone cele wobec chińsko-?rodkowoeuropejskiej inicjatywy, od samego jej zarania. W czasie inauguracji formatu w 2012 r., Serbia przedstawi?a Chinom 15 (!) gotowych do realizacji projektów. Na rozwój wspó?pracy infrastrukturalnej z Chinami licz? równie? Estonia i ?otwa, które jako państwa tranzytowe próbuj? dyskontowa? straty poniesione po na?o?eniu sankcji UE na Rosj?. Tylko z tytu?u transportu i logistyki ?otwa traci rocznie 8% swojego PKB.

Opublikowano: 29 listopada 2017
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

Pi?? lat funkcjonowania formatu sk?ania równie? do refleksji, ?e Chiny dobrze uk?adaj? sobie relacje z najbardziej obrotowymi państwami formatu ergo W?grami i pod??aj?c?  wzorem Jugos?awii Serbi?; oboma do?? sceptycznie nastawionymi do kszta?tu porz?dku mi?dzynarodowego. Na Ba?kanach Zachodnich do których przylgn??a ?atka ,,chorego cz?owieka Europy” wyra?nie zaznacza si? rozgoryczenie transformacj?, której efektem ubocznym jest wysokie bezrobocie i depopulacja narodów. Dla aspiruj?cej do struktur unijnych Serbii, Chiny s? jednym z g?ównych filarów polityki zagranicznej, która generuje wymierne efekty. Chińczycy zbudowali pierwszy od siedmiu dekad most na Dunaju, a w listopadzie rozpocz?li  elektrowni w?glowej w Kostelcu – pierwszej od 30 lat tego typu instalacji na Ba?kanach. W?ród innych projektów wspó?finansowanych przez Chiny na terenie Serbii znajduje si? infrastruktura transportowa zwi?zana z Corridor 10 i 11 (m.in. autostrada Belgrad-Bar), obwodnica Belgradu i wspomniana modernizacja kolei do Budapesztu. Sympati? do Chin wzbudzi?o równie? wykupienie huty w Smederevie, które oprócz du?ego znaczenia propagandowego (przej?cie od inwestora amerykańskiego) przynios?o uratowanie pi?ciu tysi?cy miejsc pracy. Nale?y pami?ta?, ?e ta inwestycja budzi pewne kontrowersje w Chinach, które same borykaj? si? z problemem nadprodukcji stali i konieczno?ci? ci?cia zatrudnienia w swoich bazach metalurgicznych. St?d coraz cz??ciej pojawiaj?ce si? g?osy w?ród chińskich badaczy o potrzebie zwolnienia tempa zaanga?owania gospodarczego Chin na ?wiecie, które prowadzi z jednej strony do zwi?kszania ryzyka dla chińskich interesów (Libia, Irak), a z drugiej odwraca uwag? i ?rodki na rozwi?zywanie problemów wewn?trznych, których lista – jak wskazywa? na XIX Zje?dzie Xi Jinping – jest d?uga. W komunikacie ze szczytu znalaz? si? ponadto zapis o ?wsparciu konsensusu G20 z Hangzhou”, zgodnie z przyj?t? w Pekinie optyk? patrzenia na Europ? ?rodkowo-Wschodni? w perspektywie . Akcenty charakterystyczne dla retoryki państw rozwijaj?cych pojawi?y si? równie? w przemówieniu , który oceni?, ?e platforma ?16+1” jako element globalnej strategii Chin w ramach ,,Pasa i Szlaku”, oferuje nowe podej?cie w stosunkach mi?dzynarodowych, nie dziel?c ich podmiotów na ,,uczniów i studentów, tworz?c natomiast fundamenty pod wzajemny szacunek i wzajemne korzy?ci”. W pa?dzierniku, w równie entuzjastycznym tonie wypowiedzia? si? prezydent Serbii i szef rz?dz?cej partii SNS Aleksandr Vu?i?, który zadeklarowa? wol? dalszego zacie?niania relacji z KPCh i pod??ania za chińskimi rozwi?zaniami rozwojowymi.

Forum, jak mo?na by?o si? tego spodziewa?, by?o okazj? do podkre?lania przez gospodarzy znaczenia relacji z Chinami. Minister spraw zagranicznych i handlu Péter Szijjártó mówi? o rozkwicie w?gierskiego eksportu do Chin (w ci?gu pierwszych o?miu miesi?cy br. wzrost o 26%; w ubieg?ym roku o 25%), który pozwala mie? nadziej?, ?e W?gry stan? si? liderem w tym wzgl?dzie w ca?ej Europie ?rodkowej. Premier Orban wychwala? z kolei wspó?prac? z Chinami jako urzeczywistnienie ?sytuacji win-win”, deklaruj?c nawet, ?e Europa ?rodkowo-Wschodnia sta?a si? najbardziej konkurencyjnym regionem inwestycyjnym na kontynencie. Opini? w?gierskiego przywódcy nale?y jednak skonfrontowa? z danymi, zgodnie ze star? chińsk? maksym?, ?e ?prawdy nale?y szuka? w faktach”. A te dla regionu nie  si? optymistycznie.

Opublikowano: Przemys?aw Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR