I to w艂a艣nie polityczny wymiar chi艅skiej aktywno艣ci w E艢W wydaje si臋 przewy偶sza膰 przes艂anki ekonomiczne. Format 鈥�16+1鈥� jako inicjatywa komplementarna z 鈥濸asem i Szlakiem鈥� s艂u偶y przede wszystkim politycznej mobilizacji zar贸wno wewn膮trz Chin, jak i za granic膮. Jak zwraca uwag臋 Richard pi臋膰 lat od rozpocz臋cia formalnej wsp贸艂pracy 鈥�16+1鈥� bilans handlowy pa艅stw regionu z Chinami nie zmieni艂 si臋 znacz膮co. Podobnie chi艅skie inwestycje, kt贸rych masowy nap艂yw do E艢W by艂 jedn膮 z za艂o偶ycielskich przes艂anek 鈥�16+1鈥�, pozosta艂y w du偶ej mierze w sferze deklaracji, a ich udzia艂 w og贸lnej warto艣ci OFDI w ka偶dym z kraj贸w z regu艂y nie przekracza poziomu 1% (maksymalnie 5%). Gdzie zatem trafi艂o 10 mld USD, zapowiadanych dla pa艅stw Europy 艢rodkowo-Wschodniej przez premiera Wen Jiabao pi臋膰 lat temu na inauguracyjnej sesji 鈥�16+1鈥� w Warszawie? Czy s膮 to pieni膮dze przeznaczone na uruchomienie linii kredytowych czy te偶 realne inwestycje tworz膮ce miejsca pracy? Chocia偶, jak w przypadku Polski 鈥� wiele projekt贸w jest obecnie w dyskusjach z partnerami chi艅skimi i sytuacja ta mo偶e si臋 zmieni膰 si臋 na korzy艣膰 w niedalekiej przysz艂o艣ci, to dotychczasowe rezultaty wsp贸艂pracy gospodarczej s膮 znacznie mniejsze ni偶 oczekiwania. Natomiast relacje polityczne i rozkwit艂y do niespotykanego dot膮d w historii poziomu, czego potwierdzeniem s膮 regularne spotkania najwy偶szych rang膮 polityk贸w Chin i E艢W, zar贸wno w wymiarze wielostronnym, jak i bilateralnym. W ostatnim czasie, nie ma miesi膮ca w kt贸rym czo艂owi przedstawiciele KPCh nie odwiedziliby jakiego艣 pa艅stwa naszego regionu. W lipcu Polsk臋 odwiedzi艂 przewodnicz膮cy chi艅skiego parlamentu Zhang Dejiang, a Czechy i Rumuni臋 Liu Yunshan cz艂onek Politbiura i szef Centralnej Szko艂y Partyjnej. W maju wszystkie g艂owy pa艅stw lub szefowie rz膮d贸w europejskiej szesnastki wzi臋li udzia艂 w peki艅skim Forum Pasa i Szlaku. Z kolei w kwietniu Zhang Dejiang odwiedzi艂 Litw臋 i 艁otw臋, a wicepremier i cz艂onek Politbiura Zhang Gaoli przebywa艂 w Estonii, S艂owenii i Albanii. Na obraz intensywnej wsp贸艂pracy politycznej na szczeblu centralnym, nak艂adaj膮 si臋 z kolei niezliczone wizyty w艂adz lokalnych pomi臋dzy delegacjami chi艅skich prowincji i miast i ich 艣rodkowo-wschodnioeuropejskich odpowiednik贸w. Rozw贸j wymiany akademickiej i kulturalnej jest r贸wnie偶 narz臋dziem maj膮cym na celu zwi臋kszenie mi臋dzynarodowego presti偶u Chin, w tym, a mo偶e nawet przede wszystkim 鈥� jak w przypadku Igrzysk Olimpijskich w Pekinie 鈥� przekazem skierowanym do wewn膮trz, buduj膮cym obraz silnej i wp艂ywowej ojczyzny ergo Komunistycznej Partii Chin w oczach przeci臋tnego Chi艅czyka.
W starania Chin o wzgl臋dy pa艅stw Europy 艢rodkowo-Wschodniej, coraz wyra藕niej wbija klin nowa administracja ameryka艅ska, udzielaj膮c poparcia g艂贸wnemu projektowi integracyjnemu w regionie. Wsp贸lny po ubieg艂orocznym szczycie formatu 鈥�16+1鈥� w Rydze, k艂adzie szczeg贸lny nacisk na zwi臋kszanie 艂膮czno艣ci, budowy infrastruktury i wsp贸艂pracy energetycznej na obszarze pomi臋dzy Ba艂tykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem. Bardzo podobne cele deklarowane s膮 przez pa艅stwa wchodz膮ce w sk艂ad Inicjatywy Trzech M贸rz, dla kt贸rej poparcie w czasie wizyty w Warszawie wyrazi艂 prezydent Donalda Trump. Czy zatem stanowisko ameryka艅skie wobec wsp贸艂czesnej wersji polskiego projektu Mi臋dzymorza, mo偶e 艣wiadczy膰 o pr贸bie przeci膮gni臋cia przez USA tej cz臋艣ci Europy na swoj膮 stron臋?
W jaki spos贸b proponowany projekt pozycjonuje region E艢W wobec UE, jako konkurenta czy partnera? Mimo deklarowanej komplementarno艣ci, nie mo偶na wykluczy膰 偶e jest to projekt alternatywny, poniewa偶 w 2012 r. zar贸wno UE, jaki i Stany Zjednoczone pr贸bowa艂y umniejszy膰, a nawet zablokowa膰 instytucjonalizacj臋 wsp贸艂pracy chi艅sko-艣rodkowoeuropejskiej w formacie 鈥�16+1鈥�, jako struktury mog膮cej os艂abi膰 sp贸jno艣膰 UE (Zachodu). Dlaczego zatem obecne poparcie ameryka艅skie dla Intermarium nie odczytywa膰 w spos贸b analogiczny? Zw艂aszcza w kontek艣cie rozbie偶no艣ci dziel膮cych Waszyngton i Berlin, kt贸re unaoczni艂 lipcowy szczyt G20 w Hamburgu.
Przed przyjazdem do Niemiec, Donald Trump m贸wi艂 w Warszawie o kulturowym aspekcie ameryka艅skiej polityki zagranicznej w Europie, przedstawiaj膮c siebie jako obro艅c臋 zachodniej cywilizacji, aczkolwiek opartej na w艂asnej, konserwatywnej interpretacji. I to w艂a艣nie semantyka jest obecnie istotnym problem w stosunkach mi臋dzynarodowych, poniewa偶 UE, USA i Chiny u偶ywaj膮 to偶samej terminologii do wyra偶enia r贸偶nych poj臋膰. Istot臋 鈥瀦achodniej cywilizacji鈥� definiuje si臋 w spos贸b odr臋bny nie tylko w Pekinie, ale r贸wnie偶 w wewn膮trz coraz bardziej podzielonej wsp贸lnoty pa艅stw Zachodu: odmiennie przez establishment polityczny w Berlinie i w Pary偶u, inaczej przez w艂adze w Waszyngtonie, w Warszawie, Budapeszcie czy Belgradzie.