¾«¶«Ó°ÊÓ

Nowy rozdział w relacjach Chin z Norwegią

W poniedziaÅ‚ek 19 grudnia w Pekinie odbyÅ‚o siÄ™ spotkanie ministra spraw zagranicznych ChRL Wang Yi i jego norweskiego odpowiednika µþø°ù²µ±ð Brende, w rezultacie którego ogÅ‚oszono normalizacjÄ™ stosunków dyplomatycznych pomiÄ™dzy oboma krajami, której gospodarczym symbolem bÄ™dzie zniesienie sankcji na sprzedaż Å‚ososia do Chin. Relacje dwustronne ulegÅ‚y zamrożeniu w 2010 roku jako wyraz sprzeciwu Chin wobec przyznania przez Komitet Noblowski pokojowej nagrody Nobla Liu Xiaobo, chiÅ„skiemu dysydentowi, który w 2009 roku zostaÅ‚ skazany na karÄ™ 11 lat wiÄ™zienia pod zarzutem dziaÅ‚alnoÅ›ci wywrotowej. DecyzjÄ™ Komitetu Chiny potraktowaÅ‚y jako wyraz braku szacunku dla chiÅ„skiego wymiaru sprawiedliwoÅ›ci i ustanowiÅ‚y wÅ‚asny odpowiednik noblowskiego lauru – PokojowÄ… NagrodÄ™ Konfucjusza, od wpÅ‚ywu na którÄ… wÅ‚adze ChRL oficjalnie siÄ™ jednak zdystansowaÅ‚y.

Opublikowano: 20 grudnia 2016
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

W opublikowanym po poniedziaÅ‚kowych rozmowach przez chiÅ„ski MSZ, podkreÅ›la siÄ™ fakt, że Norwegia byÅ‚a jednym z pierwszych paÅ„stw zachodniej hemisfery, które uznaÅ‚o i ustanowiÅ‚o stosunki dyplomatyczne z ChRL, jak również „tradycyjnÄ… przyjaźńâ€� łączÄ…cÄ… oba kraje zmÄ…conÄ… dopiero przez decyzjÄ™ kapituÅ‚y Nagrody Nobla. Jednak w rzeczywistoÅ›ci relacje norwesko-chiÅ„skie od zarania cechowaÅ‚o napiÄ™cie. Podobne jak w ostatnich latach sankcje, Pekin narzuciÅ‚ Oslo w 1950 r., po tym jak w norweskiej prasie ukazaÅ‚a siÄ™ karykatura Mao Zedonga. W rezultacie stosunki dyplomatyczne zostaÅ‚y ustanowione  w 1955 roku, pięć lat później niż uczynili to skandynawscy sÄ…siedzi Norwegii – Szwecja i Dania.

Aby przypieczÄ™tować poprawÄ™ relacji w poniedziaÅ‚kowym oÅ›wiadczeniu stwierdza siÄ™, że Norwegia w peÅ‚ni szanuje chiÅ„skÄ… Å›cieżkÄ™ rozwoju i system spoÅ‚eczny oraz potwierdza zasadÄ™ „jednych Chinâ€� oraz suwerenność i integralność terytorialnÄ… Chin. To dość wyraźne odejÅ›cie Norwegii od retoryki praw czÅ‚owieka i polityki na rzecz rozwoju, które sÄ… kluczowym punktem zainteresowania norweskiej dyplomacji, podkreÅ›lanej wielokrotnie m.in. przez  Brende. Akcent ten pada w szczególnym momencie biorÄ…c pod uwagÄ™ ostatnie deklaracje amerykaÅ„skiego prezydenta elekta Donalda Trumpa w sprawie statusu politycznego Tajwanu. Norweska premier Erna Solberg zapewniÅ‚a, że nie poszÅ‚a na żadne ustÄ™pstwa a ostatni czas stanowiÅ‚ żmudny proces budowania zaufania miÄ™dzy oboma stronami. Zdaniem norweskich mediów, Chiny domagaÅ‚y siÄ™ oficjalnych przeprosin, ale rzÄ…d w Oslo nalegaÅ‚, że decyzje Komitetu Noblowskiego sÄ… niezależne i niepodlegajÄ…ce wpÅ‚ywom wÅ‚adz politycznych. Z kolei, chiÅ„ski dziennik „â€� nakreÅ›liÅ‚ zmianÄ™ w relacjach dwustronnych jako dalekÄ… od rozwiÄ…zania kompromisowego, uznajÄ…c za absurdalnÄ… próbÄ™ z 2010 r. pouczania Chin przez zaledwie czteromilionowÄ… NorwegiÄ™: ,,Norwegia głęboko przemyÅ›laÅ‚a sprawÄ™ i wyciÄ…gnęła z niej wnioskiâ€�.

BezpoÅ›rednim rezultatem spotkania szefów dyplomacji obu paÅ„stw jest natychmiastowe wznowienie rozmów na temat umowy o wolnym handlu, ponieważ to interesy gospodarcze sÄ… sednem ocieplenia relacji na linii Oslo-Pekin. CenÄ… za nawet dwudziestokrotne  sprzedaży norweskiego Å‚ososia do Chin jest ustÄ™pstwo rzÄ…du premier Solberg w jednym z kluczowych obszarów norweskiej polityki zagranicznej. Z drugiej strony, warto wziąć pod uwagÄ™, że po 2010 r. handel Norwegii z Chinami notowaÅ‚ , co wskazuje, że stosujÄ…c retorsje wÅ‚adze w Pekinie skrupulatnie kalkulujÄ… straty i korzyÅ›ci wynikajÄ…ce z demonstrowania niezadowolenia z ,,ingerencji innych paÅ„stw w wewnÄ™trzne sprawy Chinâ€�.  

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR