¾«¶«Ó°ÊÓ

Przełomu nie będzie? Koniec „psiej dyplomacji�

Najważniejszym wydarzeniem w tym miesiącu ma być zaplanowana na 15 grudnia wizyta prezydenta Władimira Putina w Japonii. Pomimo zapowiedzi przedstawicieli japońskiego rządu, dotyczących możliwości podpisania traktatu pokojowego oraz osiągnięcia przełomu w rozmowach na temat Kuryli Południowych, od kilku tygodni można zaobserwować szereg sygnałów wskazujących na ochłodzenie dwustronnych relacji.

Opublikowano: 14 grudnia 2016
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Marcin Socha

NajwiÄ™kszym, krokiem w tyÅ‚ byÅ‚a decyzja Federacji Rosyjskiej o rozmieszczeniu rakiet obrony wybrzeża na spornych wyspach. JapoÅ„scy politycy byli zdumieni. Sam premier Abe wyraziÅ‚ głębokie ubolewanie nad decyzjÄ… rzÄ…du w Moskwie i zaczÄ…Å‚ bardziej zachowawczo wypowiadać siÄ™ o spodziewanych efektach nadchodzÄ…cego szczytu. Na poczÄ…tku grudnia w jednym z wywiadów japoÅ„ski przywódca stwierdziÅ‚, że: „porozumienia dotyczÄ…cego spornych terytoriów nie da siÄ™ osiÄ…gnąć podczas jednego szczytuâ€�. W jeszcze silniejszym tonie wypowiedziaÅ‚ siÄ™ rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Å�awrow, który przestrzegÅ‚ swojego odpowiednika Fumio KishidÄ™ oraz przedstawicieli japoÅ„skiej opinii publicznej przed nadmiernymi oczekiwaniami w przeddzieÅ„ zbliżajÄ…cego siÄ™ spotkania przywódców. Jego zdaniem osiÄ…gniÄ™cie porozumienia w sprawie Kuryli PoÅ‚udniowych bÄ™dzie dÅ‚ugotrwaÅ‚ym i niezwykle trudnym procesem. Rosyjskie MSZ uzależnia decyzjÄ™ o podpisaniu traktatu pokojowego z JaponiÄ… od uznania przez niÄ… radzieckich zdobyczy terytorialnych po zakoÅ„czeniu II Wojny Åšwiatowej, w tym Kuryli PoÅ‚udniowych. Podobna decyzja mogÅ‚aby okazać siÄ™ samobójstwem politycznym dla rzÄ…du premiera Abe, który znacznÄ… część poparcia zawdziÄ™cza konserwatywnej i nacjonalistycznej części wyborców.

Przedstawiciele japoÅ„skiej i miÄ™dzynarodowej opinii publicznej poddali również w wÄ…tpliwość zasadność rozwijania współpracy gospodarczej w celu zjednania sobie Rosji. W zeszÅ‚ym miesiÄ…cu japoÅ„ski minister handlu Hiroshige Seko oraz rosyjski minister rozwoju gospodarczego, Aleksiej Uljukajew zadeklarowali gotowość do podpisania 30 porozumieÅ„ w zakresie  inwestycji na Syberii. WÅ›ród nich znalazÅ‚y siÄ™ plany modernizacji miasta Woroneż, szkolenia dla rosyjskich inżynierów, projekt współpracy w sektorze wydobycia ropy i gazu oraz likwidacji reaktora Fukushima I. W rozwoju dialogu gospodarczego nie przeszkodziÅ‚o nawet aresztowanie Aleksieja Uliukajewa w zwiÄ…zku z zarzutami korupcyjnymi. JapoÅ„ski rzÄ…d byÅ‚ gotowy pójść bardzo daleko w ustÄ™pstwach gospodarczych wobec Moskwy. Pod znakiem zapytania stanęło poparcie dla sankcji naÅ‚ożonych na RosjÄ™ przez Stany Zjednoczone i UniÄ™ EuropejskÄ…. W październiku JapoÅ„ski Bank Współpracy MiÄ™dzynarodowej pożyczyÅ‚ 39 milionów USD dla objÄ™tego sankcjami rosyjskiego banku Sberbank. Na poczÄ…tku grudnia pojawiÅ‚a siÄ™ informacja o planowanej pożyczce trzech japoÅ„skich banków: Sumitomo Mitsui, Mizuho oraz JP Morgan dla rosyjskiego Gazpromu w wysokoÅ›ci 860 milionów USD. Krytycy obecnej polityki premiera Abe zwrócili uwagÄ™ na znacznie wiÄ™ksze korzyÅ›ci Rosji z negocjowanej współpracy gospodarczej. W obronie dialogu ekonomicznego stanÄ…Å‚ minister handlu Hiroshige Seko, który zapewniÅ‚ że porozumienia sÄ… szansÄ… na rozwój dla japoÅ„skich firm oraz możliwoÅ›ciÄ… ekspansji w regionie Syberii.

Pomimo zapewnieÅ„ o szczerych intencjach i dalekosiężnych planach rozwoju współpracy gospodarczej perspektywa podpisania traktatu pokojowego oraz uregulowania kwestii spornych wysp wydaje siÄ™ być coraz bardziej odlegÅ‚a. Symbolicznym gestem wskazujÄ…cym na dalsze ochÅ‚odzenie relacji jest koniec „psiej dyplomacjiâ€� w relacjach premiera Abe z prezydentem Putinem. W 2012 roku ShinzÅ� Abe podarowaÅ‚ rosyjskiemu prezydentowi suczkÄ™ japoÅ„skiej rasy Akita nazwanÄ… Yume (Sen). W tym roku WÅ‚adimir Putin miaÅ‚ otrzymać kolejnego psa, tym razem samca tej samej rasy. Niestety prezydent Rosji nie przyjÄ…Å‚ podarunku co zostaÅ‚o odebrane jako zÅ‚y zwiastun. AnalizujÄ…c powyższe sygnaÅ‚y nie należy spodziewać siÄ™ przeÅ‚omu podczas nadchodzÄ…cego szczytu Japonia-Rosja. Zgodnie z oczekiwaniami strona rosyjska zachowuje daleko idÄ…cy pragmatyzm, dążąc do osiÄ…gniÄ™cia jak najwiÄ™kszych korzyÅ›ci gospodarczych i politycznych. Okno do rozwoju syberyjskiego dialogu wydaje siÄ™ zamykać wraz z topniejÄ…cÄ… izolacjÄ… Rosji na arenie miÄ™dzynarodowej. Co wiÄ™cej, perspektywa wzrostu cen ropy naftowej bÄ™dzie skutkować twardszÄ… pozycjÄ… Moskwy w nadchodzÄ…cych negocjacjach. Przedstawicielom OPEC udaÅ‚o siÄ™ bowiem przekonać 11. producentów nienależących do organizacji do ograniczenia produkcji ropy do 558 000 baryÅ‚ek dziennie.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR