¾«¶«Ó°ÊÓ

Eksport w SOR. Uwagi po konsultacjach w �odzi.

Dwudziestego września w �ódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej odbyły się konsultacje społeczne w sprawie projektu ,,Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju�. Tematem przewodnim spotkania było wsparcie dla eksportowej aktywności polskich przedsiębiorców. Projektowane zmiany zaprezentował gościom Radosław Domagalski-�abędzki, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju. Wiceminister wśród bolączek polskiego eksportu wymienił przede wszystkim fakt, że 2/3 sprzedaży towarów i usług z Polski realizowana jest przez zagraniczne firmy a polski eksport jest za mało zdywersyfikowany geograficznie, będąc niemal w całości skoncentrowanym na Europie. Ponadto udział produktów zaawansowanych technologicznie w strukturze polskiego eksportu jest bardzo niski – zaledwie 8,5% wartości. Stawia to naszą gospodarkę nie tylko daleko w tyle za Europą Zachodnią, ale i państwami regionu – Węgrami, Czechami i Słowacją (przewyższamy jedynie Rumunię).

Opublikowano: 23 września 2016
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

WÅ›ród proponowanych przez wiceministra rozwiÄ…zaÅ„, sÅ‚użących odwróceniu tych niekorzystnych trendów, na pierwszym planie znajduje siÄ™ utworzenie sieci zagranicznych przedstawicielstw handlowych typu trade office. Placówki te majÄ… powstać w miejsce dotychczas dziaÅ‚ajÄ…cych przy ambasadach RP Wydziałów Promocji Handlu i Inwestycji (WPHI) lub caÅ‚kowicie od nowa, i być zarzÄ…dzane przez PolskÄ… AgencjÄ™ Handlu i Inwestycji (utworzonÄ… w miejsce PAIiIZ). Argumentem na rzecz likwidacji WPHI jest przede wszystkim ich niska efektywność i biurokratyzacja. Natomiast na skuteczność nowych placówek ma wpÅ‚ynąć ich umiejscowienie poza ambasadami, częściowa komercjalizacja Å›wiadczonych przez nie usÅ‚ug, a także wprowadzenie funkcji virtual office, dziÄ™ki której ich dziaÅ‚anie bÄ™dzie dostosowywane do konkretnych potrzeb i możliwoÅ›ci przedsiÄ™biorców.

Chociaż ,,Strategiaâ€� zakÅ‚ada wzmocnienie aktywnoÅ›ci na rynkach perspektywicznych – azjatyckim, afrykaÅ„skim, północnoamerykaÅ„skim, to kluczowe dla Polski majÄ… pozostać rynki europejskie. Ponieważ docelowa liczba trade office ma w porównaniu do placówek WPHI wyraźnie wzrosnąć (z 49 do 69), to nasuwa siÄ™ pytanie o ich lokalizacjÄ™. JeÅ›li bÄ™dÄ… to w wiÄ™kszoÅ›ci miasta europejskie, to dziaÅ‚anie takie nie ma wiÄ™kszego uzasadnienia. Kontakty na Starym Kontynencie rozwiniÄ™te sÄ… już doskonale na poziomie firm, a przepisy prawa i znajomość jÄ™zyka nie stanowiÄ… wiÄ™kszej bariery.

Odbiurokratyzowanie i forma prawna majÄ… zapewnić elastyczność funkcjonowania nowych placówek, których dziaÅ‚alność ma zmniejszyć ryzyko wchodzenia na zagraniczne rynki dla polskich przedsiÄ™biorców. W zakres Å›wiadczonych usÅ‚ug bÄ™dzie wchodzić m.in. pomoc w dotarciu do systemów dystrybucji, kupno próbnej partii towaru, a nawet możliwość zatrudnienia przez przedsiÄ™biorcÄ™ pracowników trade office. Wyżej wskazane posuniÄ™cia majÄ… sÅ‚użyć znaczÄ…cemu zwiÄ™kszeniu liczby zatrudnionych ekspertów (w tym lokalnych, posiadajÄ…cych wiedzÄ™ na temat biznesu w swoim kraju) pozyskiwanych z zewnÄ…trz, spoza administracji publicznej. Pozyskanie zewnÄ™trznych zasobów ludzkich należy uznać za wskazane, ale nie jest wykluczone, że bÄ™dzie zadaniem szalenie trudnym. W tym kontekÅ›cie należaÅ‚oby stworzyć mechanizmy budujÄ…ce takie zaplecze. NiewÄ…tpliwie ważnym celem reformy jest odbiurokratyzowanie i oparcie na bardziej komercyjnych zasadach nowych trade office. BiurokratyzacjÄ™ dotychczasowych struktur i misji gospodarczych krytycznie oceniÅ‚ w czasie łódzkiej sesji Józef Szmich, wÅ‚aÅ›ciciel Delia Cosmetics: misje to wyrzucone pieniÄ…dze, jeżdżą na nie przypadkowi ludzie, którzy na miejscu spotykajÄ… siÄ™ z przypadkowymi ludźmi. Warto przy tym zaznaczyć, że branża kosmetyczna, jest jednÄ… z niewielu rozpoznawalnych i cenionych na rynkach zagranicznych gałęzi polskiego przemysÅ‚u, która eksportuje ponad poÅ‚owÄ™ swojej produkcji.

W kontekÅ›cie dywersyfikacji polskiego eksportu za obiecujÄ…cÄ… należy uznać zapowiedź otwarcia nowych biur handlowych w Chengdu i Kantonie. To dobre posuniÄ™cie. Wydaje siÄ™, że w przyszÅ‚oÅ›ci powinien nastÄ…pić efekt synergii miÄ™dzy funkcjonujÄ…cym w Chengdu biurem łódzkiego i Å�odzi z nowo powstajÄ…cÄ… placówkÄ… Ministerstwa Rozwoju. Jednak nie należy traktować nowo otwieranych rynków jako remedium na rosyjskÄ… blokadÄ™ polskich jabÅ‚ek. Oczekiwania polskich sadowników rozbudzone przy okazji czerwcowej wizyty Xi Jinpinga w Warszawie trzeba bÄ™dzie ostudzić. Jak przekonuje prezes ZwiÄ…zku Sadownictwa RP MirosÅ‚aw , Rosja, która kupowaÅ‚a blisko milion ton polskich jabÅ‚ek jest w tym wzglÄ™dzie nie do zastÄ…pienia. W zwiÄ…zku z wprowadzeniem kosztownych opÅ‚at za certyfikaty jabÅ‚ek wysyÅ‚anych do Chin, spoÅ›ród 900 producentów, którzy byli chÄ™tni wysyÅ‚ać tam swoje owoce, wycofaÅ‚o siÄ™ już 500. Dlatego za sukces trzeba bÄ™dzie uznać wyeksportowanie do Chin 20-30 tys. jabÅ‚ek w sezonie 2015/2016. Należy również zwrócić uwagÄ™, że ogólna wartość eksportu polskich jabÅ‚ek jest nadal relatywnie niska – w ubiegÅ‚ym sezonie wyniosÅ‚a niecaÅ‚e 300 mln euro.

Wsparcie rządu dla polskich przedsiębiorców szukających miejsca na rynkach zagranicznych jest oczywiście istotne ale czy nawet najlepsze intencje i starania nie rozbiją się o podstawowy problem naszej gospodarki: potencjał naszych produktów? W ,,Strategii’’ wydaje się przede wszystkim brakować odpowiedzi na pytanie jak państwo zamierza w miejsce surowców (w tym rolnictwa) wspierać eksport i promocję towarów wysokoprzetworzonych i nowych technologii, które stanowią o sile nowoczesnych gospodarek. To podstawowe wyzwanie dla nowego programu.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR