Krystian Karolak
Z ca艂膮 pewno艣ci膮 dla wyborc贸w bardzo du偶e znaczenie mia艂y s艂owa, jakie wypowiedzia艂a na konferencji prasowej zapowiadaj膮cej ch臋膰 ubiegania si臋 o stanowisko gubernatora Tokio. Zapewni艂a w贸wczas, 偶e w przypadku zwyci臋stwa, zwi臋kszy pomoc dla dzieci 偶yj膮cych poni偶ej granicy progu ub贸stwa, a dla os贸b starszych poszerzy 艣wiadczenia w zakresie us艂ug piel臋gniarskich. W obliczu afery poprzednika zapowiedzia艂a tak偶e silniejsze przyw贸dztwo i wi臋ksz膮 przejrzysto艣膰 procesu decyzyjnego. R贸wnie istotn膮 okaza艂a si臋 te偶 jej wypowied藕 odnosz膮ca si臋 do kadencji gubernatora w obliczu igrzysk olimpijskich w 2020 roku. Koike obieca艂a, 偶e w wypadku zwyci臋stwa zrezygnuje ze stanowiska p贸艂 roku przed ko艅cem kadencji, by umo偶liwi膰 wy艂onienie nast臋pcy przed tokijsk膮 imprez膮 sportow膮. Staraj膮c si臋 przekona膰 do siebie wyborc贸w, nie unikn臋艂a atak贸w ze strony innych polityk贸w. By艂y gubernator Tokio Shintar艒 Ishihara, kt贸ry okre艣li艂 j膮 jako 鈥瀔obiet臋 z grub膮 warstw膮 tapety na twarzy, kt贸ra ma ju偶 za sob膮 swoje najlepsze lata鈥�. Czarnego PRu do艣wiadczy艂 te偶 inny kandydat Shuntar艒 Torigoe, kt贸remu zarzucono uwik艂anie si臋 blisko dziesi臋膰 lat temu w romans z dwudziestoletni膮 studentk膮. Kandydat zaprzeczy艂 tym doniesieniom i zapewni艂, 偶e pozwie autor贸w artyku艂u opublikowanego na 艂amach tygodnika 鈥�厂丑奴办补苍&苍产蝉辫;厂丑颈苍肠丑艒鈥�.
Wyb贸r Yuriko Koike wydaje si臋 by膰 ciekawy z kilku powod贸w. Przede wszystkim mo偶e by膰 postrzegany jako powr贸t tzw. boomu Madonny czy ery kobiet (josei no jidai). Terminy te by艂y bardzo popularne w latach 80. za spraw膮 wyboru Takako Doi na now膮 przewodnicz膮c膮 Japo艅skiej Partii Socjalistycznej oraz zwi臋kszeniem si臋 ilo艣ci pos艂anek, kt贸rym uda艂o si臋 zdoby膰 mandaty w wyborach do Izby Radc贸w w 1989 roku. Trend nie by艂 d艂ugotrwa艂y, ale wydawa艂 si臋 powtarza膰 kilkakrotnie. Dobrym tego przyk艂adem by艂y 鈥瀌zieci Koizumiego鈥� (kandydaci osobi艣cie wybrani przez 贸wczesnego premiera Jun鈥檌chir艒 Koizumiego, kt贸rzy mieli stoczy膰 walk臋 przeciwko cz艂onkom PLD sprzeciwiaj膮cym si臋 jego polityce) w艣r贸d kt贸rych by艂o du偶o kobiet posiadaj膮cych mandat polityczny. Tak偶e premier Abe powo艂a艂 do swojego drugiego gabinetu kilka pa艅 na stanowiska ministerialne. Niestety jego polityka aktywizuj膮ca kobiety do zajmowania kierowniczych posad i ich powrotu do pracy po urodzenia dziecka, czyli tzw. womenomics, nie odnios艂a po偶膮danego rezultatu. Jednym z powod贸w mog艂o by膰 niewystarczaj膮ce przekonanie panuj膮ce w艣r贸d polityk贸w Partii Liberalno-Demokratycznej o konieczno艣ci zwi臋kszenia aktywno艣ci kobiet w 偶yciu politycznym. Na pora偶k臋 tej polityki do艣膰 du偶y wp艂yw mia艂a tak偶e rezygnacja Y奴ko Obuchi (贸wczesnej minister gospodarki, handlu i przemys艂u) i Midori Matsushimy (贸wczesnej minister sprawiedliwo艣ci). W niedawno powo艂anym rz膮dzie znalaz艂a si臋 natomiast Tomomi Inada (minister obrony), Sanae Takaichi (minister spraw wewn臋trznych i komunikacji) i Tamayo Marukawa (ministra ds. igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Tokio). Istotn膮 rol臋 kobiet podkre艣la艂a po swoim zwyci臋stwie tak偶e Yuriko Koike. Dzi臋kuj膮c za wsparcie, jakie od nich otrzyma艂a zapewni艂a tak偶e o ch臋ci promowania r贸wnouprawnienia w 偶yciu publicznym.
Decyduj膮cym czynnikiem, w wyborach na gubernatora Tokio okaza艂a si臋 rozpoznawalno艣膰 kandydat贸w. Wraz ze zdyskredytowaniem wieloletniego dziennikarza Shuntar艒 Torigoe i pozostaniu na placu boju ma艂o charakterystycznego Masudy (by艂y gubernator Iwate oraz minister spraw wewn臋trzny i komunikacji w rz膮dzie Yasuo Fukudy), zwyci臋stwo Koike by艂o na wyci膮gni臋cie d艂oni. Przypiecz臋towaniem sukcesu okaza艂a si臋 mo偶liwo艣膰 pozyskania 49 proc. g艂os贸w wyborc贸w niezdecydowanych i blisko 55 proc. zwolennik贸w Partii Liberalno-Demokratycznej (badania przeprowadzone w dniu wybor贸w przez 鈥瀁omiuri Shimbun鈥�). Najbardziej zastanawiaj膮ce pozostaje jednak to, czy faktycznie Partia Liberalno-Demokratyczna uwa偶a艂a by艂膮 minister obrony za kandydatk臋, kt贸rej nie warto by艂o rekomendowa膰. W odczuciu autora niniejszego komentarza nieudzielenie oficjalnego poparcia Yuriko Koike przez jej parti臋 mo偶na odczytywa膰 na dwa sposoby. Z jednej strony jako celowe dzia艂anie Partii Liberalno-Demokratycznej, kt贸ra zak艂adaj膮c prawdopodobn膮 przegran膮 Hiroyi Masudy, postanowi艂a wykorzysta膰 Koike jako niezale偶n膮 promotork臋 podupadaj膮cej polityki womenomics. Z drugiej natomiast mog艂a to by膰 jej faktyczna samowola i wyst膮pienie przeciwko g艂贸wnym elitom partii (maj膮c tylko poparcie niewielkiej grupy polityk贸w z PLD), tak jak czyni艂 to w przesz艂o艣ci Jun鈥檌chir艒 Koizumi. Na korzy艣膰 drugiej opcji przemawia to, 偶e politycy PLD wyra偶ali si臋 niech臋tnie, co do ukarania nowej gubernator za jej samodzielne kandydowanie. Obawiaj膮 si臋 bowiem, 偶e mo偶e ona wyst膮pi膰 z ugrupowania i powo艂a膰 w艂asne struktury polityczne zagra偶aj膮c pozycji partii rz膮dz膮cej w obliczu wybor贸w do Izby Radc贸w w 2018 roku. Jest to ma艂o prawdopodobne, aby do takiej sytuacji dosz艂o, zw艂aszcza w ci膮gu najbli偶szych kilku lat. Wkr贸tce przekonamy si臋, czy faktycznie wyb贸r nowej gubernator przyczyni si臋 do zmian w polityce, a nie stanie si臋 tylko kolejnym powodem do rozczarowa艅 i rezygnacji ze stanowiska.