¾«¶«Ó°ÊÓ

Nowa prezydent na Tajwanie

W piątek 20 maja odbyło się zaprzysiężenie pierwszej kobiety prezydent w historii Tajwanu (Republiki Chińskiej) Tsai Ing-wen z Demokratycznej Partii Postępowej (DPP), ugrupowania które w styczniu odniosło również zdecydowane zwycięstwo w wyborach parlamentarnych. Sukces obozu DPP był postrzegany w perspektywie dążeń niepodległościowych Tajwanu. Jednak wbrew obawom wyrażanym przez władze ChRL po ogłoszeniu rezultatu styczniowych wyborów, piątkowe przemówienie inauguracyjne prezydent Tsai było umiarkowane i nie zawierało żadnych stwierdzeń na temat niepodległości i suwerenności Tajwanu, które Pekin mógłby uznać za prowokacyjne.

Opublikowano: 23 maja 2016
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Tsai przyznaÅ‚a, że styczniowe wybory byÅ‚y przede wszystkim sygnaÅ‚em, że TajwaÅ„czycy oczekujÄ… od wÅ‚adzy rozwiÄ…zywania ich problemów. Fundamentalnym wyzwaniem w tym wzglÄ™dzie bÄ™dzie wprowadzenie nowego modelu rozwoju gospodarczego, który pozwoli na poprawÄ™ sytuacji na rynku pracy oraz zwiÄ™kszenie wynagrodzeÅ„ dla mÅ‚odych ludzi. To wÅ‚aÅ›nie mÅ‚odzi wyborcy w przedziale wiekowym od 20 do 39 lat zdecydowali o styczniowym zwyciÄ™stwie Tsai w wyborach  i druzgocÄ…cej porażce Erica Chu, kontrkandydata z Guomindangu, którego w tym samym przedziale wiekowym poparÅ‚o zaledwie 5.6% gÅ‚osujÄ…cych.

Chociaż ,,Chiny� nie padły w przemówieniu Tsai ani razu, to wątek nawiązujący do potrzeby ,,odejścia od nadmiernej zależności od jednego rynku� i dywersyfikacji kierunków eksportu jest wyraźnym sygnałem, że DPP będzie starała się ograniczyć w tym względzie stopień powiązań z Pekinem, który jest obecnie największym partnerem gospodarczym Tajpej. W obliczu starzenia się społeczeństwa, nowa prezydent zapowiedziała również reformę systemu emerytalnego oraz zwiększenie zakresu opieki medycznej i usług opiekuńczych nad osobami starszymi.

W przemówieniu znalazÅ‚y siÄ™ również zapewnienia o pomocy dla spoÅ‚ecznoÅ›ci rdzennych mieszkaÅ„ców wyspy i wspierania ochrony ich dziedzictwa kulturowego. Sygnalizuje to dążenie nowych wÅ‚adz na akcentowania zÅ‚ożonej tożsamoÅ›ci kulturowej Tajwanu jako historycznie ksztaÅ‚tujÄ…cej siÄ™ zarówno pod wpÅ‚ywami Chin (imperium Qing) i morskich potÄ™g kolonialnych przy jednoczesnym podkreÅ›laniu jej wÅ‚asnego rdzenia pochodzÄ…cego z kultury Aborygenów. PrzykÅ‚adem  wielowymiarowej tożsamoÅ›ci wyspy jest nowo otwarta filia Narodowego Muzeum PaÅ‚acowego w poÅ‚udniowo-zachodnim mieÅ›cie Chiayi. ZaÅ‚ożeniem zgromadzonych w tej placówce eskpozycji jest ukazanie zÅ‚ożonej historii Tajwanu w szerszej azjatyckiej i morskiej perspektywie, a nie tylko przez pryzmat strefy sinicznej jak zapewne chciaÅ‚yby to widzieć wÅ‚adze w Pekinie. WÄ…tku wielokulturowego oblicza Tajwanu nie zabrakÅ‚o również w oprawie artystycznej towarzyszÄ…cej piÄ…tkowym  inauguracyjnym.

Uwagę władz na kontynencie zwróciło przede wszystkim to do czego Tsai nie odniosła się w swoim przemówieniu: zasady ,,jednych Chin�. Tsai stwierdziła, że jej administracja będzie dążyć do ,,utrzymania istniejących mechanizmów dialogu i komunikacji pomiędzy dwoma stronami Cieśniny�. Nowa prezydent oznajmiła ponadto, że ,,w 1992 r. dwa stowarzyszenia (ARATS i SEF) reprezentujące każdą ze stron, powzięły, w oparciu o wzajemne poszanowanie i nastawienie na znalezienie płaszczyzny wspólnego myślenia politycznego, komunikację i negocjacje, dochodząc do wspólnego poznania i zrozumienia, [a ja] szanuję ten fakt historyczny�. W przemówieniu nie padło natomiast żadne bezpośrednie zobowiązanie nowych władz do stosowania się do ,,konsensusu z 1992 r.� czyli umowy zawartej przez przedstawicieli ChRL i Tajwanu, w której uzgodniono, że obie strony zgadzają się, że istnieją tylko ,,jedne Chiny� do których należą kontynent i wyspa, jednak kwestia kto reprezentuje Chiny miała zależeć od interpretacji każdej ze stron.

â€� z 22 maja inauguracjÄ™ prezydentury Tsai skomentowaÅ‚ artykuÅ‚em zatytuÅ‚owanym Nowy przywódca Tajwanu musi potwierdzić funkcjonowanie wspólnych fundamentów politycznych zasady ,,jednych Chin’’. Organ prasowy wÅ‚adz w Pekinie uznaÅ‚ stanowisko Tsai w kwestii ,,konsensusu z 1992 r.â€� za niewystarczajÄ…co precyzyjne, podkreÅ›lajÄ…c jednoczeÅ›nie, że warunkiem rozwoju pokojowych relacji w CieÅ›nienie jest wyrzeczenie siÄ™ przez Tajpej ewentualnych postulatów ,,niepodlegÅ‚oÅ›ci Tajwanuâ€�. ObjÄ™cie prezydentury przez Tsai Ing-wen zwiastuje nowy etap w historii relacji w CieÅ›ninie, a scenariusz ich dalszego rozwoju pekiÅ„ska gazeta ujęła w sposób dość nieskrÄ™powany: ,,teraz, piÅ‚ka jest nadal po stronie nowego przywódcy Tajwanuâ€�.  

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR