Bartosz Kowalski鈥嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌�
Utrzymywanie wysokiego tempa wzrostu gospodarczego w Chinach ma zapewni膰 rz膮dz膮cej partii komunistycznej dwa podstawowe cele: legitymizacj臋 w艂adzy i stabilno艣膰 spo艂eczn膮, co w 2020 r. mia艂o zosta膰 zwie艅czone zbudowaniem ,,spo艂ecze艅stwa umiarkowanego dobrobytu鈥� (xiaokang shehui). Aby osi膮gn膮膰 ten ambitny cel chi艅ska gospodarka musia艂aby si臋 w dekadzie 2010-2020 podwoi膰, rosn膮c w tempie 10% rocznie. Tymczasem w 2015 roku wzrost PKB Chin wyni贸s艂 6.9%, a w tym roku b臋dzie prawdopodobnie ni偶szy. Spowolnienie gigantycznego wzrostu gospodarczego, okupionego dewastacj膮 艣rodowiska naturalnego, ma jednak korzystny wp艂yw na zmniejszenie poziomu zanieczyszcze艅, kt贸ry od wielu lat jest w Chinach alarmuj膮cy.
W kwietniu ogromn膮 skal臋 zanieczyszczenia wody potwierdzi艂 rz膮dowy dziennik , pisz膮c, 偶e 80% w贸d gruntowych nie nadaje si臋 do bezpo艣redniego spo偶ycia dla ludzi i jest co najwy偶ej zdatna do cel贸w przemys艂owych. Zdaniem Wang Xuedonga, badacza chi艅skiej polityki klimatycznej z Uniwersytetu Sun Yat-sena z Kantonu, dane przedstawione w gazecie s膮 i tak zbyt optymistyczne. Chiny stoj膮 przed strukturalnym dylematem dotycz膮cym 艣cie偶ki i sposobu poprawy jako艣ci rozwoju gospodarczego. Je艣li Chi艅czycy b臋d膮 nadal aspirowa膰 do ameryka艅skiego modelu konsumpcji, doprowadzi to do (globalnej) katastrofy ekologicznej, dlatego jedynym rozwi膮zaniem b臋dzie przyj臋cie bardziej zr贸wnowa偶onego i przyjaznego 艣rodowisku modelu rozwoju. Mo偶e to nie by膰 艂atwe w pa艅stwie w kt贸rym jedn膮 z g艂贸wnych wi臋zi spo艂ecze艅stwa jest w艂a艣nie uczestnictwo w konsumpcji.
Rozw贸j gospodarczy, kt贸ry jest podstawowym 藕r贸d艂em legitymizacji KPCh ulega spowolnieniu, co nieuchronnie doprowadzi do fali bezrobocia, na przeciwdzia艂anie kt贸remu Chiny ju偶 przeznaczy艂y 55 mld PLN. Spadkowi tempa wzrostu PKB towarzyszy zmniejszenie zapotrzebowanie na energi臋 elektryczn膮 co ju偶 doprowadzi艂o do zamkni臋cia wielu kopal艅 i elektrowni w臋glowych, a w konsekwencji do masowych zwolnie艅 i rosn膮cych protest贸w spo艂ecznych na tym tle. Podobne skutki przynosi ograniczenie produkcji i ci臋cia w zatrudnieniu w sektorze stalowym. Negatywne skutki ,,ba艅ki w臋glowej鈥� widoczne s膮 ponadto w Mongolii Wewn臋trznej, kt贸rej wzrost gospodarczy w ostatnich latach zwi膮zany by艂 g艂贸wnie z wydobyciem czarnego z艂ota. Ten swoisty cud gospodarczy doprowadzi艂 do ogromnego wzrostu warto艣ci nieruchomo艣ci osi膮gaj膮cych miejscami ceny podobne do rynku mieszkaniowego w Tianjinie.
Paradoksalnie korzystnym efektem trudnej restrukturyzacji przemys艂u jest jednak znacz膮c膮 poprawa jako艣ci powietrza. Od wielu lat trucicielem numer jeden w Chinach by艂a prowincja Hebei, stanowi膮ca 鈥瀞k艂adowisko odpad贸w鈥� dla gwa艂townie rozwijaj膮cych si臋 miast wydzielonych: Pekinu i Tianjinu. Wed艂ug raportu , w pierwszym kwartale tego roku, na czo艂owe miejsca w rankingu trucicieli, wysun臋艂y si臋, po艂o偶ony na p贸艂nocnym-zachodzie Xinjiang oraz prowincja Henan. W艣r贸d dziesi臋ciu najbardziej zanieczyszczonych chi艅skich miast, pierwszych pi臋膰 znajduje si臋 w Xinjiangu, a pozosta艂e w Henanie i Shandongu. Wp艂yw na ten budz膮cy zaskoczenie ranking, ma przede wszystkim przenoszenie najbardziej truj膮cych fabryk na zach贸d Chin gdzie polityka ochrony 艣rodowiska jest mniej restrykcyjna ni偶 na wschodzie, a tak偶e ucieczka firm przed rosn膮cymi kosztami pracy na wschodzie pa艅stwa.
Jednym z g艂贸wnych za艂o偶e艅 ,,reform i otwarcia鈥� Deng Xiaopinga by艂o udzielenie pierwsze艅stwa w pozyskiwaniu inwestycji i bogaceniu si臋 prowincjom wschodnim, kt贸re nast臋pnie podziel膮 si臋 zgromadzonym kapita艂em z Chinami 艣rodkowymi i zachodnimi. Jednak wyczerpywanie si臋 potencja艂u produkcyjnego opartego na taniej sile roboczej, sk艂oni艂o firmy do przenoszenia produkcji za granic臋 (Bangladesz, Kambod偶a, Wietnam) b膮d藕 do interioru Chin. To w艂a艣nie w prowincjach 艣rodkowo-zachodnich s膮 jeszcze rezerwy m艂odej i taniej si艂y roboczej na kt贸rej barkach opiera艂 si臋 od ko艅ca lat 70. ubieg艂ego wieku gwa艂towny rozw贸j taniej i niskojako艣ciowej produkcji w zak艂adach powstaj膮cych w prowincjach nadmorskich. Mimo deklaracji w艂adz centralnych o d膮偶eniu do niwelowania r贸偶nic pomi臋dzy s艂abiej rozwini臋t膮 zachodni膮 cz臋艣ci膮 kraju i prosperuj膮cym wschodem, asymetria ta pog艂臋bia si臋 w najmniej spodziewanym wymiarze. Zamiast przenoszenia na s艂abiej rozwini臋te obszary Chin 艣rodkowo-zachodnich dywidendy wynikaj膮cej z blisko czterech dekad wzrostu gospodarczego, mamy do czynienia z transferem jego skutk贸w ubocznych. A takie miasta jak Pekin czy Szanghaj mog膮 pochwali膰 si臋 鈥瀋zystszym鈥� powietrzem.