¾«¶«Ó°ÊÓ

Co dalej z chińskim SGRem?

Dyskutowana obecnie w Europie sprawa przyznania Chinom statusu gospodarki rynkowej (dalej jako SGR) budzi pewne kontrowersje. Jednak w Polsce, na razie nie było rzeczowej dyskusji na ten temat.

Opublikowano: 19 marca 2016
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Economic Policy Institute podaje, że poprzez przyznanie Chinom takiego statusu EU straci do 3,5 mln miejsc pracy. OsiÄ…gnie zatem efekt odwrotny do zamierzonego. To stworzy sytuacjÄ™ w której Europa pozbawi siÄ™ możliwoÅ›ci wzrostu o ok. 1% do 2% PKB (strata miÄ™dzy 114 mld a 228 mld EURO). Takie obawy stara rozwiać siÄ™  w Brukseli mówiÄ…c, iż 88 paÅ„stw w tym Australia czy Szwajcaria taki status gospodarki rynkowej Pekinowi już przyznaÅ‚o.

Strona chińska idzie dalej, uznając iż 15 lat po wejściu do Światowej Organizacji Handlu taki status powinien zostać przyznany z marszu. Tu jednak nie ma zgody. Wielka Brytania, Holandia, Szwecja, Finlandia i do pewnego stopnia Niemcy wspierają takie kroki. Po drugiej stronie barykady są Włosi, związki zawodowe oraz związki pracodawców. Z kwerendy internetowej wynika, iż najbardziej przeciwni są producenci stali. Przy chińskich nadwyżkach produkcyjnych (200 mln ton rocznie) takie obawy są zrozumiałe. Pytanie w jaki sposób do dyskusji odniesienie się rząd polski? Przy deklaracjach ministra Waszczykowskiego wskazujących na Londyn jako jednego z głównych sojuszników Warszawy należałoby się spodziewać wsparcia dla przyznania Chinom rzeczonego statusu. Po drugie ostatnio wypracowany (wizyta Prezydenta) dobry klimat polityczny należałoby podtrzymywać, relatywnie szybko przekuć na profity gospodarcze tak by inni nie skorzystali z chińskich ofert, które planowane są w Polsce. Z drugiej jednak strony silne przywiązania do relacji transatlantyckich obecnej ekipy sugeruje odrzucenie możliwości przyznania takiego statusu. Ruch Warszawy wspierający odłożenie statusu gospodarki rynkowej z pewnością będzie negatywnie odebrany w Pekinie na czym ucierpią interesy gospodarcze. W Europie zatem możemy stracić. Co w relacjach transatlantyckich? W rokowaniach jak zwykle pojawia się problem ceny. Czy dalsze amerykańskie gwarancje bezpieczeństwa będą warunkowane negatywnym stanowiskiem Warszawy w sprawie SGR? W tym wypadku kluczowe będzie stanowisko nie tyle USA, ile naszych sąsiadów. W jaki sposób do dyskusji na temat przyznania statusu gospodarki rynkowej podejdą Czesi, Słowacy i Węgry? Wszyscy mają coraz większe interesy gospodarcze z Chinami i w Chinach. Jak można wnosić Węgry i Czesi pójdą „za przewodem� Niemiec. Tym samym po raz kolejny może się okazać, że solidarność w ramach Grupy Wyszehradzkiej zostanie zakwestionowana przez czynnik zewnętrzny. To z kolei stanie w kontradykcji do deklaracji z expose ministra Waszczykowskiego z dn. 29. stycznia br.

Po ostatniej wizycie Premier Szydło w Budapeszcie i deklaracjach o inwestycjach infrastrukturalnych warto zastanowić się nad wykorzystaniem chińskiego kapitału do integracji gospodarczej w Grupie Wyszehradzkiej.

Tu jednak stajemy przed klasycznym wyzwaniem oceny powiÄ…zaÅ„ miÄ™dzynarodowych. GÅ‚osujemy za wejÅ›ciem do AIIB, a jednoczeÅ›nie staramy siÄ™ o wzmocnienie amerykaÅ„skich gwarancji bezpieczeÅ„stwa. Poprzez jednogÅ‚oÅ›ne wsparcie dla wejÅ›cia do AIIB daje stronie chiÅ„skiej pewne nadzieje, że nie bÄ™dzie presji z Waszyngtonu.  Gdyby nie narastajÄ…ca rywalizacja USA i ChRL byÅ‚aby to sytuacja wymarzona. Z jednej strony gwarantowane bezpieczeÅ„stwo twarde, z drugiej zaÅ› chiÅ„ska presja na RosjÄ™ w celu otwierania korytarzy handlowych. W tym kontekÅ›cie kluczowÄ… odpowiedziÄ… bÄ™dzie bilans zysków i strat w kontekÅ›cie baz wojskowych (na które raczej nie możemy liczyć) czy korzyÅ›ci lub ich brak z ewentualnych wiÄ™kszych inwestycji infrastrukturalnych?

ReasumujÄ…c, jak pisze  przyznanie SGR to decyzja bardziej polityczna niż gospodarcza, majÄ…ca za zadanie zakoÅ„czenie pewnego okres zwiÄ…zanego z „rozczarowaniemâ€� Chin w odniesieniu do embarga na broÅ„ i stworzy dÅ‚ugoterminowy dobry klimat dla rozwoju relacji wzajemnych.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR