Leksykon getta ?ódzkiego b?dzie to zbiór monograficznych hase? przygotowanych przez specjalistów z wielu dziedzin, m.in. historii, socjologii i literaturoznawstwa. Ma obejmowa? wszelkie aspekty funkcjonowania getta, ?ycia jego mieszkańców, w tym jego cech unikalnych. Za podstaw? leksykonu s?u?y? b?dzie bogaty, unikalny zbiór dokumentów archiwalnych znajduj?cy si? w zbiorach archiwów polskich (przede wszystkim w Archiwum Państwowym w ?odzi oraz w Archiwum ?ydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie) oraz o?rodków zagranicznych (Yad Vashem w Jerozolimie, YIVO w Nowym Jorku, United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie i in). Projekt jest zarazem kontynuacj? my?li archiwistów - wi??niów getta, którzy rozpocz?li prace nad Encyklopedi? prowadzeni ide? stworzenia "materia?u dla przysz?ych badaczy". Wyj?tkow? wskazówk? dla zespo?u jest odnaleziona w archiwum Ghetto Fighters House w Izraelu lista planowanych hase? Encyklopedii - z liczby 1347 hase? archiwistom zatrudnionym w administracji ?ydowskiej getta uda?o si? opracowa? zaledwie 373 z nich.
Stworzenie Leksykonu ma by? pretekstem do eksploatacji tego wyj?tkowego dla polskiego dziedzictwa kulturowego zbioru i jego naukowego opracowania, a tym samym przyczyni? si? do upowszechnienia wiedzy na temat getta w Litzmannstadt. Autorzy projektu odwo?uj?c si? do tradycji tworzenia leksykonów wiedzy chc? wpisa? go na trwa?e w ?cie?k? badań kolejnych osób zajmuj?cych si? t? tematyk? zarówno w Polsce jak i zagranic?, czemu s?u?y? ma publikacja w j?zyku angielskim. Integralnym elementem projektu jest polsko-angielska internetowa platforma, w której poza samym Leksykonem umieszczone b?d? cyfrowe skany istotnych dokumentów zaopatrzonych w aparat naukowy oraz bogaty materia? ikonograficzny. Tworzone na potrzeby platformy skany b?d? niejednokrotnie pierwsz? ich cyfrow? kopi?, co przyczyni si? do ochrony oryginalnych "papierowych" cz??ci unikalnego zbioru.
Getto ?ódzkie jest obszarem, który od stosunkowo niedawna cieszy si? zainteresowaniem naukowców. Mimo bogatej zachowanej dokumentacji materia?y te przez wiele lat nie by?y w pe?ni rozpoznane i wykorzystywane w badaniach. Zachowana spu?cizna getta ?ódzkiego posiada swoj? specyfik?, m.in. wyj?tkow? trójj?zyczno?? (dokumenty pisane by?y w j?zyku jidysz, polskim i niemieckim), która przez wiele lat by?a barier? dla pog??bionych badań nad dziejami getta. Ostatnie lata przynios?y wiele zmian w tym zakresie - badania podj?te zosta?y zarówno przez historyków, archiwistów, jak i filologów. Ich plonem by?y pierwsze prace monograficzne oraz edycje wybranych ?róde?, m.in.: Kroniki getta ?ódzkiego (5 tomów, 2009), zbioru przemówień Rumkowskiego (2011) oraz sporz?dzonej w getcie Encyklopedii (2014). Prace edytorskie i redakcyjne nad ostatnim ze wspomnianych tomów zrodzi?y koncepcj? utworzenia obszernego Leksykonu, który ma stanowi? wyczerpuj?c? podstaw? do badań nad dzielnic? zamkni?t? w Litzmannstadt, a zarazem popularyzowa? wiedz? na jego temat w?ród polskich i zagranicznych badaczy.
Redakcja: Centrum Promocji