¾«¶«Ó°ÊÓ

siedzieć jak złe na kępie

Dzień dobry! Mam pytanie skąd powiedzenie „siedzi jak złe na kępie�. Dziękuję IŚ

Opublikowano:

Powiedzenia siedzieć jak zÅ‚e na kÄ™pie nie notujÄ… redaktorzy współczesnych sÅ‚owników frazeologicznych. Można siÄ™ jednak domyÅ›lać, że ów zwrot ma proweniencjÄ™ ludowÄ… i wyraża przekonanie, że miejscem przebywania spersonalizowanego zÅ‚a sÄ… tereny odlegÅ‚e oraz odosobnione (poglÄ…d taki formuÅ‚owano m.in. w Biblii, w której czÄ™stÄ… przestrzeniÄ… aktywnoÅ›ci demonów czyni siÄ™ miejsca pustynne). °­Ä™±è²¹, jak siÄ™ zdaje, to w tym kontekÅ›cie oznaczenie ‘wyniosÅ‚oÅ›ci na podmokÅ‚ym, bagnistym terenie’, co potwierdzajÄ… ludowe powiastki, por. fragment legendy Diabelskie doÅ‚y:

Na łąkach, jak się idzie z �ęczycy do Dobrogost, jest trzęsawisko na starym korycie rzeki Bzury, gdzie jeszcze dziś można zginąć bez śladu. Nazywa się Diabelskie Doły. Stamtąd właśnie Boruta, jak wpadł, nie mógł się wydostać.

Boruta to był szlachcic, który bardzo lubił polować. Pewnego razu polował dłużej do późnego wieczora i bardzo zmęczony na kępie zasnął. W nocy obudziło go szczekanie psa, który leżał u jego nóg. Boruta spostrzegł, że kępa, na której siedzi, zapada się w bagna coraz głębiej. Przerażony zaczął wzywać diabłów, byle tylko mógł się z trzęsawisk uratować. Diabli przyszli mu z pomocą, ale w zamian zażądali duszy Boruty. I odtąd Boruta grasuje po łęczyckich błotach (legenda opowiedziana przez Stefana Stawskiego, l. 65, z �ęczycy; źródło: serwisu&l2=&l3=&l4=&l5=leczyckie-legendy).

Inne warianty przysÅ‚owia notuje Kinga RóżaÅ„ska w artykule JÄ™zykowo-kulturowy obraz mocy piekielnych w rosyjskiej i polskiej frazeologii i paremiologii: Å›mieje siÄ™ jak diabeÅ‚ na kÄ™pie, trzÄ™sie siÄ™ jak diabeÅ‚ na kÄ™pie.

�ączę pozdrowienia
Bartłomiej Cieśla

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR