W pierwszym przywo艂anym zdaniu po艂膮czenie 鈥瀒, gdy鈥� jest poprawne, poniewa偶 przecinek zosta艂 postawiony przed 鈥瀏dy鈥�, aby wydzieli膰 zdanie podrz臋dne (鈥瀏dy wysiedli z autokaru鈥�). Przecinek powinien r贸wnie偶 znale藕膰 si臋 przed 鈥瀌op贸ki鈥�, poniewa偶 wprowadzone zosta艂o zdanie podrz臋dne. Oto poprawiona wersja: 鈥濿jechali na dworzec i, gdy wysiedli z autokaru, chwyci艂 Klar臋 za r臋k臋 i nie pu艣ci艂 jej, dop贸ki nie weszli do sklepu spo偶ywczego i nie zacz臋li robi膰 zakup贸w.鈥�
Tak偶e w drugim przyk艂adzie (鈥瀘dpar艂, u艣miechaj膮c si臋 lekko, i przysun膮艂 sobie s艂oik z miodem鈥�) przecinek przed 鈥瀒鈥� zosta艂 u偶yty poprawnie. Wydziela imies艂owowy r贸wnowa偶nik zdania (鈥瀠艣miechaj膮c si臋 lekko鈥�) z dw贸ch cz臋艣ci zdania nadrz臋dnego (鈥瀘dpar艂鈥� i 鈥瀙rzysun膮艂 sobie s艂oik z miodem鈥�).
W trzecim przyk艂adzie (鈥瀙owiedzia艂, z irytacj膮 w g艂osie鈥�) postawienie lub pomini臋cie przecinka zale偶y od tego, jakie znaczenie chcemy nada膰 zdaniu i jak interpretujemy fraz臋 鈥瀦 irytacj膮 w g艂osie鈥�. Przecinek sugeruje, 偶e 鈥瀦 irytacj膮 w g艂osie鈥� jest dopowiedzeniem, dodatkowym komentarzem do sposobu m贸wienia. Ten zapis wprowadza pauz臋 i zmienia dynamik臋 zdania. Je艣li zale偶y nam, 偶eby odbiorca skupi艂 si臋 na frazie (鈥瀦 irytacj膮 w g艂osie鈥�) jako kluczowym elemencie naszego zdania, wtedy przecinek b臋dzie pomocny. Konstrukcja bez przecinka b臋dzie sugerowa艂a, 偶e chcemy, aby sformu艂owanie 鈥瀙owiedzia艂 z irytacj膮 w g艂osie鈥� by艂o traktowane jako jedno sp贸jne wyra偶enie. 鈥濱rytacja w g艂osie鈥� b臋dzie wtedy integraln膮 cz臋艣ci膮 sposobu, w jaki dana osoba co艣 powiedzia艂a.
Analogicznie nale偶y podej艣膰 do przyk艂adu czwartego (鈥濻pojrza艂 na ni膮, zdziwiony, i czyta艂 dalej.鈥�). Brak przecink贸w w tym zdaniu b臋dzie oznacza艂, 偶e 鈥瀦dziwiony鈥� jest cz臋艣ci膮 grupy orzeczenia (w jaki spos贸b spojrza艂? 鈥� 鈥瀦dziwiony鈥�). W tej wersji zdanie brzmi bardziej p艂ynnie. Wydzielenie przecinkami leksemu 鈥瀦dziwiony鈥� sugeruje, 偶e element ten pe艂ni funkcj臋 dopowiedzenia, kt贸re wtr膮cono pomi臋dzy orzeczenia b臋d膮ce w relacji 艂膮cznej (鈥瀞pojrza艂 na ni膮 i czyta艂 dalej鈥�). Taka interpunkcja wymusi pauz臋 i zaakcentuje 鈥瀦dziwienie鈥� jako osobny komentarz lub jako chwilowe zatrzymanie w akcji. Oba warianty s膮 poprawne, a wyb贸r zale偶y od intencji autora.
Pozdrawiam
Elwira Olejniczak