¾«¶«Ó°ÊÓ

użycie kropki w skrótach

Witam!

Czy w polskim powinno się stawiać kropkę po skrótach?

Pozdrawiam,

Anka Kowalczyk

Opublikowano:

Pani Anno,
kwestia użycia kropki w skrótach jest złożona i wymaga szerszego wyjaśnienia. Zacznę jednak od wyjaśnienia samego pojęcia skrótu, a następnie przedstawię zasady interpunkcyjne.

³§°ì°ùó³Ù, to litera lub połączenie kilku liter pochodzÄ…ce z czÄ™sto używanych i znanych wyrazów, np. mgr, zÅ‚, cdn., inż., m.in., godz. ³§°ì°ùó³Ù wyrazu w jÄ™zyku polskim koÅ„czy siÄ™ zawsze na spółgÅ‚oskÄ™, jedynym odstÄ™pstwem jest skrót o. (ojciec) oraz skróty zapożyczone typu ha (hektar), a (ar).

Po jakich skrótach stawiamy kropki?

Gdy skracamy pojedynczy wyraz pozostawiamy poczÄ…tkowÄ… część wyrazu, odrzucamy natomiast koÅ„cowÄ…, np.: prof. (profesor), gen. (²µ±ð²Ô±ð°ù²¹Å‚), por. (porucznik), kier. (kierownik), red. (redaktor), w. (wiek), r. (rok), godz. (godzina), p. (punkt), par. (paragraf), sen. (senior), jun. (junior), zob. (zobacz), ew. (ewentualnie), por. (porównaj). ³§°ì°ùó³Ùy takie sÄ… zakoÅ„czone zawsze spółgÅ‚oskÄ…, po której stawiamy kropkÄ™, nawet jeÅ›li skrót wystÄ™puje w Å›rodku zdania, np. Åšmierć gen. Sikorskiego byÅ‚a dla Polaków wielkim zaskoczeniem.

Aby wyrazić za pomocÄ… skrótu liczbÄ™ mnogÄ… rzeczowników, które w liczbie pojedynczej oznaczane sÄ… skrótem jednoliterowym, podwajamy tÄ™ literÄ™ i na koÅ„cu stawiamy kropkÄ™, np. pp. (panie, panowie, paÅ„stwo), oo. (ojcowie, np. bernardyni), ss. (siostry, np. urszulanki). ³§°ì°ùó³Ùy dwuliterowe i wiÄ™cejliterowe powstaÅ‚e przez odrzucenie zakoÅ„czenia wyrazu powtarzamy zachowujÄ…c ich oddzielnÄ… pisowniÄ™, np. prof. prof. (profesorowie), dyr. dyr. (dyrektorzy).

Warto pamiętać, że po skrótach zakończonych kropką, występujących na końcu zdania, nie stawiamy drugiej kropki, np. Dawnymi zrostami w języku polskim są również liczebniki: pięćdziesiąt, sześćdziesiąt, siedemdziesiąt itd. Stawiamy natomiast po nich w środku zdania inne znaki przestankowe.

Po jakich skrótach nie stawiamy kropki?

Nie stawiamy kropki, gdy skrót koÅ„czy siÄ™ ostatniÄ… literÄ… skracanego wyrazu, np. dr (doktor), mgr (magister), mjr (major), ±èÅ‚°ì (puÅ‚kownik). Kiedy jednak skracany wyraz wystÄ™puje w przypadkach zależnych (tj. w każdym innym przypadku niż mianownik), wtedy kropka bÄ™dzie konieczna, np. wykÅ‚ad dr. [doktora] Kowalskiego; rozmowa z ±èÅ‚°ì. °Ú±è³ÜÅ‚°ì´Ç·É²Ô¾±°ì¾±±ð³¾±Õ Jankowskim, bowiem ostatnia litera skrótu nie jest ostatniÄ… literÄ… skracanego sÅ‚owa.

OsobnÄ… grupÄ™ stanowiÄ… skróty stosowane w fizyce i matematyce, bÄ™dÄ…ce konwencjonalnymi — w wiÄ™kszoÅ›ci wypadków miÄ™dzynarodowymi — znakami miar, np. m (metr), dcm (decymetr), kg (kilogram), sek (sekunda), sin (sinus), t (czas), v (±è°ùÄ™»å°ì´Çść), log (logarytm) itp. Te skróty nie wymagajÄ… kropek.

�ączę pozdrowienia
Agnieszka Wierzbicka

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR