¾«¶«Ó°ÊÓ

’sanato’ – wyraz odmienny czy nie?

Czy „Sanato� (bez lecznica, pensjonat) jest odmiennie, czy nie? Wydaję książkę o sławnym doktorze Józefie Aleksiewiczu, który te lecznicę stworzył, i we wszystkich artykułach o nim raz odmienia się to słowo, a raz nie.

Opublikowano:

Wyrazy obcego pochodzenia ulegają na gruncie polszczyzny przekształceniom formalnym, zmierzającym do dostosowania ich do systemu gramatycznego naszego języka.
Ze wzglÄ™du na kryterium przyswojenia wyróżnia siÄ™ ³ú²¹±è´Çż²â³¦³ú±ð²Ô¾±²¹:&²Ô²ú²õ±è;³¦²¹Å‚°ì´Ç·É¾±³¦¾±±ð lub ³¦³úęś³¦¾±´Ç·É´Ç&²Ô²ú²õ±è;±è°ù³ú²â²õ·É´ÇÂá´Ç²Ô±ð.
Wyrazy obce caÅ‚kowicie przyswojone wymawiane sÄ… zgodnie z zasadami polskiej fonetyki i majÄ… polskÄ… fleksjÄ™. SÄ… to najczęściej wyrazy obce zapożyczone w dawnych wiekach. Natomiast wyrazy częściowo przyswojone niecaÅ‚kowicie weszÅ‚y do polskiego systemu gramatycznego, sygnaÅ‚em ich obcoÅ›ci jest na przykÅ‚ad nieodmienność. Do tej grupy należy majÄ…ca Å‚aciÅ„ski źródÅ‚osłów nazwa wÅ‚asna „Sanatoâ€�, która oznacza `uzdrawiam`, ponieważ sÅ‚owo sanus to po Å‚acinie tyle co `zdrów`. Wyraz jest nieodmienny, warto dodać, że bez połączenia z rzeczownikami: lecznica, pensjonat dla wielu współczesnych użytkowników jÄ™zyka nie jest zrozumiaÅ‚y.

Ponieważ jÄ™zyk polski jest jÄ™zykiem fleksyjnym, czÄ™sto mamy do czynienia z wyrazami, które w pierwszej fazie sÄ… nieodmienne, np. radio, studio, później zaÅ› zostajÄ… włączone do polskiego systemu deklinacyjnego. Polszczenie wyrazów jest jednak procesem trwajÄ…cym zwykle przez dÅ‚uższy czas.

Beata Burska-Ratajczyk

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR