精东影视

opalitki

Dzie艅 dobry,

pszczelarze oznaczaj膮 matki pszczele za pomoc膮 tzw. opalitek. Nurtuje mnie kwestia rodzaju tego rzeczownika w liczbie pojedynczej. Czy to b臋dzie ta opalitka czy ten opalitek? W literaturze bran偶owej mo偶na znale藕膰 obie formy, a zdania praktyk贸w s膮 podzielone. Nie znalaz艂am tak偶e etymologii tego s艂owa (opalitki s膮 jednokolorowe, nie opalizuj膮, wi臋c w膮tpi臋, aby opalit lub opal by艂y przyczynkiem do utworzenia tego s艂owa). Opalitki zazwyczaj s膮 okr膮g艂e (mo偶na spotka膰 je te偶 w kszta艂cie gwiazdek) i zawsze wypuk艂e (mo偶e to b臋dzie jaki艣 trop).

Opublikowano:

Pszczelarze pos艂uguj膮 si臋 bogat膮 terminologi膮 specjalistyczn膮 zwi膮zan膮 z prowadzeniem pasieki. Leksyka ta nie doczeka艂a si臋 jeszcze obszerniejszego naukowego opracowania, a s艂owniki j臋zyka og贸lnego nie zawieraj膮 poj臋膰 zwi膮zanych z pszczelarstwem.
Trzeba mie膰 nadziej臋, 偶e niebawem te interesuj膮ce zagadnienia stan膮 si臋 przedmiotem bada艅 socjolingwistycznych.

Przyjrzenie si臋 definicjom leksemu opalitki (w liczbie mnogiej), kt贸re dost臋pne s膮 na stronach internetowych r贸偶nych polskich k贸艂 pszczelarskich, pozwala zauwa偶y膰, 偶e istnieje kilka sposob贸w ich opisywania. Niekt贸re ko艂a pszczelarskie definiuj膮 opalitki jako okr膮g艂e, wypuk艂e p艂ytki do znakowania matek pszcz贸艂. Rzeczownik p艂ytka jest rodzaju 偶e艅skiego i mo偶na przypuszcza膰, 偶e analogicznie przypisuje si臋 wtedy rodzaj 偶e艅ski opalitce. Tam, gdzie definiuje si臋 opalitki jako kolorowe kr膮偶ki lub kr膮偶ki z folii do znakowania matek, u偶ywa si臋 rzeczownika w rodzaju m臋skim (ten kr膮偶ek), wi臋c i przedmiot opisu, opalitek, traktuje jako leksem w rodzaju m臋skim. Opalitki pszczelarskie pozwalaj膮 oznacza膰 matki r贸偶nymi kolorami, co u艂atwia ich identyfikacj臋 (istnieje niemiecki odpowiednik 翱辫补濒颈迟丑辫濒盲迟迟肠丑别苍). Brakuje w tej kwestii rozstrzygni臋膰 s艂ownikowych, dlatego wa偶ne jest to, w jaki spos贸b media bran偶owe, ko艂a pszczelarskie i sami pszczelarze definiuj膮 termin. W niejednoznacznych sytuacjach zwi膮zanych z nowym s艂ownictwem specjalistycznym kluczowa jest praktyka j臋zykowa oraz cz臋stotliwo艣膰 u偶ywania leksemu przez osoby zajmuj膮ce si臋 tematyk膮.

Warto pami臋ta膰, 偶e nawet w polszczy藕nie og贸lnej istniej膮 wyrazy o obocznym rodzaju, m臋skim lub 偶e艅skim (ten podkoszulek i ta podkoszulka, ten podstawek i ta podstawka, ten klusek i ta kluska, ten zapisek i ta zapiska, ten rodzynek i ta rodzynka) i ka偶da z tych form jest poprawna. Przysz艂o艣膰 poka偶e jak to b臋dzie w przypadku leksemu opalitki. By膰 mo偶e jeden z wariant贸w stanie si臋 z czasem na tyle dominuj膮cym zjawiskiem, 偶e druga z form b臋dzie mia艂a status rzadko stosowanej i niezalecanej.

Z wyrazami szacunku

Elwira Olejniczak

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U艁 wsp贸艂finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR