¾«¶«Ó°ÊÓ

woÅ‚acz rzeczownika „±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹â€�

DzieÅ„ dobry. Ostatnio mam z wieloma osobami dylemat, czy woÅ‚acz „przewodniczÄ…coâ€� jest niepoprawny. Na poczÄ…tku wyrosÅ‚a kłótnia, czy woÅ‚aczem jest ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹ czy przewodniczÄ…co. Na razie udaÅ‚o siÄ™ udowodnić, że to pierwsze jest poprawne wg dr Katarzyny Sujkowskiej-Sobisz, ale co do drugiego nawet zaprzeczenia nie znalazÅ‚em ani wzmianki w sÅ‚owniku, jednak wg mnie naturalnÄ… odmianÄ… sÅ‚owa ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹ jest przewodniczÄ…co, dlatego dziwi mnie brak tego sÅ‚owa w sÅ‚owniku.

Opublikowano:

Wyraz ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹ to z pochodzenia forma czasownika, tzw. imiesłów przymiotnikowy czynny. W zdaniu, w zależnoÅ›ci od kontekstu funkcjonuje jako przymiotnik (Osoba ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹ obradom może ogÅ‚osić przerwÄ™) lub rzeczownik (PrzewodniczÄ…ca ogÅ‚osiÅ‚a przerwÄ™). ImiesÅ‚owy przymiotnikowe odmieniajÄ… siÄ™ jak przymiotniki, a woÅ‚acz tej ostatniej części mowy ma formÄ™ równÄ… mianownikowi (miÅ‚y chÅ‚opiec – miÅ‚y chÅ‚opcze!; mÅ‚oda dziewczyna – mÅ‚oda dziewczyno!). Użycie woÅ‚acza   wyrazu ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹ z wÅ‚aÅ›ciwÄ… części rzeczowników rodzaju żeÅ„skiego koÅ„cówkÄ… -o ma podkreÅ›lić, że w danym zdaniu jest on wÅ‚aÅ›nie rzeczownikiem. Jednak gdyby zmiana funkcji skÅ‚adniowej z przymiotnika na rzeczownik miaÅ‚a powodować jednoczeÅ›nie zmianÄ™ koÅ„cówek fleksyjnych (z deklinacji przymiotnikowej na rzeczownikowÄ…), to po pierwsze, dlaczego nie próbujemy tego robić w odniesieniu do wszystkich przypadków, tylko woÅ‚acza, a po drugie, dlaczego taka sama zmiana nie wystÄ™puje w formie rodzaju mÄ™skiego? SÄ…dzÄ™, że dzieje siÄ™ tak, ponieważ doskonale odróżniamy na podstawie kontekstu, z jakÄ… funkcjÄ… mamy do czynienia, a poza tym do formy mÄ™skiej jesteÅ›my już przyzwyczajeni, podczas gdy żeÅ„ska jest w takich użyciach nowa (kobiety przewodniczÄ… rozmaitym gremiom w życiu publicznym od niedawna), a wiÄ™c odbierana jako dziwna. Moim zdaniem jedynÄ… poprawnÄ… formÄ… woÅ‚acza tego wyrazu jest ta typowa dla przymiotników, tzn. ±è°ù³ú±ð·É´Ç»å²Ô¾±³¦³úÄ…³¦²¹! TakÄ… samÄ… interpretacjÄ™ tej formy podaje Wielki sÅ‚ownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. Andrzeja Markowskiego (2016).

Izabela Różycka

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR