O ile urzędowa forma nazwiska (w mianowniku) często zawiera jakieś nieregularności dotyczące jego budowy lub pisowni, o tyle odmiana nazwisk podlega określonym regułom fleksyjnym a sposób ich zapisywania – regułom ortograficznym. Reguły te należą do normy językowej, czyli mają charakter obligatoryjny i są powszechnie znane, w odróżnieniu od tradycji rodzinnych lub innych czynników o charakterze indywidualnym. Pojedyncza osoba, a nawet rodzina nie będzie w stanie narzucić przyjętego wśród jej członków zwyczaju zapisywania danego nazwiska, a zatem jego formy byłyby pisane różnie w tekstach różnych autorów, co pozostaje w sprzeczności z istotą tej stanowiącej kategorię prawną, urzędowej, identyfikującej rodzinę nazwy własnej. Tego typu dowolność naruszałaby także istotę normy językowej, która jest swoistym kompromisem pomiędzy społecznym zwyczajem językowym i analizą naukową.
Zapis nazwiska o przytoczonej przez PaniÄ… budowie w formie °´ÇÅ›³¾¾±±ðÂá¾± jest naÅ›ladowaniem (poprawnej) wymowy. Jak jednak wiemy, w jÄ™zyku polskim nie ma dokÅ‚adnej odpowiednioÅ›ci miÄ™dzy mowÄ… a pismem. W wielu przypadkach wyrazy inaczej mówimy, a inaczej piszemy. Różnice te ujÄ™te sÄ… w odpowiednie reguÅ‚y ortograficzne. W przypadku wymienionego nazwiska reguÅ‚a odmiany brzmi jednoznacznie: Nazwiska zakoÅ„czone na –a po spółgÅ‚osce miÄ™kkiej: Å›, ż, ć, dź, Å„ i po gÅ‚oskach –j lub –l, np …., Okrzeja, ………., przyjmujÄ… wzór odmiany żeÅ„skich rzeczowników miÄ™kkotematowych, np. szyja. A zatem Okrzeja – Okrzei, Bareja – Barei, KoÅ›mieja – KoÅ›miei. Zapis w postaci Okrzeji Wielki sÅ‚ownik poprawnej polszczyzny (2016) dodatkowo sygnalizuje jako błąd ortograficzny.
Izabela Różycka