Wskazany w pytaniu problem jest od lat przedmiotem dyskusji j臋zykoznawc贸w. Jedni wskazuj膮, 偶e poniewa偶 orzeczenie stanowi centrum wypowiedzenia, to inne cz臋艣ci zdania, w tym podmiot, s膮 drugorz臋dne (np. Z. Go艂膮b). Drudzy, zgodnie z za艂o偶eniami sk艂adni logicznej, wskazuj膮, 偶e elementem nadrz臋dnym w zwi膮zku g艂贸wnym jest podmiot (np. K. Pola艅ski). Jak wi臋c rozstrzygn膮膰 ten sp贸r?
Nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 dwie kwestie:
- Co pe艂ni w wypowiedzeniu funkcj臋 zdaniotw贸rcz膮 (czyli m贸wi膮c prosto, od czego zale偶y powstanie zdania)?
- Co jest w wypowiedzeniu cz艂onem nadrz臋dnym gramatycznie (czyli od czego zale偶膮 inne sk艂adniki)?
Odpowiedzi na te pytania s膮 nast臋puj膮ce:
Ad 1 W wypowiedzeniu funkcj臋 zdaniotw贸rcz膮 pe艂ni orzeczenie.
Ad 2 Nadrz臋dny gramatycznie w wypowiedzeniu jest podmiot, bowiem 鈥瀢ywo艂uje鈥� form臋 orzeczenia np. 肠丑艂辞辫肠测 (l.mn., r. m臋skoosobowy)
鈫� pisali (l.mn., rodz. m臋skoosobowy); dziecko (l.poj., r. nijaki) 鈫� 辫艂补办补艂辞 (l.poj., r. nijaki) oraz tak偶e innych cz臋艣ci zdania, np. przydawek 肠丑艂辞辫肠测 鈫� mali, grzeczni, skupieni; dziecko 鈫� male艅kie, obudzone, przestraszone.
Tym samym odpowiedzi膮 na tak postawione pytanie, b臋dzie odpowied藕 druga.
艁膮cz臋 pozdrowienia
Agnieszka Wierzbicka