1)
W obu zdaniach wprowadzono imies艂owowy r贸wnowa偶nik zdania oparty na imies艂owie przys艂贸wkowym wsp贸艂czesnym. W konstrukcji sk艂adniowej tego typu czynno艣膰 (stan) opisywana w imies艂owowym r贸wnowa偶niku musi by膰 r贸wnoczesna wzgl臋dem czynno艣ci opisywanej w zdaniu g艂贸wnym (nadrz臋dnym).
W drugim zdaniu zasada ta jest spe艂niona (tzn. czas, w kt贸rym podj臋to decyzj臋 o dymisji, stanowi艂 jednocze艣nie moment, w kt贸rym 鈥� zdaniem nadawcy komunikatu 鈥� pope艂niony zosta艂 b艂膮d).
Pierwsze zdanie jest wadliwe: najpierw bowiem dosz艂o do obalenia w艂adzy, p贸藕niej dopiero, na skutek tego posuni臋cia 鈥� do zainicjowania wskazywanych konflikt贸w.
艁膮cz臋 pozdrowienia
Bart艂omiej Cie艣la
2)
Pos艂ugiwanie si臋 imies艂owowym r贸wnowa偶nikiem zdania wymaga przestrzegania pewnych zasad:
a) r贸wnowa偶nik i zdanie g艂贸wne musz膮 mie膰 taki sam podmiot oznaczaj膮cy wykonawc臋 czynno艣ci,
b) mi臋dzy imies艂owowym r贸wnowa偶nikiem zdania a zdaniem g艂贸wnym musz膮 zachodzi膰 okre艣lone relacje czasowe:
鈥� imies艂贸w przys艂贸wkowy uprzedni (z morfemem -艂szy, -wszy) wskazuje czynno艣膰 przesz艂膮, kt贸ra jest wcze艣niejsza ni偶 przesz艂a czynno艣膰 zdania g艂贸wnego: Zjad艂szy obiad, obejrza艂 film (Najpierw zjad艂 obiad, a potem obejrza艂 film);
鈥� imies艂贸w przys艂贸wkowy wsp贸艂czesny (z morfemem -膮c) wskazuje czynno艣膰 r贸wnoczesn膮 z czynno艣ci膮 zdania g艂贸wnego: Jedz膮c obiad, ogl膮da艂 film (Jad艂 obiad i ogl膮da艂 film).
W wymienionym przez Pani膮 przyk艂adzie pierwszy warunek zosta艂 spe艂niony. Nale偶a艂oby si臋 zastanowi膰 nad drugim. Zwr贸膰my uwag臋 na aspekt. Je艣li wyst臋powa艂by tu czasownik niedokonany, zdanie pod wzgl臋dem gramatycznym by艂oby poprawne: Krzycz膮c na 偶o艂nierzy, m贸wi艂a im鈥� Nale偶y tylko zastanowi膰 si臋 nad sensem tego wypowiedzenia. 碍谤锄测肠锄别膰 to przecie偶 te偶 co艣 m贸wi膰 tylko g艂o艣no.
Pozdrawiam serdecznie
Anna Sok贸艂-Klein