¾«¶«Ó°ÊÓ

³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jak i ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jako

Szanowni Państwo,

kiedy z czasownikiem ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ stosujemy spójnik „jakoâ€� przyłączajÄ…cy okreÅ›lenie sposobu

potraktowania lub oceny danego obiektu lub stanu rzeczy, a kiedy „jak�? Poniżej podaję przykładowe zdania:

(1) Nie traktuję naszej znajomości jako/jak przelotnej przygody.

(2) Mam ciÄ™ ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jak/jako równego sobie?

(3) JeÅ›li poznajesz nowego faceta i zaczynasz go ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jak/jako kumpla, ustalasz, że gracie sztukÄ™ „przyjacieleâ€�.

(4) Można wprawdzie prasÄ™ i literaturÄ™ ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jako/jak rzemiosÅ‚o, ale wówczas sÄ… one sprawÄ… drukarzy i ksiÄ™garzy,

(5) Rozstanie z bliskÄ… osobÄ… należy ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jako/jak proces, szybkie i bezbolesne rozstania sÄ… tylko mitem.

(6) DynamizacjÄ™ można ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ jako/jak warunek poznania dzieÅ‚a w ogóle.

Z poważaniem

Witold Milczarek

Opublikowano:

Szanowny Panie,
wydawnictwa poprawnoÅ›ciowe wyjaÅ›niajÄ…, że przy czasowniku ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ mogÄ… wystÄ™pować obie formy: jak i jako. °­³Ù´ÇÅ›, ³¦´ÇÅ› traktuje °ì´Ç²µ´ÇÅ›, ³¦´ÇÅ› – jak a. jako °ì´Ç²µ´ÇÅ›, jako ³¦´ÇÅ›: np.: ByÅ‚ nieco straszy od pozostaÅ‚ych czÅ‚onków grupy, dlatego też traktowali go jako swego przywódcÄ™. Pies traktowaÅ‚ dziedziniec jak swój wÅ‚asny i atakowaÅ‚ każdego intruza [Nowy sÅ‚ownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2002, s. 1056]. Warto dodać, że krótsza forma wystÄ™puje przy wyrażeniach uwypuklajÄ…cych sposób odnoszenia siÄ™ do °ì´Ç²µ´ÇÅ›, np.: PrzestaÅ„ ³Ù°ù²¹°ì³Ù´Ç·É²¹Ä‡ mnie jak dziecko. Nie traktuj go jak smarkacza. Natomiast jako to wyraz wiążący ze sÅ‚owem nadrzÄ™dnym rzeczowniki, które uwydatniajÄ… funkcjÄ™, szczególny charakter °ì´Ç²µ´ÇÅ›, czegoÅ›, np.: Traktowano mnie jako osobÄ™ wpÅ‚ywowÄ…. TraktowaÅ‚a ten egzamin jako wyjÄ…tkowÄ… próbÄ™. Wyrażenie wprowadzone przez jako może także mieć zwiÄ…zek z okreÅ›lonÄ… przyczynÄ… lub sposobem uzasadnienia postÄ™powania, np.: Z powodu niskiego wynagrodzenia traktowaÅ‚a obecne zajÄ™cia jako pracÄ™ przejÅ›ciowÄ…. WtrÄ…cono go do wiÄ™zienia i traktowano jako winnego przestÄ™pstwa.

Beata Burska-Ratajczyk

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR