¾«¶«Ó°ÊÓ

monotonia czy ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść?

DzieÅ„ dobry. ChciaÅ‚am zapytać, czy nastÄ™pujÄ…ce zdanie jest poprawne? „Jego życie cechuje ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść.â€� Moja polonistka uznaÅ‚a, że popeÅ‚niÅ‚am błąd stylistyczny i zamiast ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść powinnam byÅ‚a napisać monotonia. PrzeglÄ…dajÄ…c internetowe sÅ‚owniki, znalazÅ‚am, że te wyrazy sÄ… synonimami, wiÄ™c z tego wynika, że można stosować je wymiennie. Czy zatem popeÅ‚niÅ‚am błąd? Bardzo proszÄ™ o rozjaÅ›nienie tej kwestii. Z góry dziÄ™kujÄ™ za odpowiedź.

Opublikowano:

RzeczywiÅ›cie, rzeczowniki monotonia i ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść sÄ… synonimami, a dokÅ‚adniej nawet tzw. dubletami, czyli wyrazami jednoznacznymi. Różni je natomiast pochodzenie – monotonia to d´Çść dawne zapożyczenie z jÄ™zyka francuskiego, a ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść to wyraz utworzony w polszczyźnie od przymiotnika monotonny, na wzór takich rzeczowników jak ³¾Ä…»å°ù´Çść (â†� mÄ…dry), ³úÅ‚´Çść (â†� zÅ‚y), Å›·É¾±±ðż´Çść (â†� Å›wieży), Å‚²¹³Ù·É´Çść (â†� Å‚atwy), ²õ³Ù°ù´Ç²Ô²Ô¾±³¦³ú´Çść (â†� stronniczy), ±è´Ç³Ù´Ç³¦³ú²Ô´Çść&²Ô²ú²õ±è;(â†� potoczny) itp. Rzeczowniki z przyrostkiem –´Çść tworzone mogÄ… być od wielu przymiotników i sÄ… potrzebne wówczas, kiedy jest to jedyny sposób, żeby ująć cechÄ™ wyrażonÄ… takim przymiotnikiem w sposób abstrakcyjny. Kiedy jednak mamy dwa sposoby wyrażenia identycznej treÅ›ci, jeden z nich staje siÄ™ nadmiarowy, czyli nie bardzo potrzebny w jÄ™zyku. Jeżeli mielibyÅ›my rozstrzygnąć, którÄ… z tych dwu form należaÅ‚oby uznać za lepszÄ…, pojawiajÄ… siÄ™ jednak problemy. Rzeczownik monotonia jest obcego pochodzenia, ale ma już dÅ‚ugÄ… tradycjÄ™ w polszczyźnie, natomiast rzeczownik ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść powstaÅ‚ na gruncie jÄ™zyka polskiego, jest nowszy, ale utworzony d´Çść mechanicznie, na zasadzie podobieÅ„stwa do innych wyrazów. Można by powiedzieć, że utworzono go, nie oglÄ…dajÄ…c siÄ™ na to, że wyraz o takim znaczeniu już w jÄ™zyku istniaÅ‚. W sumie przyznaÅ‚abym część racji Pani (bo rzeczywiÅ›cie wyraz ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô²Ô´Çść istnieje i jest tożsamy znaczeniowo z ³¾´Ç²Ô´Ç³Ù´Ç²Ô¾±Ä…) i Pani nauczycielce (bo uważam, że wyraz ten niepotrzebnie dubluje tradycyjny i, moim prywatnym zdaniem, Å‚adniejszy rzeczownik monotonia).

Izabela Różycka

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR