¾«¶«Ó°ÊÓ

uspokajać czy ³Ü²õ±è²¹°ì²¹ÂᲹć – raz jeszcze

Dzień dobry,

chciałabym nawiązać do Państwa porady dotyczącej pisowni czasownika niedokonanego od „uspokoić�.

Pani Izabela Różycka stwierdza, że jedyną poprawną formą tego czasownika jest „uspokajać�.

Jednak SÅ‚ownik jÄ™zyka polskiego pod red. W. Doroszewskiego potwierdza, że forma „³Ü²õ±è²¹°ì²¹ÂᲹćâ€� jest równie poprawna.

Kto zatem ma racjÄ™?

Dla mnie profesor Doroszewski jest autorytetem, a nie Pani Różycka.

ProszÄ™ zatem o sprostowanie.

Dziękuję i pozdrawiam

Opublikowano:

CieszÄ… mnie dwie wynikajÄ…ce z Pani listu sprawy. Pierwsza, że odpowiedzi w naszej poradni PaniÄ… interesujÄ…, a kiedy ma Pani wÄ…tpliwoÅ›ci, samodzielnie zgłębia Pani dane zagadnienie. Druga natomiast, że obie uznajemy niekwestionowany autorytet prof. Witolda Doroszewskiego. Kiedy jednak na autorytet danej osoby siÄ™ powoÅ‚ujemy, warto uważnie przeczytać, co ta osoba na dany temat napisaÅ‚a. We wspomnianym przez PaniÄ… SÅ‚owniku jÄ™zyka polskiego rzeczywiÅ›cie jest hasÅ‚o ±«³§±Ê´¡°­´¡´³´¡Ä†, jednak po tym wyrazie nie ma opisu gramatycznego ani wymienionych znaczeÅ„, jak w normalnym haÅ›le sÅ‚ownikowym, jest natomiast zamiast tego odsyÅ‚acz do hasÅ‚a ±«³§±Ê°¿°­´¡´³´¡Ä†. Oznacza to, że autorzy sÅ‚ownika tÄ™ ostatniÄ… formÄ™ uważajÄ… za reprezentujÄ…cÄ… ten czasownik. NastÄ™pnie podane sÄ… nieliczne przykÅ‚ady użycia czasownika w postaci ³Ü²õ±è²¹°ì²¹ÂᲹć pochodzÄ…ce z utworów Kraszewskiego, Mickiewicza, Prusa itp. czyli pisarzy i poetów z XIX wieku. Tym samym stwierdza siÄ™ w sÅ‚owniku, że forma ³Ü²õ±è²¹°ì²¹ÂᲹć czasem pojawiaÅ‚a siÄ™ w tekstach polskich pisarzy z tego wÅ‚aÅ›nie okresu. Nie ma tam natomiast przykÅ‚adów użycia takiego czasownika z tekstów współczesnych. Rozumieć to także należy w ten sposób, że formÄ™, której poprawność rozważamy, umieszczono w sÅ‚owniku ze wzglÄ™du na autorytet kulturalny, jakim wymienieni autorzy sÄ… w polskiej literaturze.

Nie ulega jednak wÄ…tpliwoÅ›ci, że dziewiÄ™tnastowieczna polszczyzna nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięć poprawnoÅ›ciowych dotyczÄ…cych jÄ™zyka z drugiej poÅ‚owy XX, czy pierwszej  XXI wieku. Tak wÅ‚aÅ›nie rozumiaÅ‚ to Witold Doroszewski. Kiedy bowiem zajrzymy do innego opracowania tego samego autora, czyli SÅ‚ownika poprawnej polszczyzny (wydanego po raz pierwszy w 1973 roku), znajdziemy jednoznaczne sformuÅ‚owanie, że forma ³Ü²õ±è²¹°ì²¹ÂᲹć jest niepoprawna. To stanowisko podtrzymujÄ… także i to w sposób zdecydowany i wyraźny sÅ‚owniki ogólne jÄ™zyka polskiego i poprawnoÅ›ciowe przedstawiajÄ…ce rozstrzygniÄ™cia obecnie obowiÄ…zujÄ…cej normy jÄ™zykowej.

Izabela Różycka

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR