Poruszane w pytaniu zagadnienie dotyczy etykiety j臋zykowej. Uznan膮 specjalistk膮 od j臋zykowego savoir-vivre鈥檜 jest Ma艂gorzata Marcjanik, to w jej publikacjach znajdziemy przyk艂ady zwrot贸w grzeczno艣ciowych u偶ywanych w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych, jak powitanie, po偶egnanie, komplement, pochwa艂a, gratulacje, odmowa, podzi臋kowanie, przeprosiny, pro艣ba, 偶yczenia, pozdrowienie itd., a tak偶e stosowne reakcje na nie. Na podzi臋kowanie mo偶emy zareagowa膰 w spos贸b werbalny, jak r贸wnie偶 pozawerbalny, jak u艣miech, gest, skini臋cie g艂ow膮 itp. Czasem ten drugi rodzaj reakcji mo偶e wyst膮pi膰 samodzielnie, bez towarzysz膮cych mu s艂贸w. Oczywi艣cie okre艣lone sytuacje komunikacyjne wp艂ywaj膮 na to, jak b臋dzie brzmia艂a w艂a艣ciwa odpowied藕 na podzi臋kowanie. Pozostawienie podzi臋kowanie bez jakiejkolwiek reakcji mog艂oby zosta膰 uznane za niezgodne z zasadami dobrego wychowania.
Reakcj膮 na podzi臋kowanie mo偶e by膰 辫谤辞蝉锄臋. Jak czytamy w 鈥濻艂owniku j臋zykowego savoir-vivre鈥檜鈥� wspomnianej badaczki, jest ono u偶ywane 鈥瀗ajcz臋艣ciej w sytuacjach typu s艂u偶bowego; mo偶liwe w bliskich stosunkach 鈥� jest wtedy tylko sygna艂em przyj臋cia przez rozm贸wc臋 podzi臋kowania鈥� (s. 221). Mo偶e ono zosta膰 rozbudowane o przys艂贸wki, np. bardzo, 艣濒颈肠锄苍颈别, 辫颈臋办苍颈别. Na tak膮 funkcj臋 s艂owa 辫谤辞蝉锄臋 zwraca si臋 tak偶e uwag臋 w 鈥濿ielkim s艂owniku j臋zyka polskiego鈥� pod redakcj膮 Piotra 呕migrodzkiego (por. znaczenie 鈥�s艂owo wyra偶aj膮ce uprzejm膮 odpowied藕 na podzi臋kowanie lub przeprosiny鈥�).
Na 诲锄颈臋办耻箩臋 mo偶na tak偶e odpowiedzie膰 诲锄颈臋办耻箩臋, zazwyczaj w postaci: i ja (诲锄颈臋办耻箩臋), ja r贸wnie偶 (诲锄颈臋办耻箩臋). Jak podkre艣la M. Marcjanik: to 鈥瀎orma reakcji na zwrot grzeczno艣ciowy, na przyk艂ad podzi臋kowania (tak偶e 偶yczenia); wyst臋puje wtedy, gdy rozm贸wca nie chce ze wzgl臋d贸w stylistycznych powtarza膰 tego samego zwrotu, kt贸ry wypowiedzia艂 partner鈥� (s. 220).
Do innych zwrot贸w, kt贸re mog膮 si臋 pojawi膰 w ramach odpowiedzi na podzi臋kowanie, nale偶膮: ca艂a przyjemno艣膰 po mojej stronie, ciesz臋 si臋, drobiazg, nie ma problemu, nie ma sprawy, nie ma za co, nie przesadzaj, nie wyg艂upiaj si臋, polecam si臋 na przysz艂o艣膰, we藕 przesta艅 czy zawsze do us艂ug. Ich u偶ycie nale偶y, rzecz jasna, dostosowa膰 do relacji 艂膮cz膮cych nas z rozm贸wc膮. O sytuacjach, w kt贸rych dopuszcza si臋 u偶ycie wymienionych formu艂, wi臋cej mo偶na przeczyta膰 we wspomnianym opracowaniu.
Katarzyna Burska