Cz膮stka, o kt贸r膮 Pani pyta, wywodzi si臋 z niemieckiego rzeczownika Stein 'kamie艅鈥�. Wyraz ten od najdawniejszych czas贸w cz臋sto stanowi艂 cz臋艣膰 z艂o偶onych nazw geograficznych, zw艂aszcza r贸偶nego rodzaju wzniesie艅, np. Hohnstein, K枚nigstein, Lilienstein itp. Nazwy takie mog艂y nast臋pnie rozszerzy膰 zakres na obiekty zamieszka艂e znajduj膮ce si臋 w ich pobli偶u, czyli grody, zamki, wsie i miasteczka, a jeszcze p贸藕niej zacz臋艂y funkcjonowa膰 jako okre艣lenia os贸b z tych miejscowo艣ci pochodz膮cych, tworz膮c jedn膮 z kategorii nazwisk niemieckich. Zar贸wno w j臋zyku niemieckim, jak i w polszczy藕nie zar贸wno rzeczownik pospolity Stein jak i morfem -stein, stanowi膮cy cz臋艣膰 nazw w艂asnych, wymawiane s膮 <sztajn>. W innych j臋zykach europejskich m贸g艂 jednak ukszta艂towa膰 si臋 inny zwyczaj wymawiania takich nazw. W j臋zyku rosyjskim nazwiska pochodzenia niemieckiego o takiej budowie wymawiane s膮 z zako艅czeniem <sztejn>, we francuskim brzmi ono <sten>, a w angielskim <stain>.
Z punktu widzenia polskiej normy j臋zykowej wymowa tej cz膮stki jako <stein> jest b艂臋dna. Przyczyn膮 powstania takiej wymowy mo偶e by膰 odczytanie literowe albo wp艂yw j臋zyka angielskiego. Ta ostatnia sytuacja daje skutek do艣膰 kuriozalny 鈥� Polak wymawia w贸wczas niemieck膮 nazw臋 zgodnie z fonetyk膮 angielsk膮.
Izabela R贸偶ycka