Wyraz ten rzeczywi艣cie niedawno pojawi艂 si臋 w polszczy藕nie. Zosta艂 ju偶 tak偶e 20 razy odnotowany w Narodowym Korpusie J臋zyka Polskiego, natomiast nie odnotowuje go 偶aden ze s艂ownik贸w j臋zykowych. Jest to zapo偶yczenie leksykalne z j臋zyka angielskiego, w kt贸rym w odniesieniu do osoby oznacza post臋powanie polegaj膮ce na 艣wiadomym kszta艂towaniu sytuacji, w jakich si臋 ta osoba znajduje, kontrolowaniu ich, przewidywaniu mo偶liwych scenariuszy i powodowaniu swoim dzia艂aniem wyboru takich, kt贸re s膮 dla niej korzystne. Kto艣, kogo okre艣limy takim wyrazem, to osoba aktywna, z inicjatyw膮, odpowiedzialna za swoje wybory i dzia艂ania. Przeciwie艅stwem osoby proaktywnej b臋dzie kto艣 reaktywny, czyli taki, kt贸ry nie wykazuje w艂asnej inicjatywy, tylko reaguje pod wp艂ywem czynnik贸w zewn臋trznych. Proaktywno艣膰 to postawa, w kt贸rej przyjmujemy, 偶e to my decydujemy o kszta艂cie naszego 偶ycia, poprzez nasze wybory. W naszych r臋kach jest odpowiedzialno艣膰 za to, jak nasze 偶ycie b臋dzie wygl膮da艂o.
Wyraz ten nazywa bardzo pozytywn膮 cech臋 i w dodatku niew膮tpliwie jest obecnie modny, jednak potrzeba jego zaistnienia w j臋zyku polskim jest raczej w膮tpliwa. Wystarczaj膮cy wydaje si臋 bowiem w takim znaczeniu przymiotnik aktywny. Ponadto wyraz proactive jest zbudowany z cz膮stek pochodz膮cych z 艂aciny (w j臋zyku angielskim latynizm贸w jest bardzo du偶o) i wyra藕nie kojarzy si臋 ze znaczeniem tych偶e element贸w sk艂adowych, tzn. przedrostka pro-, b臋d膮cego pierwszym cz艂onem wyraz贸w z艂o偶onych okre艣laj膮cego pozytywny stosunek do tego, co oznacza cz艂on drugi, np. proameryka艅ski, prorz膮dowy i przymiotnika aktywny, co w efekcie daje znaczenie s艂owotw贸rcze 'opowiadaj膮cy si臋 za aktywno艣ci膮, popieraj膮cy aktywno艣膰鈥�. Jak wida膰 znaczenie to rozmija si臋 ze znaczeniem realnym tego wyrazu, co mo偶e prowadzi膰 do nieporozumie艅.
Izabela R贸偶ycka