¾«¶«Ó°ÊÓ

czy „piekielne piekło� to tautologia?

Serdecznie proszę o rozwianie wątpliwości, czy (opierając się na podanych niżej definicjach) stwierdzenia „piekielne piekło� oraz „owych i tych� możemy uznać za tautologię?

Definicja (SJP): „1. wyrażenie zÅ‚ożone z wyrazó·É o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać siÄ™ w tyÅ‚; pleonazm, tautologizm;. Definicja (Polszczyzna na co dzieÅ„ red. MirosÅ‚aw BaÅ„ko): „To połączenie wyrazó·É znaczeniowo tożsamych lub taka konstrukcja zdaniowa, w której czÅ‚ony gramatycznie niepowiÄ…zane ze sobÄ… bezpoÅ›rednio, czÄ™sto oddalone, powielajÄ… dokÅ‚adnie tÄ™ samÄ… treść. Oto przykÅ‚ady błędnych konstrukcji tego rodzaju: bilateralne stosunki dwustronne; jednoczeÅ›nie, w tym samym czasie; klimat i atmosfera (spotkania); nielegalny i niezgodny z prawem; ostentacyjnie, na pokaz; podwoić siÄ™ i wzrosnąć o 100%; twórczy i kreatywny (czÅ‚owiek); tylko same (zalety); wbrew pozorom, jak mogÅ‚oby siÄ™ wydawać; wiele licznych (wad); z kolei, nastÄ™pnie.

Opublikowano:

Zgodnie ze wskazanymi definicjami przytoczone połączenie: piekielne piekło zawiera wyrazy tożsame znaczeniowo. Przymiotnik piekielny ma w polszczyźnie różne znaczenia. Definiowany jest po 1. jako `dotyczący piekła, taki jak w piekle, pochodzący z piekła; będący piekłem`, np. piekielne duchy, moce; ogień piekielny`; po 2. `bardzo intensywny, ogromny, silny (zwykle o czymś przykrym)`, np. piekielna awantura; piekielny ból, hałas i po 3. `przynoszący zło, budzący strach, grozę: zły, groźny`, np. piekielna baba; piekielny dzień.

W stylu artystycznym wyrażenie piekielne piekło może być świadomym zabiegiem stylistycznym, który służy hiperbolizacji.

W przypadku zaimkó·É: ó·É i ten w zależnoÅ›ci od kontekstu mogÄ… one powielać tÄ™ samÄ… treść albo oznaczać `osobÄ™ lub rzecz bliżej nieokreÅ›lonÄ…; ten lub inny, niektóry, niejeden`, np. Ten i ó·É coÅ› powiedziaÅ‚.

Warto dodać, że do jÄ™zyka weszÅ‚a pewna grupa wyrażeÅ„ lub zwrotó·É, bÄ™dÄ…cych noÅ›nikami takich samych lub podobnych treÅ›ci, które przeksztaÅ‚ciÅ‚y siÄ™ w poprawne zwiÄ…zki frazeologiczne, np. krótko i wÄ™zÅ‚owato; tylko i wyłącznie.

 

Beata Burska-Ratajczyk

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR