精东影视

nowe u偶ycia przymiotnika bezinwazyjny

Dzie艅 dobry

Jak nale偶y rozumie膰 bezinwazyjno艣膰 pomiar贸w lub bada艅?

Czy uprawnionym jest szerokie i uniwersalne stosowanie analogii do definicji bezinwazyjno艣ci na gruncie medycyny, podanej w s艂owniku SJP.pl?

Cyt.: bezinwazyjny 鈥� w medycynie: pozwalaj膮cy na zbadanie narz膮d贸w bez sond i interwencji chirurgicznej

Nie znalaz艂em szerszego obja艣nienia s艂owa 鈥瀊ezinwazyjny鈥� w innych s艂ownikach, a jednak powszechnie u偶ywa si臋 tego terminu w odniesieniu do r贸偶nych metod badawczych i pomiarowych, w wielu odleg艂ych od siebie dziedzinach nauki i techniki.

Jakie dzia艂ania uzna膰 nale偶y za inwazyjne, a jakie za bezinwazyjne, np. w odniesieniu do lokalizowania i badania krecich korytarzy, kanalizacji sanitarnej itp. infrastruktury? W spos贸b oczywisty inwazyjn膮 metod膮 badawcz膮 b臋dzie uzyskanie dost臋pu i wgl膮du w obiekt przez zabieg chirurgiczny z u偶yciem skalpela, odkopanie korytarza szpadlem, czy te偶 ods艂oni臋cie rury podziemnej z pomoc膮 koparki. W膮tpliwo艣膰, co do ich bezinwazyjno艣ci, mog膮 budzi膰 badania z u偶yciem r贸偶nego rodzaju sond. Czy dzia艂ania polegaj膮ce na penetracji z u偶yciem specjalistycznego sprz臋tu mo偶emy nazywa膰 bezinwazyjnymi? Czy kryterium faktycznego lub potencjalnego wyrz膮dzenia szkody w organizmie lub obiekcie jest w tym przypadku w艂a艣ciwe? Czy mo偶e decyduj膮cym jest sam fakt penetracji, bez wzgl臋du na cel i skutki?

Bardzo prosz臋 o podanie mo偶liwie uniwersalnego znaczenia s艂owa 鈥瀊ezinwazyjny鈥�.

Dzi臋kuj臋 za pomoc.

Opublikowano:

Jak Pan zauwa偶y艂, s艂owniki j臋zyka polskiego podaj膮 znaczenie przymiotnika bezinwazyjny tylko w odniesieniu do medycyny, a zatem traktuj膮 ten wyraz jako termin z tej dziedziny. U偶ycie tego przymiotnika w odniesieniu do innych zjawisk jest wi臋c neologizmem znaczeniowym, a to oznacza, 偶e tre艣膰 tego wyrazu mo偶e odbiega膰 od  ustalonej w definicji. Ponadto r贸偶norodno艣膰 obiekt贸w badanych w taki spos贸b sprawia, 偶e w przypadku ka偶dego z nich dzia艂ania takie polega膰 mog膮 na czym艣 nieco innym. Poniewa偶 nie dysponuj臋 odpowiednim materia艂em j臋zykowym pozwalaj膮cym na pog艂臋bion膮 analiz臋, mog臋 jedynie w przybli偶eniu okre艣li膰 wsp贸lne elementy znaczeniowe wyst臋puj膮ce we wskazanych przez Pana kontekstach. Jak mo偶na s膮dzi膰, dzia艂anie bezinwazyjne oznacza dzia艂anie nienaruszaj膮ce w 偶aden spos贸b struktury i funkcjonowania badanego obiektu (badane organy cia艂a, a nawet ca艂a jego powierzchnia, nie zostaj膮 uszkodzone, a ich dzia艂anie zak艂贸cone, krecie korytarze, a tym samym trawniki, nie s膮 naruszone, woda czy 艣cieki w trakcie dzia艂a艅 bezinwazyjnych ca艂y czas p艂yn膮 rurami, a nawierzchnia ulic nad nimi jest u偶ytkowana przez mieszka艅c贸w zgodnie z przeznaczeniem). Ma Pan racj臋, 偶e kwestia stosowania w badaniach bezinwazyjnych sond jest niejednoznaczna. Wprowadzenie sondy do 偶ywego organizmu jest naruszeniem jego funkcjonowania, pos艂u偶enie si臋 takim urz膮dzeniem w przypadku badania rur takiego zak艂贸cenia raczej nie wprowadza, by膰 mo偶e zatem w odniesieniu do obiekt贸w nieo偶ywionych definicja powinna ten element pomija膰. S膮dz臋 jednak, 偶e na jednoznaczne rozstrzygni臋cie tej kwestii trzeba b臋dzie poczeka膰, a偶 nowe znaczenie utrwali si臋 w spo艂ecznym zwyczaju j臋zykowym.

Izabela R贸偶ycka 

Opublikowano: Jakub Mokrzki

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U艁 wsp贸艂finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR