¾«¶«Ó°ÊÓ

Jak należy rozumieć polecenie "ProszÄ™ zawrócić w najbliższym ³¾´Çż±ô¾±·É²âm miejscu"?

Dzień dobry,

uprzejmie proszę o poradę w istotnej językowej sprawie, która dotyczy sposobu wydawania poleceń przez egzaminatorów prawa jazdy.

Otóż częstym poleceniem wydawanym kandydatom w trakcie egzaminów na prawo jazdy jest:

- W najbliższym ³¾´Çż±ô¾±·É²âm miejscu proszÄ™ zawrócić.

Celem takiego polecenia jest sprawdzenie, czy kandydat prawidłowo obserwuje znaki i sygnały świetlne. Egzaminator zwykle wydaje takie polecenie przed skrzyżowaniem, na którym przepisy zabraniają zawracania i oczekuje, że kandydat na tym skrzyżowaniu pojedzie prosto i zawróci dopiero na następnym, na którym zawracanie jest już dozwolone.

Poleceniem może dotyczyć tez innych manewrów np. skrętu w lewo czy w prawo, ale zasada jest zawsze ta sama - na najbliższym skrzyżowaniu (a nawet kilku kolejnych) manewr jest niedopuszczalny przepisami.

Moje wÄ…tpliwość dotyczy użycia sÅ‚owa "³¾´Çż±ô¾±·É²âm", które wydaje siÄ™ niewÅ‚aÅ›ciwym, gdyż co do zasady manewr jest ³¾´Çż±ô¾±·É²â do wykonania (jest skrzyżowanie, dalsza droga itd. )zatem zawrócenie jest "wykonalne" a jedynie niedozwolone.

Czy mam racjÄ™? Czy polecenie o brzmieniu "W najbliższym ³¾´Çż±ô¾±·É²âm miejscu proszÄ™ zawrócić" nie jest błędem w sztuce? Czy polecenie nie powinno brzmieć "W najbliższym dozwolonym miejscu proszÄ™ zawrócić".

Uprzejmie proszÄ™ o wyjaÅ›nienie tego problemu, gdyż wielu kandydatów wykonujÄ…c manewr bezwarunkowo wykonuje polecenie egzaminatora i zawraca, zakÅ‚adajÄ…c, że egzaminator (zgodnie z ustawÄ…) nie może wydawać poleceÅ„ do wykonania manewrów niezgodnych z przepisami. Skoro zatem "w najbliższym ³¾´Çż±ô¾±·É²âm miejscu" znajdujÄ… najbliższe skrzyżowanie i zawracajÄ…, co koÅ„czy siÄ™ uzyskaniem wyniku negatywnego egzaminu. W mojej ocenie taka sytuacja budzi daleko idÄ…ce wÄ…tpliwoÅ›ci.

 

Opublikowano:

Przyjrzyjmy siÄ™ najpierw definicjom przymiotnika ³¾´Çż±ô¾±·É²â. WedÅ‚ug sÅ‚owników jÄ™zyka polskiego (Wielki sÅ‚ownika jÄ™zyka polskiego pod red. Piotra Å»migrodzkiego, SÅ‚ownik jÄ™zyka polskiego PWN) leksem ³¾´Çż±ô¾±·É²â definiowany jest jako „bÄ™dÄ…cy w zasiÄ™gu czyichÅ› możliwoÅ›ciâ€�; to „taki, który może siÄ™ zdarzyć lub może istniećâ€�. 

Polecenie „ProszÄ™ zawrócić w najbliższym ³¾´Çż±ô¾±·É²âm miejscuâ€� (zwracam uwagÄ™ na szyk), można interpretować dwojako:

- istnieje fizyczna możliwość, by zawrócić, czyli konstrukcja drogi umożliwia wykonanie takie manewru,

- można zawrócić, bo przepisy drogowe na to pozwalają.

ZastÄ…pienie leksemu ³¾´Çż±ô¾±·É²â wyrazem dozwolony („taki, na który zgodnie z prawem i przepisami wyrażono zgodÄ™â€�) na pewno rozwiaÅ‚oby wÄ…tpliwoÅ›ci interpretacyjne, ale w kontekÅ›cie egzaminu nie należy żądania egzaminatora rozumieć w oderwaniu od przepisów prawa drogowego. Polecenie nie jest zatem błędne i nie powinno budzić wÅ›ród kandydatów wÄ…tpliwoÅ›ci natury semantycznej.

Pozdrawiam serdecznie

Anna Sokół-Klein

Opublikowano: Anna Sokół-Klein

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR